KWALIFIKACJA MED2 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 32.
Ile wynosi wartość wskaźnika PUWp pacjenta, u którego podczas badania zębów stwierdzono: 1 ubytek próchnicowy klasy V według klasyfikacji Blacka, 1 ubytek próchnicowy MOD, 3 wypełnienia ubytków klasy I według klasyfikacji Blacka oraz brak 1 zęba?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
PUWp liczy się na powierzchnie: składowa "P" to 1 (klasa V = 1 pow.) + 3 (MOD = 3 pow.) = 4, składowa "W" to 3 wypełnienia klasy I (po 1 pow.) = 3, a brak 1 zęba daje "U" = 5 pow. Suma 4 + 3 + 5 = 12.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik PUWp jest wariantem, w którym zlicza się nie tylko liczbę zębów, ale liczbę powierzchni objętych próchnicą, wypełnieniami lub utratą zęba. Dlatego kluczowe jest przeliczenie opisu klinicznego na powierzchnie.

1) Składowa "P" (powierzchnie z próchnicą)
Ubytek klasy V wg Blacka obejmuje jedną powierzchnię (przyszyjkową) → 1.
Ubytek MOD obejmuje trzy powierzchnie: mezjalną, okluzyjną i dystalną → 3.
Razem "P" = 1 + 3 = 4.

2) Składowa "W" (powierzchnie wypełnione)
Wypełnienie klasy I wg Blacka dotyczy jednej powierzchni żującej (dołki i bruzdy) → 1 powierzchnia na jedno wypełnienie.
Są 3 takie wypełnienia → "W" = 3 × 1 = 3.

3) Składowa "U" (powierzchnie utracone)
Brak 1 zęba w wariancie powierzchniowym przyjmuje się jako utratę 5 powierzchni (typowy model powierzchni zęba).
Zatem "U" = 5.

4) Suma PUWp
PUWp = P + U + W = 4 + 5 + 3 = 12.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wartości typu 6 lub 7 zwykle wynikają z policzenia "sztuk" zmian (np. 1+1+3+1) bez przeliczenia na powierzchnie oraz bez uwzględnienia, że MOD to 3 powierzchnie.
  • Wynik 13 może pojawić się, gdy ktoś błędnie przypisze inną liczbę powierzchni brakowi zęba lub błędnie potraktuje ubytek MOD jako 4–5 powierzchni.

W zadaniach egzaminacyjnych warto zawsze: (1) rozbić opis na P/U/W, (2) dopisać liczbę powierzchni dla każdej pozycji, (3) dopiero na końcu sumować.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
PUWp to wskaźnik próchnicy liczony na powierzchnie zębów, a nie tylko na zęby. Sumuje powierzchnie z próchnicą (P), utracone (U) i wypełnione (W). Dzięki temu dokładniej pokazuje rozległość zmian, np. gdy ubytek obejmuje kilka powierzchni.
Do PUWp wchodzą trzy składowe: P – powierzchnie z aktywną próchnicą, U – powierzchnie utracone wskutek usunięcia zęba, W – powierzchnie wypełnione. Wynik to suma tych trzech wartości po prawidłowym przeliczeniu na powierzchnie.
Skrót MOD oznacza, że zmiana dotyczy trzech powierzchni: mezjalnej (M), okluzyjnej (O) i dystalnej (D). W obliczeniach PUWp traktuje się to jako 3 powierzchnie. Błąd częsty na egzaminie to policzenie MOD jako "1 ubytek".
Ubytek klasy I wg Blacka dotyczy dołków i bruzd powierzchni żującej (okluzyjnej) zębów bocznych, więc w prostym przeliczeniu na potrzeby PUWp przyjmuje się 1 powierzchnię na taki ubytek lub wypełnienie.
Ubytek klasy V wg Blacka zlokalizowany jest w okolicy przyszyjkowej na powierzchni policzkowej lub językowej/podniebiennej. W typowych zadaniach PUWp liczy się go jako 1 powierzchnię, ponieważ obejmuje jedną stronę korony zęba.
W PUWp liczy się powierzchnie, a utrata zęba oznacza utratę kilku powierzchni tego zęba. W zadaniach egzaminacyjnych często przyjmuje się model 5 powierzchni zęba. Jeśli ktoś doda tylko "1" za brak zęba, zaniża składową U i cały wynik.
Najpierw rozpisz trzy kolumny: P, U i W. Potem przy każdym rozpoznaniu dopisz liczbę powierzchni (np. MOD=3). Na końcu zsumuj osobno P, U, W i dopiero potem wynik końcowy. Taki schemat ogranicza pomyłki w dodawaniu i w klasyfikacji ubytków.
Najczęstsze błędy to: liczenie na zęby zamiast na powierzchnie, potraktowanie MOD jako jednej powierzchni, pominięcie braków zębowych lub zła wartość dla U, oraz mylenie klas Blacka (np. przyjęcie, że klasa V obejmuje kilka powierzchni). Pomaga rozpisanie danych krok po kroku.
Nie zawsze. PUW bywa podawany jako wskaźnik liczony na zęby, natomiast PUWp wskazuje na wariant powierzchniowy. W zadaniu trzeba rozpoznać, która wersja jest wymagana, bo to zmienia wynik (np. MOD daje wtedy 3, a nie 1).
Wskaźniki próchnicy pomagają ocenić ryzyko i potrzeby pacjenta, planować profilaktykę (fluoryzacja, instruktaż higieny), monitorować efekty zaleceń w czasie oraz ułatwiają prowadzenie dokumentacji. Są też elementem edukacji zdrowotnej: pacjent widzi liczbowo skalę problemu.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "PUWp liczy się na powierzchnie: składowa "P" to 1 (klasa V = 1 pow.) + 3 (MOD = 3 pow.) = 4, składowa "W" to 3 wypełnienia klasy I (po 1 pow.) = 3, a brak 1 zęba daje "U" = 5 pow. Suma 4 + 3 + 5 = 12."

Źródła:

  • World Health Organization, "Oral Health Surveys: Basic Methods", 5th edition, 2013 (rozdziały dot. wskaźników próchnicy DMFT i zasad rejestracji) - https://iris.who.int/handle/10665/97035 (dostęp 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL), hasło: "Wskaźnik PUW" (opis składowych P/U/W oraz powiązanie z DMFT) - https://pl.wikipedia.org/wiki/Wska%C5%BAnik_PUW (dostęp 2026-03-04)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kariologii: wskaźniki próchnicy (PUW/DMFT) oraz warianty liczenia na powierzchnie
  • Schematy i tabele klasyfikacji Blacka z przykładami powierzchni objętych ubytkiem
  • Zadania rachunkowe z wskaźników próchnicy (PUW/PUWp) – zestawy egzaminacyjne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego