KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 25.
Ile wynosi różnica wysokości Δh pomiędzy punkami 1 i 2, na których ustawiono łaty niwelacyjne w sposób przedstawiony na zamieszczonym rysunku?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek związany z pomiarem geodezyjnym, który jest częścią egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Różnicę wysokości w niwelacji wyznacza się jako różnicę odczytów na łatach (zależnie od zapisu: odczyt wstecz minus odczyt w przód). Z rysunku wynika różnica 0,40 m, a więc po przeliczeniu: 0,40 m = 4 dm. Pozostałe odpowiedzi mają błędną jednostkę rzędu wielkości.

Pełne wyjaśnienie:

W niwelacji geometrycznej różnica wysokości między punktami wynika z porównania odczytów na łatach ustawionych na tych punktach. W typowym zapisie obliczeń przyjmuje się:

Δh = t − p, gdzie t to odczyt "wstecz" (na punkcie o znanej/wyjściowej wysokości), a p to odczyt "w przód" (na punkcie, którego wysokość wyznaczamy). W zależności od przyjętej konwencji można też spotkać zapis H2 − H1; kluczowe jest wtedy zachowanie tej samej kolejności punktów, co w treści zadania.

W tym zadaniu wartości odczytów są podane na rysunku, więc najpierw wyznacza się różnicę odczytów odpowiadającą Δh. Z rysunku wynika, że różnica ta wynosi 0,40 m. Następnie trzeba poprawnie dobrać jednostkę odpowiedzi:

  • 1 m = 10 dm, więc 0,40 m = 4 dm.
  • Odpowiedź "4 m" jest błędna, bo oznaczałaby różnicę wysokości dziesięć razy większą (4 m = 40 dm), niezgodną z odczytami z łaty.
  • Odpowiedź "4 cm" jest zaniżona: 4 cm = 0,04 m, czyli dziesięć razy mniej niż 0,40 m.
  • Odpowiedź "4 mm" jest jeszcze bardziej zaniżona: 4 mm = 0,004 m, co w praktyce odpowiadałoby niemal zerowej różnicy wysokości.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu Δh w metrach zawsze wykonaj szybki test sensowności: odczyty z łaty zmieniają się zwykle w setnych metra (centymetrach), więc różnica rzędu 0,40 m jest wiarygodna, a 4 mm zazwyczaj nie pasuje do typowego odczytu terenowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Różnica wysokości Δh to wysokość jednego punktu względem drugiego wyznaczona z odczytów niwelacyjnych. W praktyce liczy się ją jako różnicę odczytu wstecz i w przód (zgodnie z przyjętą konwencją zapisu). Wynik podaje się zwykle w metrach lub po przeliczeniu w dm/cm.
Najczęściej stosuje się schemat: Δh = t − p, gdzie t to odczyt wstecz, a p to odczyt w przód. Najpierw odejmij wartości odczytów (w tych samych jednostkach), a dopiero potem przelicz wynik na jednostkę wymaganą w odpowiedziach.
To typowy "haczyk" egzaminacyjny: odczyt z łaty podawany jest w metrach (często z dokładnością do 1 cm), a odpowiedź może wymagać innej jednostki. Trzeba umieć przeliczyć: 1 m = 10 dm = 100 cm = 1000 mm i dobrać właściwy rząd wielkości.
Decymetr to 1/10 metra, więc aby zamienić metry na decymetry, mnożysz przez 10. Dla 0,40 m: 0,40 × 10 = 4 dm. Ten sam wynik można sprawdzić intuicyjnie: 0,5 m to 5 dm, więc 0,4 m to 4 dm.
Może mieć, jeśli zadanie pyta o H2−H1 (różnica skierowana). Gdy pytanie brzmi ogólnie "ile wynosi różnica wysokości", często chodzi o wartość liczbową. Zawsze sprawdź, czy treść wskazuje kolejność punktów lub czy odpowiedzi zawierają znaki.
Najczęściej myli się podziałkę (cm vs dm), odczytuje wartość z niewłaściwego miejsca kreski (paralaksa/pośpiech) albo przepisuje liczbę z błędną kropką/przecinkiem. W zadaniach testowych błąd odczytu zwykle "przenosi" wynik do innej jednostki (cm lub mm).
4 mm to 0,004 m, czyli ekstremalnie mała różnica wysokości. Jeśli na łatach widać wyraźnie różne odczyty (np. o dziesiąte części metra), wynik w milimetrach nie będzie spójny z rysunkiem. Pomaga szybkie porównanie rzędów wielkości przed wyborem odpowiedzi.
Stosuje się ją m.in. do zakładania reperów roboczych, kontroli rzędnych, wyznaczania spadków i sprawdzania wysokości elementów w trakcie robót. Technik geodeta używa jej tam, gdzie liczy się dokładność wysokościowa i prosty, powtarzalny pomiar w terenie.
Odczyty z łat zapisuje się zwykle w metrach z dokładnością do centymetrów (0,01 m) lub milimetrów, zależnie od sprzętu i wymagań. Różnice wysokości można zostawić w metrach, ale w zadaniach testowych często trzeba je przeliczyć na dm lub cm, by dopasować do wariantów.
Ćwicz dwa elementy jednocześnie: (1) odczyt z łaty z rysunków i zdjęć (różne podziałki), (2) szybkie odejmowanie i przeliczanie jednostek. Warto robić krótką kontrolę: czy wynik ma sens (mm, cm, dm, m) względem typowych odczytów terenowych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Różnicę wysokości w niwelacji wyznacza się jako różnicę odczytów na łatach (zależnie od zapisu: odczyt wstecz minus odczyt w przód)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z niwelacji geometrycznej dla BUD.18 (temat: łaty, celowe, odczyty, dziennik niwelacji)
  • Zbiory zadań egzaminacyjnych z niwelacji (różnice wysokości i konwersje jednostek)
  • Instrukcje i podręczniki do ćwiczeń terenowych z geodezji inżynieryjnej (niwelacja)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego