KWALIFIKACJA MED2 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 34.
Ile wynosi wartość wskaźnika próchnicy PUWp, jeżeli u dorosłego pacjenta stwierdzono 3 powierzchnie zaatakowane próchnicą, 2 zęby usunięte i 2 powierzchnie wypełnione?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik PUWp (odpowiednik DMFS) wyraża liczbę powierzchni zębów z próchnicą, utraconych i wypełnionych. Składnik "U" trzeba przeliczyć na powierzchnie: w zadaniach zwykle przyjmuje się 5 powierzchni na 1 ząb usunięty. Zatem 3 + (2×5) + 2 = 15.

Pełne wyjaśnienie:

PUWp jest wskaźnikiem powierzchniowym (polski odpowiednik DMFS), dlatego wszystkie jego składowe muszą być wyrażone w powierzchniach zębów, a nie w liczbie zębów.

W treści podano:

  • 3 powierzchnie zaatakowane próchnicą (P = 3),
  • 2 zęby usunięte (U),
  • 2 powierzchnie wypełnione (Wp = 2).

Najważniejszy krok dotyczy składnika "U". W PUWp ząb usunięty traktuje się jako utratę wszystkich jego powierzchni. W zadaniach edukacyjnych, jeżeli nie doprecyzowano typu zębów, przyjmuje się standardowe założenie: 1 ząb usunięty = 5 powierzchni. Zatem 2 zęby usunięte odpowiadają 2×5 = 10 powierzchni.

Obliczenie:

PUWp = P + U(powie.) + Wp = 3 + 10 + 2 = 15.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Wynik "7" powstaje po prostym dodaniu 3+2+2, czyli po potraktowaniu "2 zęby usunięte" jako "2" bez przeliczenia na powierzchnie. To błąd typowy dla wskaźników zębowych (np. PUWz/DMFT), a nie powierzchniowych.
  • Wynik "12" oznacza częściowe, niespójne przeliczenie (np. nieuwzględnienie jednej ze składowych albo błędne założenie liczby powierzchni), co nie wynika z definicji PUWp podanej w konwencji zadaniowej.
  • Wynik "4" ignoruje większość danych z zadania (np. uwzględnia tylko jedną składową), więc nie reprezentuje sumy P, U i Wp.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w nazwie wskaźnika występuje litera "p" jak w PUWp, zwykle chodzi o powierzchnie i trzeba zwracać uwagę na przeliczenia (zwłaszcza dla zębów usuniętych).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
PUWp to wskaźnik próchnicy liczony w powierzchniach zębów (odpowiednik DMFS). Służy do oceny nasilenia próchnicy u dorosłych w badaniach epidemiologicznych i w analizie efektów profilaktyki. Sumuje powierzchnie: z próchnicą, utracone i wypełnione.
Najpierw zsumuj powierzchnie z próchnicą (P) i powierzchnie wypełnione (Wp). Potem przelicz zęby usunięte (U) na powierzchnie, bo PUWp jest powierzchniowy. W zadaniach zwykle: 1 ząb usunięty = 5 powierzchni. Na końcu dodaj wszystko.
Bo PUWp opisuje zakres problemu w powierzchniach, a nie w liczbie zębów. Usunięcie zęba oznacza utratę wszystkich jego powierzchni, więc w indeksie powierzchniowym trzeba to uwzględnić jako odpowiednią liczbę powierzchni, aby porównania były dokładniejsze.
PUWp jest wskaźnikiem powierzchniowym (jak DMFS), a PUWz wskaźnikiem zębowym (jak DMFT). W PUWz ząb usunięty liczysz jako 1 sztukę, a w PUWp przeliczasz go na liczbę powierzchni. Dlatego PUWp zwykle daje większą wartość.
W praktyce zęby mają różną liczbę powierzchni (przednie zwykle 4, boczne 5). W zadaniach egzaminacyjnych, gdy nie podano rodzaju zębów, często stosuje się uproszczenie: 1 ząb usunięty = 5 powierzchni. Gdy treść to precyzuje, należy użyć podanych danych.
Najczęstszy błąd to policzenie 3+2+2 jak w wskaźniku zębowym, bez przeliczenia "U" na powierzchnie. Drugi błąd to mieszanie jednostek (część w zębach, część w powierzchniach). Pomaga zasada: w PUWp wszystko ma być w powierzchniach.
"P" oznacza liczbę powierzchni z próchnicą (zaatakowanych). "U" dotyczy zębów usuniętych z powodu próchnicy, ale w PUWp przelicza się je na powierzchnie. "Wp" to liczba powierzchni wypełnionych.
Stosuje się je przede wszystkim w epidemiologii stomatologicznej: badaniach przesiewowych, monitorowaniu stanu zdrowia jamy ustnej populacji, porównywaniu grup wiekowych oraz ocenie skuteczności programów profilaktycznych. Ułatwiają też planowanie potrzeb leczniczych.
Sprawdź jednostkę: jeśli w danych występują zęby usunięte, wynik PUWp zwykle wyraźnie rośnie po przeliczeniu na powierzchnie. Zrób kontrolę rachunku: P + (U×liczba powierzchni) + Wp. Jeśli wyszło tyle co proste 3+2+2, prawdopodobnie pominięto przeliczenie.
Tak, 7 pasuje do logiki wskaźnika liczonego w zębach (np. PUWz/DMFT), gdzie dodaje się liczbę zębów z próchnicą, usuniętych i wypełnionych jako sztuki. W PUWp jest inaczej, bo jednostką są powierzchnie, więc "U" trzeba przeliczyć.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wskaźnik PUWp (odpowiednik DMFS) wyraża liczbę powierzchni zębów z próchnicą, utraconych i wypełnionych.

Źródła:

  • World Health Organization, "Oral Health Surveys: Basic Methods" (5th edition), section on dental caries indices (DMFT/DMFS), 2013. https://iris.who.int/handle/10665/97035 (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (hasło ogólne): "DMF index" – opis DMFT/DMFS jako wskaźników zębowych i powierzchniowych. https://en.wikipedia.org/wiki/DMF_index (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z epidemiologii stomatologicznej omawiające DMFT/DMFS
  • Materiały dydaktyczne dla higienistek stomatologicznych z obliczania wskaźników próchnicy
  • WHO: Oral Health Surveys – Basic Methods (rozdziały o wskaźnikach próchnicy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego