KWALIFIKACJA EKA5 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 7.
Ile wynosi podstawa opodatkowania podatkiem dochodowym z przychodu uzyskanego z drugiej umowy zlecenia w kwocie 3 000,00 zł, zawartej w tym samym okresie, co pierwsza umowa zlecenia z innym zleceniodawcą, jeżeli zleceniobiorca nie wniósł o dobrowolne ubezpieczenie społeczne z tej umowy i mają zastosowanie zryczałtowane koszty uzyskania przychodów 20%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podstawę opodatkowania dla umowy zlecenia ustala się jako przychód pomniejszony o koszty uzyskania. Przy braku składek społecznych z tej umowy koszty 20% liczy się od 3 000 zł: 20% × 3 000 = 600 zł. Zatem podstawa = 3 000 − 600 = 2 400 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W umowie zlecenia podstawą opodatkowania (do wyliczenia zaliczki na podatek dochodowy) jest przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu. Przy zastosowaniu zryczałtowanych kosztów 20% kluczowe jest, od jakiej kwoty te koszty liczymy.

Zasada: koszty 20% oblicza się od przychodu pomniejszonego o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez zleceniobiorcę. W treści zadania wskazano, że zleceniobiorca nie wniósł o dobrowolne ubezpieczenie społeczne z tej drugiej umowy, czyli z tej umowy nie ma potrąceń składek społecznych. W konsekwencji "podstawa do KUP" pozostaje równa przychodowi: 3 000 zł.

Kroki obliczeń:

  • Przychód z umowy: 3 000,00 zł.
  • Składki społeczne z tej umowy: 0,00 zł (zgodnie z warunkiem).
  • Kwota do obliczenia KUP: 3 000,00 − 0,00 = 3 000,00 zł.
  • Koszty uzyskania (20%): 0,20 × 3 000,00 = 600,00 zł.
  • Podstawa opodatkowania: 3 000,00 − 600,00 = 2 400,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "3 000,00 zł" pomija koszty uzyskania przychodu, czyli zakłada brak KUP, mimo że w zadaniu wskazano 20%.
  • "600,00 zł" to sama wartość kosztów uzyskania przychodu (20% z 3 000 zł), a nie podstawa opodatkowania.
  • "2 071,00 zł" sugeruje odejmowanie dodatkowych potrąceń (np. składek społecznych lub zdrowotnej) od przychodu przy liczeniu podstawy. To typowy błąd: składka zdrowotna nie jest elementem pomniejszającym podstawę do KUP w tym ujęciu, a w zadaniu wprost wskazano brak składek społecznych z tej umowy.

W praktyce kadrowo-płacowej warto zapamiętać: koszty 20% liczymy od przychodu po odjęciu składek społecznych (jeśli są), a nie po odjęciu składki zdrowotnej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To kwota, od której liczysz zaliczkę na podatek dochodowy. W typowym rozliczeniu umowy zlecenia jest to przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu (np. 20%). Składki społeczne wpływają na to, od jakiej kwoty liczysz koszty.
Stosujesz stawkę 20% do przychodu pomniejszonego o składki społeczne finansowane przez zleceniobiorcę. Jeśli z umowy nie ma składek społecznych, to 20% liczysz od pełnego przychodu. Przykład: 20% × 3000 zł = 600 zł.
Bo warunek mówi, że zleceniobiorca nie wniósł o dobrowolne ubezpieczenie społeczne z tej drugiej umowy. Skoro brak składek społecznych z tej umowy, nie ma czego odejmować przed naliczeniem KUP. Podstawa do KUP pozostaje 3000 zł.
W tym typie zadań egzaminacyjnych składka zdrowotna jest rozliczana oddzielnie i nie jest składką społeczną. Kluczowe jest, że koszty 20% liczy się od przychodu po odjęciu składek społecznych (jeśli występują), a nie po odjęciu zdrowotnej.
Najczęściej: (1) odejmowanie składki zdrowotnej przy ustalaniu podstawy do KUP, (2) liczenie 20% od kwoty "netto", (3) pomijanie informacji, że z umowy nie ma składek społecznych, (4) mylenie kosztów uzyskania (600 zł) z podstawą opodatkowania (2400 zł).
To ustawowo określone koszty, które upraszczają rozliczenie: zamiast dokumentować realne wydatki, stosujesz stały procent. W umowie zlecenia często jest to 20% liczone od przychodu pomniejszonego o składki społeczne zleceniobiorcy (jeśli z danej umowy występują).
Może tak być, gdy w tym samym okresie osoba ma równolegle inne tytuły do ubezpieczeń i spełnione są warunki, że składki społeczne są już opłacane z innej umowy. W zadaniu jest to podane wprost: brak dobrowolnych składek społecznych z drugiej umowy.
Najpierw ustalasz koszty: 20% × 3000 zł = 600 zł (o ile nie ma składek społecznych do odjęcia). Potem odejmujesz koszty od przychodu: 3000 zł − 600 zł = 2400 zł. To jest podstawa opodatkowania w tym zadaniu.
Bo 600 zł to wartość kosztów uzyskania przychodu (20% z 3000 zł). Podstawa opodatkowania to przychód po pomniejszeniach, czyli kwota "po kosztach". W tym przykładzie: 3000 zł − 600 zł = 2400 zł.
Zrób prosty schemat: (1) sprawdź, czy są składki społeczne z tej umowy, (2) policz KUP 20% od przychodu minus te składki, (3) odejmij KUP od przychodu. Zapis w 2 liniach ogranicza pomyłki i przyspiesza obliczenia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Podstawę opodatkowania dla umowy zlecenia ustala się jako przychód pomniejszony o koszty uzyskania."

Źródła:

  • Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych z 26.07.1991 r. (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 163), art. 22 ust. 9 pkt 4

Materiały:

  • Tekst jednolity ustawy o PIT (część o kosztach uzyskania przychodów)
  • Komentarze dydaktyczne do rozliczeń umów zlecenia w kadrach i płacach
  • Zadania rachunkowe z list płac: KUP 20% i zaliczka na PIT

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego