Tłumienie toru transmisyjnego opisuje, jak bardzo sygnał "słabnie" po przejściu przez kabel, złącza, rozgałęźniki lub inne elementy toru. W telekomunikacji bardzo często wyraża się je w decybelach (dB), ponieważ skala logarytmiczna ułatwia porównywanie dużych zmian oraz sumowanie tłumień w torach kaskadowych.
Dla sygnałów mierzonych jako amplituda/napięcie (np. amplituda napięcia sinusoidalnego) stosuje się zależność:
A[dB] = 20·log10(Uwej/Uwyj)
gdzie Uwej to amplituda na wejściu toru, a Uwyj to amplituda na wyjściu. Warto zauważyć dwie typowe pułapki:
- Gdy w liczniku i mianowniku zamienimy miejscami wartości (Uwyj/Uwej), otrzymamy znakowo "odwrotny" rezultat – w praktyce będzie to wyglądało jak wzmocnienie zamiast tłumienia.
- Wzór z czynnikiem 20 dotyczy amplitudy/napięcia. Dla mocy używa się 10·log10, co jest częstym źródłem pomyłek.
Odpowiedź "20 dB" odpowiada bardzo charakterystycznej sytuacji, w której stosunek amplitud wynosi 10:1. Wynika to z faktu, że log10(10)=1, więc 20·1=20 dB. Innymi słowy: jeśli amplituda na wejściu jest dziesięciokrotnie większa niż na wyjściu, tłumienie napięciowe wynosi 20 dB.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? "10 dB" oznacza mniejszy spadek – odpowiada stosunkowi amplitud około 3,16:1 (bo 20·log10(3,16)≈10). "2 dB" i "1 dB" to jeszcze mniejsze tłumienia, typowe dla niewielkich strat na krótkich odcinkach lub pojedynczych elementach, a nie dla dziesięciokrotnego spadku amplitudy. W praktyce umiejętność szybkiego kojarzenia typowych wartości dB ze stosunkami sygnałów pomaga w ocenie budżetu łącza i interpretacji wyników pomiarów.
