KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 34.
Ile wynosi długość odcinka między pikietą A a warstwicą 203,00 m, jeżeli długość odcinka AB zmierzona na mapie wynosi 10 cm.
Ilustracja przedstawia fragment mapy topograficznej z zaznaczonymi punktami A i B oraz warstwicą o wysokości 203,00 m.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skoro na mapie odcinek AB ma 10 cm, to długość odcinka od punktu A do miejsca przecięcia z warstwicą jest częścią tej wartości. W tym zadaniu (wg mapy/rysunku dołączonego do arkusza) przecięcie z warstwicą 203,00 m wypada w połowie odcinka AB, więc 10 cm / 2 = 5 cm.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z map sytuacyjno-wysokościowych kluczowe jest rozróżnienie: co mierzymy na mapie i co ewentualnie przeliczamy na teren. Tutaj pytanie dotyczy długości odcinka na mapie, ponieważ podano pomiar w centymetrach: "długość odcinka AB zmierzona na mapie wynosi 10 cm". Nie ma też informacji o skali, więc nie da się (i nie trzeba) liczyć odległości terenowej.

Aby znaleźć "długość odcinka między pikietą A a warstwicą 203,00 m", trzeba na załączonej mapie ustalić, w którym miejscu warstwica 203,00 m przecina odcinek AB. Gdy to miejsce jest znane, odcinek od A do przecięcia stanowi pewną część całego AB. W tym typie zadania odczyt z rysunku wskazuje, że przecięcie wypada w połowie odcinka AB.

Wtedy obliczenie jest elementarne i oparte na proporcji:

  • długość AB na mapie: 10 cm,
  • od A do warstwicy: 1/2 długości AB,
  • zatem: 10 cm × 1/2 = 5 cm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wartości 2 cm, 3 cm i 4 cm odpowiadałyby odpowiednio 1/5, 3/10 oraz 2/5 całego odcinka AB. Takie wyniki mogłyby być poprawne tylko wtedy, gdyby przecięcie warstwicy z odcinkiem AB wypadało odpowiednio w tych częściach odcinka. Jeżeli mapa/rysunek pokazuje przecięcie w połowie, to jedyną zgodną z tym geometrią odpowiedzią jest 5 cm.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw sprawdź, czy pytanie dotyczy odległości na mapie czy w terenie. Brak skali zwykle oznacza, że odpowiedź ma pozostać w jednostkach mapy (tu: cm).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Warstwica to linia łącząca punkty o tej samej wysokości. Na mapie sytuacyjno-wysokościowej pokazuje rzeźbę terenu, a jej wartość (np. 203,00 m) oznacza wysokość odniesioną do przyjętego układu wysokościowego.
Pikieta to oznaczony punkt terenowy lub punkt na mapie, często związany z pomiarami/profilami. W zadaniach egzaminacyjnych pikieta jest punktem odniesienia, od którego mierzy się odległość do obiektu (np. warstwicy, drogi, granicy).
Najprościej użyć linijki i mierzyć od początku do końca odcinka po prostej. Jeśli odcinek jest łamany, mierzy się go etapami. W zadaniach egzaminacyjnych często podają już wartość zmierzoną (np. 10 cm), aby skupić się na proporcji lub odczycie.
Bo punkt przecięcia (np. warstwicy z odcinkiem AB) dzieli cały odcinek na części. Jeśli znasz długość całego AB na mapie i wiesz, w jakiej części leży przecięcie, to długość szukanego fragmentu wyznaczasz przez proporcję (np. połowa, 1/3, 2/5).
Nie. Skala jest potrzebna, aby przeliczyć centymetry z mapy na metry w terenie. Jeżeli skali nie podano, to zazwyczaj pytanie dotyczy odległości na mapie albo wymaga jedynie porównania/udziału części odcinka.
Należy znaleźć na mapie linię warstwicy o podanej wysokości i sprawdzić jej przecięcie z odcinkiem AB. Czasem pomaga odczyt podpisu warstwicy lub analiza sąsiednich warstwic. Następnie ocenia się położenie przecięcia (np. połowa odcinka) i wykonuje obliczenie.
Typowe błędy to: mylenie odległości na mapie z odległością terenową, nieuwzględnianie położenia przecięcia z rysunku, "strzelanie" połowy bez sprawdzenia, oraz skupienie się na liczbie 203,00 m zamiast na geometrii podziału odcinka.
Centymetry sugerują, że chodzi o długość zmierzoną bezpośrednio na mapie. Gdyby wymagano odległości terenowej, zwykle podaje się skalę i oczekuje wyniku w metrach. Jednostki w odpowiedziach są ważną wskazówką, co faktycznie jest przedmiotem obliczeń.
Wynik 5 cm oznacza, że szukany punkt leży w połowie odcinka AB. To ma sens tylko wtedy, gdy z mapy/rysunku wynika przecięcie w połowie. Dobra kontrola to porównanie wizualne: czy od A do przecięcia jest mniej więcej tyle samo co od przecięcia do B.
Ćwicz regularnie: rozpoznawanie warstwic, odczyt wysokości, pomiar odcinków i stosowanie skali. Rób krótkie zadania z proporcji (np. połowa, 1/4 odcinka), a potem zadania mieszane, gdzie najpierw trzeba znaleźć przecięcie na mapie, a dopiero potem policzyć wynik.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że skoro na mapie odcinek AB ma 10 cm, to długość odcinka od punktu A do miejsca przecięcia z warstwicą jest częścią tej wartości.

Materiały:

  • Podręcznik/notes z kartografii i mapoznawstwa: skala, pomiary na mapie, odczyt warstwic
  • Zbiór zadań z geodezji: odczyt z mapy i obliczenia proporcji na odcinkach
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji BUD.18: mapy sytuacyjno-wysokościowe i elementy rzeźby terenu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego