KWALIFIKACJA CES1 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 8.
Ile wynosi stopień rozdrobnienia, jeżeli średnia wielkość kawałków surowca podawanego do urządzenia rozdrabniającego wynosi 200 mm, a średnia wielkość kawałków surowca rozdrobnionego wynosi 50 mm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stopień rozdrobnienia wyznacza się jako stosunek średniej wielkości kawałków przed rozdrabnianiem do średniej wielkości po rozdrabnianiu. Dla danych: 200 mm i 50 mm otrzymujemy 200/50 = 4. Jednostki mm skracają się, więc wynik jest bezwymiarowy.

Pełne wyjaśnienie:

Stopień rozdrobnienia opisuje, ile razy zmniejszył się przeciętny (średni) wymiar kawałków surowca po przejściu przez urządzenie rozdrabniające. W typowym ujęciu oblicza się go jako iloraz:

stopień rozdrobnienia = (wielkość przed rozdrabnianiem) / (wielkość po rozdrabnianiu).

W zadaniu średnia wielkość kawałków surowca podawanego wynosi 200 mm, a po rozdrobnieniu 50 mm, więc:

200 / 50 = 4.

Oznacza to, że średni wymiar został zmniejszony czterokrotnie. Jednostki są takie same (mm), dlatego w ilorazie się skracają i wynik jest liczbą bezwymiarową.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 2 mogłoby wyjść przy błędnym założeniu innego podziału lub przy "zgadywaniu" bez obliczeń; z danych 200 i 50 nie da się uzyskać 2 przy ilorazie zgodnym z definicją.
  • 1 oznaczałoby brak zmiany wielkości (przed i po takie same), co przeczy danym w treści.
  • 10 oznaczałoby dziesięciokrotne zmniejszenie, czyli np. 200 mm do 20 mm (albo 500 mm do 50 mm). Nie zgadza się z wartościami 200 mm i 50 mm.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli nie pamiętasz wzoru, sprawdź sens fizyczny. Po rozdrabnianiu kawałki są mniejsze, więc stopień rozdrobnienia powinien być większy od 1. Dodatkowo wynik powinien "pasować" do prostego pytania o "ile razy" (tu: 4 razy).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stopień rozdrobnienia to miara, ile razy zmniejszył się przeciętny wymiar kawałków materiału po rozdrabnianiu. Najczęściej liczy się go jako iloraz: (wielkość przed) / (wielkość po). Wynik jest bezwymiarowy, bo jednostki się skracają.
Gdy podane są średnie wielkości w tych samych jednostkach (np. mm), dzielisz wartość "przed" przez wartość "po". Jednostki mm skracają się. Przykład: 200 mm / 50 mm = 4, czyli czterokrotne zmniejszenie średniego wymiaru.
Bo stopień rozdrobnienia ma pokazać, ile razy materiał stał się drobniejszy. Gdy po procesie kawałki są mniejsze, licznik (przed) jest większy od mianownika (po), więc wynik wychodzi > 1. Odwrócenie dałoby ułamek, który gorzej opisuje "krotność" zmiany.
Nie. Jeśli porównujesz wielkości w tych samych jednostkach (np. mm i mm), to w ilorazie jednostki się skracają. Stopień rozdrobnienia jest więc liczbą bezwymiarową. Uwaga: trzeba pilnować, by obie wielkości były w tej samej jednostce.
Najczęstsze błędy to: odwrócenie ilorazu (po/przed), policzenie różnicy zamiast stosunku (np. 200−50), nieuwspólnienie jednostek (np. cm i mm), oraz wybór odpowiedzi "na oko" bez prostego dzielenia. Warto zawsze sprawdzić sens: wynik powinien być > 1.
W praktyce wykorzystuje się go przy przygotowaniu surowców: kruszeniu i mieleniu składników mas ceramicznych, doborze urządzeń oraz kontroli, czy uzyskano wymaganą frakcję do kolejnych etapów (mieszanie, granulacja, formowanie). To szybka liczba porównawcza procesu.
Oceń "krotność" zmiany: jeśli z 200 mm robi się 50 mm, to 50 jest cztery razy mniejsze od 200, więc wynik powinien wynosić 4. Dodatkowo pamiętaj regułę kontroli: po rozdrabnianiu kawałki są mniejsze, więc stopień rozdrobnienia zwykle jest większy od 1.
W zadaniach egzaminacyjnych często podaje się średnią wielkość, bo ułatwia obliczenia. W praktyce technologicznej można stosować różne charakterystyki uziarnienia (np. wybrane średnice charakterystyczne z analizy sitowej). Kluczowe jest, by porównywać "przed" i "po" w spójny sposób.
W zależności od surowca i wymaganej frakcji stosuje się m.in. kruszarki (wstępne rozdrabnianie) oraz młyny (drobniejsze mielenie). Dobór zależy od twardości materiału, wilgotności, wymaganej granulacji i wydajności linii. Stopień rozdrobnienia pomaga ocenić efekt pracy urządzenia.
W typowym rozdrabnianiu wynik 1 oznacza brak zmiany wielkości (przed = po). Wynik mniejszy od 1 sugerowałby, że materiał stał się większy, co nie pasuje do procesu rozdrabniania i zwykle wynika z odwrócenia ilorazu albo pomylenia danych. Dlatego warto sprawdzać logikę wyniku.
info

Około 76% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Stopień rozdrobnienia wyznacza się jako stosunek średniej wielkości kawałków przed rozdrabnianiem do średniej wielkości po rozdrabnianiu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Rozdrabnianie" (opis procesu kruszenia/mielenia) — https://pl.wikipedia.org/wiki/Rozdrabnianie (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL), "Kruszenie" (informacje o rozdrabnianiu/kruszeniu materiałów) — https://pl.wikipedia.org/wiki/Kruszenie (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z przeróbki surowców mineralnych (dział: rozdrabnianie, kruszenie i mielenie)
  • Materiały dydaktyczne z technologii ceramiki dotyczące przygotowania mas ceramicznych
  • Zadania rachunkowe z obliczeń technologicznych (stosunki, przeliczenia frakcji, średnie wielkości ziaren)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego