KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 22.
Ile wynosi wartość poprawki kątowej do jednego kąta w ciągu poligonowym zamkniętym, jeżeli ciąg składa się z 5 kątów, a odchyłka kątowa wynosi fα = +30cc?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawka do jednego kąta w zamkniętym ciągu poligonowym jest zwykle rozdzielana równo:
v = -f / n. Dla f = +30cc i n = 5 otrzymujemy v = -(+30cc)/5 = -6cc. Znak "-" wynika z tego, że suma poprawek ma znieść odchyłkę zamknięcia.

Pełne wyjaśnienie:

W zamkniętym ciągu poligonowym suma kątów po pomiarze zwykle nie spełnia dokładnie warunku geometrycznego. Różnica między sumą kątów zmierzoną a teoretycznie wymaganą jest nazywana odchyłką kątową (błędem zamknięcia kątowego) i w zadaniu oznaczona jako f.

Jeżeli stosuje się proste wyrównanie polegające na równym rozdziale odchyłki na wszystkie kąty, to każdemu kątowi przypisuje się jednakową poprawkę v. Kluczowa jest zasada znaku: poprawki mają "usunąć" odchyłkę, czyli ich łączny efekt powinien być przeciwny do f. Stąd zależność:

v = - f / n, gdzie n to liczba kątów w ciągu.

Dane z zadania: f = +30cc, n = 5. Obliczamy:

  • dzielimy wartość odchyłki przez liczbę kątów: 30cc / 5 = 6cc,
  • nadajemy znak przeciwny do odchyłki: v = -6cc.

Odpowiedź "Vkt = -6cc" jest więc zgodna z zasadą, że suma pięciu jednakowych poprawek wyniesie 5 · (-6cc) = -30cc, co kompensuje odchyłkę +30cc.

Pozostałe propozycje są błędne z typowych powodów: "+6cc" ma zły znak (zwiększałoby odchyłkę zamiast ją zlikwidować), a wartości "±5cc" wynikają z niepoprawnego dzielenia lub z błędnego skojarzenia liczby kątów z wartością poprawki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odchyłka kątowa to różnica między sumą kątów zmierzonych w ciągu a sumą wymaganą przez warunek geometryczny (teoretyczną). Pokazuje, o ile "nie domyka się" układ kątów. Wyrównanie polega na rozdzieleniu tej odchyłki na poprawki do poszczególnych kątów.
Przy najprostszym wyrównaniu (równy podział) poprawkę do jednego kąta liczysz ze wzoru: v = -f/n, gdzie f to odchyłka kątowa, a n to liczba kątów. Znak "-" jest istotny: poprawki mają zlikwidować odchyłkę, więc są do niej przeciwne.
Bo poprawki są wprowadzane po to, aby skompensować błąd zamknięcia. Jeśli odchyłka wynosi +f, to suma poprawek powinna dać -f, aby końcowy wynik spełnił warunek geometryczny. W praktyce oznacza to, że przy równym wyrównaniu każda poprawka ma znak przeciwny do znaku odchyłki.
Najprostsza kontrola: zsumuj wszystkie poprawki i porównaj z odchyłką. Przy równym wyrównaniu suma n jednakowych poprawek powinna wynieść dokładnie -f. Dodatkowo po dodaniu poprawek do kątów suma kątów skorygowanych powinna spełnić warunek geometryczny ciągu.
W zadaniach z geodezji często spotyka się układ gradowy (gony) i jego podział na mniejsze części. Zapis "cc" bywa używany do oznaczania bardzo małych części kąta w tym układzie. Na egzaminie kluczowe jest zachowanie spójności jednostek: f i v muszą być w tych samych jednostkach.
Nie zawsze. Równy podział jest metodą prostą, często używaną w zadaniach podstawowych. W praktyce można stosować wyrównanie z wagami (np. gdy niektóre kąty są dokładniejsze) albo pełniejsze metody wyrównania obserwacji. W pytaniach egzaminacyjnych zwykle jest jasno sugerowany równy podział.
Najczęściej: pomylenie znaku (wpisanie + zamiast -), policzenie poprawki całkowitej zamiast na jeden kąt, dzielenie przez złą liczbę (np. liczbę boków zamiast kątów) oraz nieuwaga na jednostki. Dobra praktyka to zawsze kontrola: n·v powinno wyjść równe -f.
Ciąg poligonowy zamknięty stosuje się m.in. do zakładania i zagęszczania osnowy pomiarowej, gdy można poprowadzić pomiary tak, aby wrócić do punktu startu lub do punktu o znanych danych. Zamknięcie umożliwia kontrolę jakości przez odchyłki (kątową i liniową).
Odchyłka kątowa (f) opisuje błąd całego układu kątów jako całości (ile brakuje lub jest nadmiaru w sumie). Poprawka (v) to wartość dodawana do pojedynczego kąta, aby rozdzielić odchyłkę i uzyskać zgodność z warunkiem geometrycznym. Zwykle v ma znak przeciwny do f.
Zapisz w pamięci schemat: v = -f/n. Następnie wykonaj jedno dzielenie i dopisz znak przeciwny. Na końcu zrób kontrolę w głowie: n·v powinno dać -f. Taka kontrola chroni przed najczęstszą pomyłką znaku oraz pomyleniem "na jeden kąt" z "łącznie".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poprawka do jednego kąta w zamkniętym ciągu poligonowym jest zwykle rozdzielana równo:v = -f / n.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do geodezji inżynieryjnej: rozdziały o ciągach poligonowych i wyrównaniu obserwacji
  • Zestawy zadań rachunkowych z wyrównania kątów w poligonie (równy podział odchyłki)
  • Notatki szkolne/arkusze ćwiczeniowe z jednostek gradowych i znaków poprawek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego