KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 25.
Przedstawione okno dialogowe z programu do obliczeń geodezyjnych, wskazuje na obliczenia współrzędnych i wysokości punktów pomierzonych metodą niwelacji
Ilustracja przedstawia okno dialogowe z programu do obliczeń geodezyjnych, używanego w kontekście kwalifikacji zawodowej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawne jest "punktów rozproszonych", ponieważ w oknie widać wyznaczanie jednocześnie X, Y i H z odczytów z łaty (kreski g/ś/d) oraz kąta poziomego Hz, przy instrumencie "niwelator". Niwelacja siatkowa dotyczy regularnej siatki punktów, profilowa punktów wzdłuż linii, a trygonometryczna wymaga kąta pionowego.

Pełne wyjaśnienie:

Wskazanie "punktów rozproszonych" wynika z tego, że pokazane obliczenia dotyczą pełnych współrzędnych przestrzennych punktu: program podaje X, Y oraz H. Dane wejściowe obejmują odczyty z łaty dalmierczej w postaci kreski górnej, środkowej i dolnej (g/ś/d) oraz kąt poziomy Hz, a także wysokość instrumentu. Taki zestaw jest typowy dla pracy z niwelatorem wyposażonym w koło poziome i dalmierz optyczny, gdy punkt jest mierzony pojedynczo metodą biegunową (dla sytuacji) i jednocześnie niwelacją geometryczną (dla wysokości). To właśnie nazywa się niwelacją punktów rozproszonych.

Odpowiedź "siatkowej" nie pasuje, bo niwelacja siatkowa zakłada regularny układ punktów (siatkę kwadratów/prostokątów) wykorzystywany np. do modelowania rzeźby terenu. Sam fakt istnienia tabeli w programie nie oznacza jeszcze siatki pomiarowej; kluczowy jest charakter rozmieszczenia punktów i sposób opracowania.

Odpowiedź "trygonometrycznej" jest błędna, ponieważ niwelacja trygonometryczna opiera się na kącie pionowym (zenitalnym/elewacji) oraz odległości, typowo mierzonych teodolitem lub tachimetrem. W przedstawionych danych diagnostyczny jest kąt Hz (poziomy) i odczyty g/ś/d, a nie parametr kąta pionowego.

Odpowiedź "profilów" dotyczy sytuacji, gdy punkty leżą wzdłuż linii (profil podłużny/poprzeczny). Tutaj obliczany jest pojedynczy punkt w układzie współrzędnych, bez kontekstu linii profilu, więc taka klasyfikacja nie wynika z danych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w danych występują jednocześnie X i Y (sytuacja) oraz H (wysokość) i są odczyty z łaty oraz Hz, to najczęściej chodzi o punkty rozproszone.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niwelacja punktów rozproszonych to sposób wyznaczania wysokości H oraz często także współrzędnych X,Y punktów rozmieszczonych dowolnie w terenie. W praktyce łączy niwelację geometryczną (odczyt z łaty) z pomiarem sytuacyjnym (np. metodą biegunową).
Najczęściej widać jednoczesne obliczanie X, Y i H na podstawie odczytów z łaty (np. kreski g/ś/d) oraz kąta poziomego Hz. To odróżnia ją od typowej niwelacji, która dotyczy wyłącznie różnic wysokości między punktami.
Odczyty g/ś/d (kreska górna, środkowa, dolna) pozwalają wyznaczyć odległość z dalmierza optycznego oraz wysokość punktu z niwelacji geometrycznej. W połączeniu z Hz umożliwiają obliczenie sytuacji (X,Y) i wysokości (H) punktu.
Niwelacja siatkowa dotyczy punktów rozmieszczonych regularnie (siatka), np. do opracowania modelu terenu. Niwelacja punktów rozproszonych dotyczy punktów dowolnie rozmieszczonych, mierzonych pojedynczo, zwykle gdy ważna jest szybka inwentaryzacja szczegółów terenu.
Niwelację profilów stosuje się, gdy punkty są wyznaczane wzdłuż linii, np. przy projektowaniu i kontroli dróg, rurociągów lub rowów. Wtedy liczy się przebieg wysokości wzdłuż trasy (profil podłużny) oraz przekroje (profile poprzeczne).
Kluczowa jest informacja, czy wykorzystuje się kąt pionowy. W niwelacji trygonometrycznej wysokość wynika z kąta pionowego i odległości, typowo mierzonych tachimetrem/teodolitem. W niwelacji geometrycznej wysokość wyznacza się z wizury poziomej i odczytu na łacie.
Nie. Hz to kąt poziomy i jest typowy dla obliczeń sytuacyjnych (np. metody biegunowej). Dla niwelacji trygonometrycznej diagnostyczny jest kąt pionowy (elewacji/zenitalny). Sam Hz nie przesądza o trygonometrycznej metodzie wyznaczania wysokości.
Częsty błąd to wybór "trygonometrycznej" tylko dlatego, że w danych są kąty, bez sprawdzenia, czy to kąt pionowy. Drugi błąd to mylenie "siatki" z tabelą w programie. Warto patrzeć, czy wynik obejmuje tylko H, czy także X,Y.
Typowo potrzebne są: współrzędne stanowiska, wysokość instrumentu, odczyt na łacie (np. środkowy do H oraz g/ś/d do odległości) oraz kąt poziomy Hz do kierunku. Program na tej podstawie wyznacza położenie punktu (X,Y) i jego wysokość (H).
Szukaj cech rozpoznawczych: X,Y,H w wynikach oznacza pomiar sytuacyjno-wysokościowy, a nie "czystą" niwelację wysokościową. Odczyty g/ś/d i Hz sugerują pomiar pojedynczych punktów z jednego stanowiska, czyli punkty rozproszone.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Poprawne jest "punktów rozproszonych", ponieważ w oknie widać wyznaczanie jednocześnie X, Y i H z odczytów z łaty (kreski g/ś/d) oraz kąta poziomego Hz, przy instrumencie "niwelator"."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Niwelacja - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Metoda_biegunowa - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Niwelacja_trygonometryczna - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ: dział o niwelacji geometrycznej i opracowaniu wyników
  • Instrukcje/poradniki do programów obliczeniowych używanych w geodezji (moduły: niwelacja, pomiary sytuacyjne)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dla technika geodety: rozpoznawanie metod pomiaru po danych wejściowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego