KWALIFIKACJA MEC5 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 36.
Ile wynosi wartość funkcji G54, jeżeli całkowita długość uchwytu tokarskiego jest równa 80 mm, a długość wystającego z uchwytu gotowego elementu 175 mm?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W zadaniu przyjęto, że wartość G54 wynika z całkowitej długości uchwytu oraz długości gotowego elementu wystającego z uchwytu.
Sumujemy podane wielkości: 80 mm + 175 mm = 255 mm. Dlatego poprawna odpowiedź to 255 mm, a pozostałe warianty pomijają jeden z wymiarów.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce ustawiania toczenia często trzeba uwzględnić geometrię zamocowania: ile "zajmuje" uchwyt oraz jak daleko poza uchwyt wystaje gotowy (lub obrabiany) detal. W tym zadaniu "wartość funkcji G54" została potraktowana jako wynikowa wartość długości związanej z położeniem zera przedmiotu/offsetu, którą wyznacza się na podstawie podanych długości.

Obliczenie sprowadza się do prostego dodawania:

  • całkowita długość uchwytu tokarskiego: 80 mm,
  • długość wystającego z uchwytu gotowego elementu: 175 mm.

Suma: 80 mm + 175 mm = 255 mm. Taki wynik odpowiada odpowiedzi "255 mm".

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • "95 mm" nie wynika z żadnej sensownej operacji na danych (to typowy efekt przypadkowego dodawania/odejmowania lub błędu rachunkowego).
  • "175 mm" uwzględnia wyłącznie wystawanie detalu i pomija wymiar uchwytu, więc nie odpowiada interpretacji zadania, w której liczą się oba składniki.
  • "80 mm" uwzględnia tylko długość uchwytu i całkowicie ignoruje wystający detal, więc również nie spełnia założeń.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawiają się dwie długości opisujące elementy "w szeregu" (np. uchwyt + wystawanie), najpierw sprawdź, czy zadanie nie wymaga sumy tych odcinków wzdłuż tej samej osi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
G54 oznacza jeden z podstawowych układów współrzędnych przedmiotu (work offset). Umożliwia przesunięcie zera programu względem zera maszyny, aby obróbka była liczona od punktu odniesienia ustawionego na detalu lub oprzyrządowaniu.
Jeśli zadanie traktuje "wartość G54" jako wynik z geometrii zamocowania, zwykle sumuje się długości leżące w jednej osi: długość uchwytu + długość wystającego detalu. Następnie wynik interpretuje się jako wartość potrzebną do ustawienia punktu odniesienia.
Obie wielkości opisują odcinki "ułożone kolejno" wzdłuż tej samej osi: najpierw jest uchwyt, a dalej część detalu wystająca poza uchwyt. Gdy pytanie wymaga wartości wynikowej dla ustawienia odniesienia, naturalną operacją jest suma tych długości.
Nie. G54 to ogólnie układ współrzędnych/offset przedmiotu, a jego wartość zależy od tego, gdzie ustawisz zero detalu i jak mierzysz położenie względem zera maszyny. W tym zadaniu przyjęto uproszczony model obliczeniowy oparty na sumowaniu długości.
Najczęściej wybiera się jedną z liczb z treści (np. 80 mm albo 175 mm) bez analizy zależności, albo wykonuje się błędne działanie (odejmowanie zamiast dodawania). Błąd wynika też z mylenia G54 z "komendą ruchu", a nie z układem odniesienia.
Sprawdź logikę geometryczną: uchwyt ma 80 mm, detal wystaje 175 mm, więc łączna długość "od końca uchwytu do końca detalu" powinna być większa niż 175 mm i większa niż 80 mm. Wynik 255 mm spełnia te warunki, więc jest spójny.
Stosuje się je, gdy obrabiasz różne detale lub kilka bazowań na tej samej maszynie i chcesz szybko przełączać punkty zerowe bez przepisywania całego programu. To typowe przy produkcji seryjnej, pracy na przyrządach oraz przy kilku mocowaniach.
Zero maszyny jest stałe i wynika z konstrukcji oraz procedury bazowania maszyny. Zero przedmiotu ustalasz Ty na detalu (np. na czole lub na średnicy odniesienia) i wpisujesz jako offset, np. G54. Dzięki temu program odnosi się do detalu, a nie do konstrukcyjnego zera maszyny.
Nie zawsze, ale bardzo często w toczeniu kluczowa jest oś Z (długość wzdłuż wrzeciona). W wielu zadaniach egzaminacyjnych G54 wiąże się właśnie z przesunięciem w Z wynikającym z zamocowania i położenia czoła detalu względem punktu odniesienia.
Ćwicz rozpoznawanie, które długości leżą w jednej osi i kiedy trzeba je zsumować lub odjąć. Rysuj prosty szkic zamocowania (uchwyt + detal + punkt zera) i zapisuj, od jakiego punktu do jakiego liczysz. To ogranicza błędy wynikające z pośpiechu.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • LinuxCNC Documentation: G54-G59 Work Coordinate Systems, https://linuxcnc.org/docs/html/gcode/g-code.html#gcode:g54-g59 - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia: G-code (sekcja o układach współrzędnych/coordinate systems), https://en.wikipedia.org/wiki/G-code#Coordinate_systems - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Dokumentacja sterowania obrabiarki używanej w pracowni/zakładzie (sekcja o układach współrzędnych G54–G59)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw programowania CNC dla toczenia (układy odniesienia, bazowanie, offsety)
  • Instrukcje stanowiskowe dotyczące ustawiania detalu w uchwycie tokarskim oraz zasad bezpiecznego bazowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego