KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 38.
W przedstawionym fragmencie dziennika obliczeń azymutów i długości boków, w miejscu oznaczonym cyfrą 1, powinna znajdować się wartość
Ilustracja przedstawia fragment dziennika obliczeń azymutów i długości boków, który jest częścią egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z przyrostów współrzędnych w tabeli: Δx=+86,51 oraz Δy=-2,61 wynika IV ćwiartka. Dla niej azymut liczy się ze wzoru A=400g−φ. Ponieważ φ=1,9201g, otrzymujemy A=400g−1,9201g=398,0799g. Zgadza się też kontrola: ψ=(A+50g) mod 400g=48,0799g.

Pełne wyjaśnienie:

Azymut geodezyjny jest kątem mierzonym zgodnie z ruchem wskazówek zegara od kierunku północy (dodatnia oś X) do rozpatrywanego kierunku, w zakresie 0–400g. W dzienniku obliczeń najpierw wyznacza się przyrosty współrzędnych boku: Δx oraz Δy, a dopiero potem dobiera właściwy wzór na azymut zależnie od ćwiartki.

W podanym fragmencie: Δx=+86,51 i Δy=-2,61. Znak "+" przy Δx oznacza składową na północ, a znak "−" przy Δy składową na zachód (bo dodatni Y to wschód). Kierunek leży więc w IV ćwiartce (+,−). Dla IV ćwiartki stosuje się zależność A=400g−φ, gdzie φ to kąt ćwiartkowy obliczony z arctg(|Δy|/|Δx|).

Z tabeli mamy już wyliczone φ=1,9201g, więc:
A=400g−1,9201g=398,0799g.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 198,0799g odpowiadałoby sytuacji z "przesunięciem o 200g" (typowej dla innej ćwiartki) albo mechanicznemu odjęciu 200g bez analizy znaków Δx i Δy.
  • 201,9201g jest wynikiem użycia wzoru z 200g (np. 200g+φ), właściwego dla III ćwiartki, gdzie oba przyrosty są ujemne; tutaj Δx jest dodatnie, więc to nie ten przypadek.
  • 1,9201g to sam kąt ćwiartkowy φ, a nie pełny azymut w układzie 0–400g; pomyłka polega na nieprzejściu z φ na A.

Dodatkowa kontrola w dzienniku: wartość ψ służy do sprawdzenia poprawności rachunków i jest liczona jako ψ=(A+50g) mod 400g. Dla A=398,0799g: A+50g=448,0799g, po redukcji o 400g daje 48,0799g, co zgadza się z tabelą. To potwierdza, że azymut 398,0799g jest właściwy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Azymut geodezyjny to kąt od kierunku północy (dodatnia oś X) do danego kierunku, mierzony zgodnie z ruchem wskazówek zegara. W geodezji szkolnej często podaje się go w gradach w zakresie 0–400g, co ułatwia rachunki w dzienniku obliczeń.
Ćwiartkę wyznacza się po znakach przyrostów: Δx mówi, czy kierunek ma składową na północ (+) czy na południe (−), a Δy czy na wschód (+) czy na zachód (−). Zestaw znaków (+,+), (−,+), (−,−), (+,−) prowadzi do I–IV ćwiartki.
Przy Δx>0 i Δy<0 kierunek leży w IV ćwiartce (północno-zachodniej). Kąt ćwiartkowy φ jest liczony jako mały kąt od osi X, ale azymut ma być liczony zgodnie z ruchem wskazówek zegara w 0–400g, więc w IV ćwiartce "domyka się" do 400g: A=400g−φ.
φ to kąt ostry w danej ćwiartce, liczony z zależności tg φ=|Δy|/|Δx|. Sam φ nie jest jeszcze azymutem w układzie 0–400g. Dopiero po rozpoznaniu ćwiartki przelicza się go na azymut odpowiednim wzorem (np. 400g−φ w IV ćwiartce).
Najczęściej myli się ćwiartkę (zła interpretacja znaków), używa się złego wzoru (np. z 200g zamiast 400g), zapomina się o wartościach bezwzględnych w tg φ albo miesza się jednostki (grady vs stopnie). Częsty jest też błąd: przepisanie φ jako azymutu.
W typowej konwencji geodezyjnej używanej w zadaniach szkolnych przyjmuje się: X skierowana na północ, Y na wschód. W praktyce spotkasz różne opisy w zależności od dokumentacji, dlatego na egzaminie warto trzymać się konwencji podanej w materiałach i nagłówkach dziennika obliczeń.
Wartość ψ jest prostą kontrolą rachunków: często liczy się ją jako ψ=(A+50g) mod 400g. Jeśli po dodaniu 50g przekroczysz 400g, odejmujesz 400g, aby wrócić do zakresu 0–400g. Zgodność ψ z tabelą zwiększa pewność, że azymut został policzony poprawnie.
Najpierw liczysz tg φ=|Δy|/|Δx|, czyli dzielisz wartości bezwzględne przyrostów. Następnie wyznaczasz φ=arctg(tg φ) w gradach (albo stopniach i przeliczasz na grady, jeśli tak pracuje kalkulator). Dopiero potem, znając ćwiartkę, liczysz pełny azymut.
Azymut jest z definicji kątem kierunkowym w pełnym obrocie, więc musi być zredukowany do jednego zakresu. W gradach pełny obrót to 400g. Jeśli z działań pomocniczych wyjdzie wartość większa (np. przy kontroli), stosuje się redukcję modulo 400g, aby wrócić do standardowego zapisu.
Zrób krótki "kompas" znaków: Δx dodatnie = północ, Δx ujemne = południe; Δy dodatnie = wschód, Δy ujemne = zachód. Połącz te dwa kierunki w myślach (np. północ+zachód) i oceń, czy azymut powinien być blisko 0g, 100g, 200g czy 400g. To pomaga wychwycić oczywiste pomyłki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że z przyrostów współrzędnych w tabeli: Δx=+86,51 oraz Δy=-2,61 wynika IV ćwiartka.

Materiały:

  • Skrypty z geodezji dotyczące azymutów i kątów kierunkowych (układ 0–400g)
  • Zadania rachunkowe z obliczeń geodezyjnych: przyrosty współrzędnych i azymuty
  • Tablice/ściągi z przypadkami ćwiartek i wzorami na azymut (I–IV ćwiartka)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego