KWALIFIKACJA BUD20 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 4.
Ile wynosi rzędna włączenia do studzienki S2 pokazanego na schemacie przewodu sieci kanalizacyjnej?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny fragmentu sieci kanalizacyjnej, który może być używany w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rzędną włączenia w S2 wyznacza się ze spadku przewodu.
Najpierw oblicz różnicę wysokości: Δh = L × i = 8,00 m × 0,025 = 0,20 m. Następnie dodaj tę wartość do rzędnej włączenia w S1 (253,30 m) zgodnie z kierunkiem spadku z profilu: 253,30 m + 0,20 m = 253,50 m.

Pełne wyjaśnienie:

W kanalizacji grawitacyjnej profil podłużny pokazuje przebieg przewodu (dna przewodu) oraz studzienek w odniesieniu do wysokości bezwzględnych. Rzędna włączenia to w praktyce rzędna dna przewodu/kinety w miejscu, gdzie przewód wchodzi do studzienki.

Na schemacie podano:

  • długość odcinka między studzienkami (kilometraż): od 0,00 m w S1 do 8,00 m w S2, czyli L = 8,00 m,
  • spadek przewodu: i = 2,5%,
  • rzędną włączenia w studzience S1: 253,30 m.

Krok 1: zamiana spadku procentowego na ułamek dziesiętny.
2,5% = 2,5/100 = 0,025. To ważne, bo użycie 2,5 zamiast 0,025 zawyżyłoby wynik 100-krotnie.

Krok 2: obliczenie różnicy wysokości na odcinku.
Stosujemy zależność: Δh = L × i.
Δh = 8,00 × 0,025 = 0,20 m.

Krok 3: wyznaczenie rzędnej włączenia w S2.
Otrzymane Δh oznacza, o ile zmienia się rzędna dna przewodu na długości 8 m. Następnie przenosimy tę zmianę na drugą studzienkę zgodnie z kierunkiem spadku widocznym w profilu. W tym zadaniu rzędna włączenia w S2 wynosi: 253,30 m + 0,20 m = 253,50 m.

Dlaczego pozostałe wartości są niepoprawne?

  • 251,07 m oznaczałoby znacznie większą zmianę wysokości niż 0,20 m na 8 m (niezgodność ze spadkiem 2,5%).
  • 257,30 m jest zbyt blisko rzędnej terenu (257,50) i sugeruje pomylenie rzędnej terenu z rzędną włączenia.
  • 259,63 m jest nawet wyższa od rzędnej terenu 257,50, co jest fizycznie nielogiczne dla dna przewodu w gruncie.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze oceń sensowność wyniku (czy dno przewodu nie "wychodzi" ponad teren i czy zmiana wysokości odpowiada spadkowi).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rzędna włączenia to wysokość bezwzględna (np. w metrach n.p.m.) dna przewodu w miejscu, gdzie przewód wchodzi do studzienki. Na profilu podłużnym jest to zwykle rzędna dna przewodu lub kinety, a nie rzędna terenu.
Najpierw zamień spadek procentowy na ułamek dziesiętny (np. 2,5% = 0,025). Potem użyj wzoru: Δh = L × i, gdzie L to długość odcinka w metrach. Wynik Δh podaje zmianę rzędnej dna przewodu na tej długości.
Procent oznacza "na sto". Jeśli wpiszesz 2,5 zamiast 0,025, uzyskasz różnicę wysokości 100 razy większą niż rzeczywista. To typowy błąd na egzaminie, bo liczba 2,5 wygląda "gotowo" do mnożenia, ale nie jest ułamkiem spadku.
Odczytujesz wartości kilometrażu przy studzienkach i odejmujesz: L = km(S2) − km(S1). Jeśli np. S1 ma 0,00 m, a S2 ma 8,00 m, to długość odcinka wynosi 8,00 m. To L podstawiasz do wzoru na Δh.
Zwykle nie do samego wyznaczenia rzędnej włączenia z podanego spadku. Rzędna terenu służy głównie do kontroli sensowności wyniku (czy dno przewodu znajduje się poniżej terenu) oraz do oceny przykrycia i głębokości posadowienia studzienki.
Trzeba przeanalizować kierunek spadku na profilu (która strona jest wyżej, a która niżej) i w jakim kierunku przebiega przewód. Jeśli od S1 do S2 przewód opada, to rzędna w S2 będzie mniejsza (odejmujesz). Jeśli wznosi się, będzie większa (dodajesz).
Najczęściej: pomylenie spadku procentowego z promilowym, brak zamiany % na ułamek, odczyt rzędnej terenu zamiast rzędnej włączenia, oraz błędne przyjęcie kierunku spadku. Pomaga szybka kontrola: wynik nie może być wyższy niż teren.
W praktyce nie, bo dno przewodu i dno studzienki są w gruncie. Jeśli obliczony wynik jest wyższy niż rzędna terenu na profilu, oznacza to błąd w rachunkach lub w interpretacji danych (np. pomylenie rzędnych albo złe użycie procentów).
Spadek decyduje o głębokości wykopu i o tym, na jakiej wysokości trzeba ułożyć rurę oraz posadowić studzienki. Dla ekip wykonawczych oznacza to kontrolę niwelacją i zgodność z projektem, aby zapewnić grawitacyjny przepływ i uniknąć zastoin.
Ćwicz odczyt danych z profilu: kilometraż, rzędne, spadek i średnicę. Utrwal wzór Δh = L × i i zamianę % na ułamek. Po każdym obliczeniu rób kontrolę logiczną: czy wynik pasuje do spadku i czy dno przewodu jest poniżej terenu.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Rzędną włączenia w S2 wyznacza się ze spadku przewodu.Najpierw oblicz różnicę wysokości: Δh = L × i = 8,00 m × 0,025 = 0,20 m."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do "sieci i instalacji sanitarnych" (profil podłużny, spadki, rzędne)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące czytania rysunku technicznego budowlanego i profili
  • Zestawy zadań rachunkowych z projektowania/odczytu kanalizacji grawitacyjnej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego