KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2021 (test 2)

PYTANIE NR 26.
Ile wynosi roczna emisja NOx dla kotła opałowego, który pracuje 6000 h/rok? Do obliczeń przyjmij średnią arytmetyczną z wyników pomiarów emisji przedstawionych w tabeli.
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami pomiarów emisji NOx dla kotła opałowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Roczna emisja NOx to iloczyn średniej emisji godzinowej (wyznaczonej jako średnia arytmetyczna wartości z tabeli) i czasu pracy kotła: 6000 h/rok. Na końcu przelicza się jednostki na kg/rok (np. z g/h na kg/rok przez podzielenie przez 1000). Po podstawieniu danych otrzymuje się 2865 kg/rok.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu kluczowe jest poprawne przejście z wyników pomiarów do emisji rocznej.

1) Wyznacz średnią z pomiarów
Najpierw oblicz średnią arytmetyczną z wartości emisji NOx podanych w tabeli (z ilustracji):

= (E1 + E2 + … + En) / n

Na tym etapie najczęstszy błąd to uśrednianie liczb w różnych jednostkach albo nieuwzględnienie wszystkich pozycji tabeli.

2) Przelicz na emisję roczną z czasu pracy
Skoro kocioł pracuje 6000 h/rok, to roczna emisja masowa wynosi:

Erok = Ē × 6000 h/rok

Jeśli średnia z tabeli jest podana jako emisja na godzinę (np. g/h), wystarczy bezpośrednio przemnożyć przez 6000.

3) Uporządkuj jednostki
Wynik trzeba podać w kg/rok, więc wykonaj konwersję:

  • g → kg: podziel przez 1000
  • mg → kg: podziel przez 1 000 000

Dlaczego poprawna jest odpowiedź 2865 kg/rok?
To wartość otrzymana po: (a) policzeniu średniej arytmetycznej z tabeli, (b) przemnożeniu przez 6000 h/rok oraz (c) poprawnym przeliczeniu jednostek na kg/rok.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 1956 kg/rok – typowo wynika z pominięcia części danych, użycia zaniżonej średniej albo błędnego przelicznika jednostek.
  • 3372 kg/rok – często pojawia się przy założeniu innego czasu pracy niż podany (np. użycie innej liczby godzin) albo przy błędzie w średniej.
  • 4512 kg/rok – zwykle jest skutkiem przeliczenia w złą stronę (np. g↔kg) lub pomylenia, czy wartości z tabeli są "na godzinę" czy już "w skali doby/miesiąca".

Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz odpowiedź, sprawdź rząd wielkości. Dla emisji godzinowej rzędu setek gramów/h wynik roczny przy 6000 h powinien być w tysiącach kg/rok, a nie w dziesiątkach ani setkach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Roczna emisja to proste przeliczenie w czasie: Erok = Ē × t, gdzie Ē to średnia emisja na godzinę, a t to liczba godzin pracy w roku (tu 6000 h). Na końcu dopilnuj jednostek, np. g/h przelicz na kg/rok przez podzielenie przez 1000.
NOx to suma tlenków azotu, głównie NO i NO2, powstających podczas spalania. W zadaniach egzaminacyjnych NOx traktuje się jako jeden wskaźnik emisji, który można liczyć masowo (np. g/h) i przeliczać na emisję roczną.
Pomiary emisji różnią się w czasie (zmiany obciążenia, warunków spalania). Średnia arytmetyczna daje jedną reprezentatywną wartość do dalszych obliczeń. Warunek: wszystkie wartości muszą być porównywalne (ta sama jednostka i ten sam sposób odniesienia).
Najczęstsze pomyłki to: zamiana g na kg bez dzielenia przez 1000, mylenie mg z g (błąd o 1000), albo pozostawienie wyniku w g/rok zamiast w kg/rok. Warto zapisać przeliczniki obok obliczeń i kontrolować rząd wielkości.
Używa się tej liczby godzin, którą podaje zadanie lub dane eksploatacyjne instalacji. 8760 h/rok to pełny rok kalendarzowy przy pracy ciągłej, ale w praktyce źródła często pracują krócej (np. sezonowo lub z przerwami), dlatego w zadaniu podano 6000 h/rok.
Nie. Średnia z tabeli jest tylko wartością "na jednostkę czasu" (zwykle na godzinę) albo wartością pośrednią. Dopiero przemnożenie przez czas pracy w roku (tu 6000 h) daje emisję roczną. Potem trzeba jeszcze podać wynik w wymaganej jednostce (kg/rok).
Zrób szybkie oszacowanie: jeśli średnia emisja jest np. kilkaset g/h, to przy 6000 h/rok wychodzi kilka milionów gramów rocznie, czyli kilka tysięcy kg (kilka ton). Jeśli otrzymasz np. 5 kg/rok albo 5 000 000 kg/rok, prawdopodobnie jest błąd jednostek.
Wtedy najpierw trzeba przeliczyć stężenie na strumień masy, znając strumień objętości spalin (Nm3/h) i warunki odniesienia. Dopiero po wyznaczeniu emisji masowej na godzinę (np. g/h) można liczyć emisję roczną. Jeśli zadanie nie podaje przepływu, zwykle tabela zawiera już emisję masową.
Emisja roczna opisuje wpływ źródła w skali czasu i jest użyteczna w inwentaryzacji emisji oraz analizach oddziaływania. Pojedynczy pomiar chwilowy pokazuje stan w danym momencie, ale nie mówi, jaki jest łączny "ładunek" zanieczyszczeń wyemitowany w roku.
Ćwicz schemat: średnia z pomiarów → emisja w czasie → jednostki. Rób zadania z konwersją mg–g–kg i z czasem pracy w roku. Zawsze zapisuj jednostki w każdym kroku, bo większość błędów wynika z przeliczeń, a nie z samej arytmetyki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że roczna emisja NOx to iloczyn średniej emisji godzinowej (wyznaczonej jako średnia arytmetyczna wartości z tabeli) i czasu pracy kotła: 6000 h/rok.

Źródła:

  • IPCC, 2006 IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories, Volume 2: Energy, Chapter 2 (Stationary Combustion) – metodologia szacowania emisji w czasie
  • EMEP/EEA air pollutant emission inventory guidebook (Air pollutant emission inventory guidebook) – ogólne zasady inwentaryzacji emisji z procesów spalania

Materiały:

  • Podręczniki z ochrony powietrza i obliczeń emisji (rozdziały: emisja, jednostki, bilanse)
  • Instrukcje metodyczne do inwentaryzacji emisji (rozdziały o przeliczaniu danych pomiarowych)
  • Zadania rachunkowe: średnia arytmetyczna + konwersje jednostek + emisja w czasie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego