KWALIFIKACJA TWO7 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 7.
Ile wynosi kąt kursowy latarni jeżeli znajduje się ona w namiarze żyrokompasowym NŻ = 45º, statek płynie kursem żyrokompasowym KŻ = 150º, poprawka żyrokompasu Δż = -2º, całkowita poprawka kompasu cp = -5º i wieje wiatr NE - 4°B powodujący dryf statku równy 5°?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kąt kursowy (KK) w układzie żyrokompasowym wyznacza się jako wartość bezwzględną różnicy między namiarzem żyrokompasowym i kursem żyrokompasowym:
KK = |NŻ − KŻ| = |45° − 150°| = 105°.
Podane cp i dryf nie dotyczą obliczenia KK z NŻ i KŻ.

Pełne wyjaśnienie:

Kąt kursowy (KK) to kąt między linią kursu statku a kierunkiem na obserwowany obiekt (np. latarnię). W praktyce liczy się go jako różnicę pomiędzy namiarzem na obiekt i kursem statku, pod warunkiem że obie wartości są podane w tym samym układzie odniesienia.

W zadaniu podano wartości w układzie żyrokompasowym: NŻ = 45° oraz KŻ = 150°. Dlatego stosujemy bezpośrednio wzór:

KK = |NŻ − KŻ|

Po podstawieniu:

KK = |45° − 150°| = |−105°| = 105°

Dlaczego pozostałe dane nie zmieniają wyniku?

  • Poprawka żyrokompasu (Δż) służy do przejścia między wartościami żyrokompasowymi a innym układem (np. prawdziwym). Jeżeli jednak zarówno namiar, jak i kurs są żyrokompasowe, to ewentualne uwzględnienie tej samej poprawki dla obu wielkości i tak znosi się w różnicy.
  • Całkowita poprawka kompasu (cp) dotyczy kompasu magnetycznego (dewiacja i deklinacja). Nie jest właściwą poprawką dla danych żyrokompasowych, więc nie powinna być mieszana z NŻ i KŻ.
  • Wiatr i dryf wpływają na tor ruchu statku (kurs nad dnem), ale nie są elementem definicji geometrycznej różnicy między kierunkiem kursu a kierunkiem na obiekt, gdy obliczamy KK z podanych odczytów kursu i namiaru w tym samym układzie.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw sprawdź, czy namiar i kurs są w tym samym systemie (żyro/magnetyczny/prawdziwy). Jeśli tak, KK to prosta różnica z wartością bezwzględną, a dodatkowe "poprawki" często są tylko dystraktorami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kąt kursowy (KK) to kąt między linią kursu statku (kierunek "dziobu") a kierunkiem na obiekt (np. latarnię). Jest to wielkość praktyczna w nawigacji przybrzeżnej i obserwacji obiektów: pokazuje, jak bardzo obiekt jest "z przodu" lub "z boku" względem kursu.
Gdy masz dane w tym samym układzie żyrokompasowym, stosujesz prostą różnicę: KK = |NŻ − KŻ|. Następnie bierzesz wartość bezwzględną, aby otrzymać kąt w zakresie 0–180°. To podstawowy rachunek używany na wachcie nawigacyjnej.
Poprawka żyrokompasu służy do przeliczeń między układami (np. żyro → prawdziwy). Jeśli jednak zarówno namiar, jak i kurs są już żyrokompasowe, to do obliczenia KK wystarczy ich różnica. Ta sama poprawka zastosowana do obu wartości nie zmienia wyniku różnicy.
Nie. cp dotyczy kompasu magnetycznego (związana jest z dewiacją i deklinacją). Jeżeli zadanie podaje i , to pracujesz na danych żyrokompasowych. Mieszanie cp z danymi żyro jest typowym błędem egzaminacyjnym.
Zwykle nie w tym typie zadania. Dryf (leeway) wpływa na tor nad dnem i rzeczywisty ruch statku, ale kąt kursowy liczony z podanego kursu i namiaru w tym samym układzie odniesienia pozostaje różnicą kątów. Wiatr bywa tu celowo podany jako dystraktor.
Sprawdź, co jest wymagane definicją. Dla KK potrzebujesz tylko kursu i namiaru w tym samym układzie (żyro/magnetyczny/prawdziwy). Jeżeli podano dodatkowo cp, Δż, wiatr, dryf, to często są to informacje poboczne, które nie wchodzą do wzoru.
Najczęściej: (1) mieszanie układów odniesienia (np. kurs żyro z namiarzem magnetycznym), (2) dodawanie cp do danych żyro, (3) nieuwzględnienie wartości bezwzględnej i traktowanie ujemnego wyniku jako "złego", (4) mechaniczne włączanie do obliczeń wiatru i dryfu.
to namiar żyrokompasowy na obiekt, a to kurs żyrokompasowy statku. Oba odczyty są odniesione do żyrokompasu, więc można je ze sobą bezpośrednio porównywać (odejmować) przy obliczaniu kąta kursowego.
Poprawki stosuje się wtedy, gdy chcesz przeliczyć wartości między różnymi układami (np. magnetyczny ↔ prawdziwy, żyro ↔ prawdziwy). Kluczowe jest, aby do wzoru na KK wchodziły wielkości w tym samym układzie. Jeśli już takie masz, zwykle nie trzeba nic przeliczać.
W obserwacji wzrokowej i radarowej ważna jest zasada: stały kąt kursowy na obiekt przy zmniejszającej się odległości może oznaczać ryzyko zderzenia. Dlatego na wachcie kontroluje się zmianę kierunku na jednostki lub znaki i porównuje ją z własnym kursem.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • International Convention on Standards of Training, Certification and Watchkeeping for Seafarers (STCW) oraz STCW Code – wymagania kompetencyjne dla oficerów wachtowych (odniesienie ogólne z kontekstu).

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z nawigacji przybrzeżnej: definicje kursów i namiarów
  • Zadania rachunkowe z kątów kursowych (KK) w układzie żyro i magnetycznym
  • Schematy zależności: N, K, KK oraz poprawki (żyro vs magnetyczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego