KWALIFIKACJA TWO7 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 7.
Na statku płynącym kursem kompasowym KK=145° (δ = +2° d = +3°, poprawka na prąd = +4°) wykryto światło latarni morskiej w namiarze 090°. Światło to jest widoczne na kącie kursowym
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kąt kursowy liczy się jako różnica między kierunkiem dziobu (kursem po poprawkach kompasu) a namiarzem. Z KK=145° oraz δ=+2° i d=+3° otrzymujemy kurs po poprawkach: 145°+2°+3°=150°. Namiar to 090°, więc 150°−90°=60°. Ponieważ namiar jest mniejszy od kursu, obiekt jest na lewej burcie.

Pełne wyjaśnienie:

Kąt kursowy (czasem nazywany namiarzeniem względnym) określa, pod jakim kątem względem osi wzdłużnej statku (kierunku dziobu) widoczny jest obiekt. Dlatego punktem odniesienia jest kurs statku (heading), a nie tor ruchu nad dnem po uwzględnieniu prądu. Poprawka na prąd zmienia kurs nad dnem (COG), ale nie zmienia tego, gdzie "patrzy" dziób.

Krok 1: poprawki kompasu. Podany jest kurs kompasowy KK=145°. Deklinacja magnetyczna δ=+2° i dewiacja kompasu d=+3° są dodatnie, więc do kursu kompasowego dodajemy je, aby przejść na kurs po poprawkach kompasu (kurs odniesiony do kierunku geograficznego w typowej konwencji zadań rachunkowych):
145° + 2° + 3° = 150°.

Krok 2: kąt kursowy. Namiar światła podano jako 090°. Kąt kursowy to różnica między kursem (150°) a namiarzem (090°):
150° − 90° = 60°.

Krok 3: wybór burty. Skoro namiar 090° jest "bardziej na lewo" niż kurs 150° (czyli znajduje się przeciwnie do ruchu wskazówek zegara od kursu), obiekt leży na lewej burcie. Zatem poprawna odpowiedź brzmi: 60° lewej burty.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "60° prawej burty" – poprawna wartość liczbowa, ale błędnie wskazana strona; to typowa pomyłka kierunkowa lewa/prawa.
  • "64° lewej burty" – wynik powstaje zwykle po niepotrzebnym uwzględnieniu poprawki na prąd w obliczaniu kąta kursowego (np. potraktowanie jej jak zmiany kierunku dziobu). To miesza heading z COG.
  • "64° prawej burty" – łączy oba błędy naraz: nieprawidłowe użycie poprawki na prąd i mylenie burty.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w danych pojawia się prąd, zawsze zadaj sobie pytanie, czy liczysz element związany z kierunkiem dziobu (wtedy prąd zwykle nie jest potrzebny), czy z torem ruchu nad dnem (wtedy prąd ma znaczenie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kąt kursowy to kąt między kierunkiem dziobu (kursem statku) a kierunkiem na obserwowany obiekt. Służy do szybkiej oceny, czy obiekt jest na lewej czy prawej burcie oraz jak "przesuwa się" względem dziobu, co pomaga w obserwacji świateł i ocenie sytuacji nawigacyjnej.
Namiar jest kierunkiem na obiekt wyrażonym jako kąt w układzie 0–360° (względem północy – kompasowej, magnetycznej lub rzeczywistej). Kąt kursowy jest liczony względem osi statku i podaje się go z informacją: lewa/prawa burta, zwykle w zakresie 0–180°.
δ (deklinacja) i d (dewiacja) opisują odchylenia kierunku wskazywanego przez kompas od kierunku odniesienia. W zadaniach rachunkowych stosuje się je jako poprawki, które przeliczą kurs kompasowy na kurs "po poprawkach kompasu". Kluczowe jest trzymanie się znaków: "+" zwiększa kąt, "−" zmniejsza.
Zwykle nie. Kąt kursowy odnosi się do kierunku dziobu (heading), a prąd wpływa na tor ruchu nad dnem (course over ground). Prąd jest istotny, gdy liczysz kurs/ drogę nad dnem lub pozycję z DR, ale nie zmienia tego, pod jakim kątem względem statku widzisz światło.
Porównaj kurs statku z namiarzem. Jeśli namiar jest mniejszy od kursu (w sensie "na lewo" na róży kompasowej), obiekt jest na lewej burcie. Jeśli namiar jest większy (w prawo od kursu), obiekt jest na prawej burcie. Przy przejściu przez 0° trzeba wykonać normalizację do 0–360°.
Najczęściej: (1) używanie wszystkich poprawek "na siłę", np. dodanie prądu do kąta kursowego; (2) pomylenie lewej i prawej burty mimo poprawnej liczby; (3) błąd znaku przy δ lub d; (4) brak sprowadzenia kąta do właściwego zakresu, gdy różnica przekracza 180°.
Latarnia morska jest stałym, dobrze zidentyfikowanym obiektem nawigacyjnym. Jej światło można wykorzystać do obserwacji namiarów, wyznaczania linii pozycyjnych i kontroli pozycji statku. W zadaniach egzaminacyjnych latarnia często służy jako punkt odniesienia do obliczeń kursów, namiarów i kątów kursowych.
Weź kurs kompasowy i dodaj lub odejmij podane poprawki zgodnie z ich znakami. Następnie, jeśli wynik wyjdzie poza 0–360°, sprowadź go do tego zakresu (np. 370° → 10°). Najważniejsze jest konsekwentne trzymanie jednej konwencji: wszystkie wartości muszą być w tym samym odniesieniu.
Prąd uwzględnia się, gdy interesuje Cię ruch nad dnem: kurs nad dnem, prędkość nad dnem, znoszenie, wyznaczanie pozycji metodą zliczeniową (DR) lub planowanie przejścia. Wtedy prąd wpływa na wynik trasy. Przy kącie kursowym (względem dziobu) prąd zazwyczaj nie jest potrzebny.
Tak, orientacyjnie: jeśli po poprawkach kompasu kurs jest w okolicy 150°, a namiar 090°, to obiekt powinien być mniej więcej "na lewo od dziobu" o około 60°. Taka kontrola sensowności pomaga wychwycić typowe pomyłki burty albo niepotrzebne doliczanie prądu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Kąt kursowy liczy się jako różnica między kierunkiem dziobu (kursem po poprawkach kompasu) a namiarzem."

Źródła:

  • The American Practical Navigator (Bowditch), rozdziały dotyczące Compass Errors oraz Bearings/Relative Bearing, National Geospatial-Intelligence Agency (NGA), latest edition (dokument publiczny).
  • Admiralty Manual of Navigation, Volume 1, rozdziały o kompasie i namiarach (Compass, Bearings), UK Hydrographic Office (wydanie podręcznikowe).

Materiały:

  • Podręcznik z nawigacji klasycznej: rozdziały o kursach, namiarach i poprawkach kompasowych
  • Ćwiczenia rachunkowe z wyznaczania KR/KK/KM/KRz i kątów kursowych
  • Instrukcje/notesy szkolne dotyczące deklinacji i dewiacji oraz znaków poprawek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego