KWALIFIKACJA TLO1 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 19.
Ile wynosi prędkość maksymalna, którą może wskazać przyrząd przedstawiony na rysunku?
Ilustracja przedstawia przyrząd lotniczy, prawdopodobnie wariometr, używany do pomiaru prędkości pionowej samolotu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prędkość maksymalna możliwa do wskazania przez przyrząd to wartość odpowiadająca końcowi jego zakresu na skali. Odczytujemy więc największą liczbę oznaczoną na tarczy (górny kraniec podziałki), a nie wartość pośrednią wynikającą z pojedynczych działek.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowe jest rozróżnienie dwóch pojęć: wartości wskazywanej (to, co aktualnie pokazuje wskazówka) oraz wartości maksymalnej, którą przyrząd może wskazać (czyli górnej granicy zakresu skali). Pytanie dotyczy właśnie tej drugiej sytuacji.

Aby poprawnie odpowiedzieć, należy:

  • zidentyfikować jednostkę, w jakiej wyskalowano przyrząd (tu: m/s),
  • odczytać największą wartość liczbową nadrukowaną na skali,
  • uznać ją za maksymalne możliwe wskazanie, ponieważ wskazówka nie powinna "wyjść" poza zakres tarczy.

Odpowiedź "30 m/s" jest poprawna, gdyż odpowiada najwyższej wartości na podziałce (końcowi skali), czyli maksymalnemu wskazaniu możliwemu dla tego przyrządu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "15 m/s" zwykle odpowiada wartości pośredniej (np. połowie zakresu). To typowa pułapka: wybór liczby "ze środka" zamiast sprawdzenia końca skali.
  • "45 m/s" i "60 m/s" przekraczają typowy zakres, jeśli na tarczy najwyższym oznaczeniem jest 30 m/s. Takie odpowiedzi często wynikają z pochopnego dopasowania "większa = lepsza" bez weryfikacji, co faktycznie jest wydrukowane na skali.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z rysunkiem przyrządu najpierw znajdź skrajne wartości skali (minimum i maksimum) oraz jednostkę. Dopiero potem analizuj działki pośrednie. To ogranicza błędy percepcyjne i wybór wartości "na oko".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To najwyższa wartość, jaką można odczytać z podziałki, czyli górna granica zakresu skali. Nie chodzi o aktualne wskazanie wskazówki, tylko o największą liczbę nadrukowaną na tarczy (maksymalne możliwe wskazanie).
Najpierw odszukaj największą liczbę na skali oraz sprawdź jednostkę (np. m/s). Następnie upewnij się, że to skrajne oznaczenie, a nie liczba pośrednia przy jednej z większych działek.
Bo pytanie dotyczy tego, co przyrząd może wskazać maksymalnie. To cecha zakresu wyskalowania. Wystarczy poprawnie zinterpretować podziałkę i odczytać jej górny kraniec, bez przeliczania.
Najczęstsze to: pomylenie działki z wartością liczbową, wybór liczby "ze środka" skali, nieuwzględnienie jednostek oraz odczyt z niewłaściwego pierścienia skali, gdy tarcza ma więcej niż jedną podziałkę.
Nie zawsze. Skala pokazuje zakres wskazania przyrządu, a dopuszczalne wartości pracy mogą wynikać z ograniczeń eksploatacyjnych. W zadaniach egzaminacyjnych "maksymalna, którą może wskazać" zwykle oznacza górny koniec skali.
Jednostka zwykle jest opisana na tarczy (np. m/s, km/h) lub w legendzie rysunku. Na egzaminie zawsze sprawdź to przed wyborem odpowiedzi, bo te same liczby mają różne znaczenie w różnych jednostkach.
Podczas obsługi technicznej i testów naziemnych, gdy ocenia się, czy wskaźnik działa w pełnym zakresie i czy nie "zawiesza się" przed końcem skali. To także przydatne przy porównaniu wskazań z wartościami zadanymi w procedurze testowej.
Aktualne wskazanie to miejsce, na które wskazuje wskazówka w danej chwili. Wartość maksymalna to stała cecha skali: największa liczba, do której wskazówka może dojść. W pytaniu o "maksymalną" ignorujesz położenie wskazówki.
Nie powinno się. Wartości w odpowiedziach mogą być dobrane jako typowe pułapki (np. połowa zakresu lub liczby "większe"). Poprawna metoda to zawsze odczyt największego oznaczenia na tarczy i sprawdzenie jednostki.
Najlepiej rozwiązywać zestawy z rysunkami przyrządów i mierników: odczyt wskazania, odczyt zakresu, rozpoznanie jednostek i działek. Ćwicz też zadania z kilkoma skalami na jednej tarczy, bo tam najłatwiej o pomyłkę.
info

Około 82% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Prędkość maksymalna możliwa do wskazania przez przyrząd to wartość odpowiadająca końcowi jego zakresu na skali."

Materiały:

  • Podstawy metrologii i odczytu przyrządów wskazówkowych (rozdziały o skali i błędach odczytu)
  • Materiały dydaktyczne z awioniki: przyrządy pomiarowe i wskaźniki (część o interpretacji wskazań)
  • Zadania treningowe z odczytu skal (różne typy tarcz i jednostek) w arkuszach egzaminacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego