KWALIFIKACJA MEC9 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 32.
Ile wynosi wskazanie na podziałce mikrometru przedstawione na rysunku?
Ilustracja przedstawia podziałkę mikrometru, co sugeruje, że jest to rysunek techniczny używany w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynik 131,87 mm odpowiada sumie odczytu z tulei mikrometru (część w mm oraz ewentualnie 0,5 mm) i odczytu z bębenka (setne mm), a jeśli na rysunku jest noniusz – także jego wskazania. Pozostałe propozycje wynikają typowo z przestawienia przecinka lub pominięcia jednej z podziałek.

Pełne wyjaśnienie:

Odczyt mikrometru wykonuje się zawsze jako sumę wskazań z poszczególnych skal widocznych na przyrządzie. W praktyce oznacza to, że najpierw odczytuje się wartość na tulei (skala główna), a następnie dodaje wartość z bębenka (skala obrotowa). W mikrometrach wyposażonych w noniusz można dodatkowo doprecyzować odczyt o kolejne miejsca dziesiętne.

Dlaczego poprawne jest "131,87 mm"?
Odpowiedź "131,87 mm" jest zgodna z typową logiką odczytu: część całkowita (w milimetrach) pochodzi z tulei, a część setna milimetra (druga cyfra po przecinku) wynika z ustawienia bębenka. Jeżeli na rysunku występuje linia połówkowa 0,5 mm na tulei, należy ją również uwzględnić (to częsty element, który zmienia wynik o 0,5 mm). W rezultacie otrzymuje się liczbę z dwoma miejscami po przecinku, adekwatną do standardowej rozdzielczości mikrometru.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "131,087 mm" to typowy błąd złego zapisu dziesiętnego: wygląda jakby dopisano dodatkowe miejsce po przecinku lub "wciśnięto" zero. W zadaniach z mikrometru bez jednoznacznego odczytu z noniusza nie powinno się sztucznie zwiększać liczby miejsc po przecinku.
  • "130,037 mm" sugeruje pominięcie znacznej części wskazania z tulei (pełnych milimetrów) i jednoczesne pozostawienie drobnej części ułamkowej. Taki wynik zwykle powstaje, gdy uczeń patrzy na niewłaściwą kreskę odniesienia albo odczytuje nie tę stronę podziałki.
  • "131,37 mm" to częsty efekt nieprawidłowego odczytu bębenka (zamiana 0,87 na 0,37) albo nieuwzględnienia elementu 0,5 mm na tulei. Różnica o 0,50 mm lub 0,10–0,50 mm w mikrometrze najczęściej wynika właśnie z przeoczenia połówki milimetra lub pomylenia wskazania na skali obrotowej.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonuj odczyt w tej kolejności: tuleja (mm + ewentualne 0,5) → bębenek (setne) → noniusz (jeśli jest). Po zsumowaniu sprawdź, czy liczba miejsc po przecinku pasuje do dokładności przyrządu pokazanego na rysunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj tuleję: pełne milimetry i ewentualnie dodatkowe 0,5 mm. Potem odczytaj bębenek i dodaj jego wartość (zwykle setne mm). Jeśli jest noniusz, dodaj jego część. Na końcu zapisz wynik w mm z poprawnym przecinkiem.
Mikrometr ma skalę główną (tuleja) i skalę obrotową (bębenek), bo śruba pomiarowa przemieszcza się małym skokiem. Tuleja daje część "grubą" w mm, a bębenek doprecyzowuje ułamek mm. Dopiero suma obu odczytów daje pełny wymiar.
Linia 0,5 mm (połówkowa) informuje, że śruba minęła już dodatkowe pół milimetra. Jej pominięcie daje błąd dokładnie 0,5 mm. W zadaniach egzaminacyjnych to jedna z najczęstszych "pułapek", więc warto zawsze sprawdzić, czy ta kreska jest widoczna.
Najczęściej: pominięcie 0,5 mm z tulei, pomylenie kreski odniesienia przy bębenku, przestawienie przecinka w zapisie (np. dopisanie zbędnego zera), oraz odczyt "z nie tej strony" podziałki. Pomaga stała kolejność: tuleja → bębenek → noniusz.
Nie zawsze. Typowy mikrometr warsztatowy pozwala odczytać setne mm, ale spotyka się też wersje z noniuszem lub wyświetlaczem cyfrowym, które pokazują więcej miejsc. Na egzaminie liczba miejsc po przecinku powinna wynikać z tego, co widać na podziałce na rysunku.
Porównaj dokładność zapisu z przyrządem: jeśli odczytujesz tylko tuleję i bębenek, zwykle kończysz na dwóch miejscach po przecinku. Upewnij się też, że część całkowita (mm) jest realistyczna względem położenia tulei. Na koniec sprawdź, czy nie przesunąłeś przecinka.
Bębenek to element obrotowy ze skalą, który pozwala odczytać ułamkową część milimetra wynikającą z obrotu śruby pomiarowej. Dzięki temu można zmierzyć detal dokładniej niż zwykłą podziałką milimetrową. W odczycie bębenek jest kluczowy dla setnych (lub tysięcznych) mm.
Noniusz mikrometryczny to dodatkowa podziałka umożliwiająca dokładniejszy odczyt niż z samego bębenka, np. o kolejne miejsce po przecinku. Używa się go wtedy, gdy mikrometr jest w niego wyposażony i rysunek/okienko noniusza jest widoczne. Odczyt polega na znalezieniu zbieżnych kresek.
Bo błąd często powstaje na etapie odczytu skali obrotowej: łatwo pomylić sąsiednie działki albo odczytać niewłaściwą kreskę odniesienia. Różnica 0,1–0,5 mm bywa też skutkiem pominięcia 0,5 mm na tulei. Na egzaminie warto zrobić szybkie "sprawdzenie sensu" wyniku.
Ćwicz seriami: 20–30 odczytów różnych ustawień mikrometru, zapisując wynik w mm i kontrolując błędy. Trenuj wykrywanie 0,5 mm na tulei oraz odczyt bębenka. Dobrze działa też metoda: najpierw oszacuj wynik (około), a dopiero potem dopisz część setną.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wynik 131,87 mm odpowiada sumie odczytu z tulei mikrometru (część w mm oraz ewentualnie 0,5 mm) i odczytu z bębenka (setne mm), a jeśli na rysunku jest noniusz – także jego wskazania.

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe/metrologiczne w zakładzie (odczyt mikrometru i zapis wyniku)
  • Podręczniki i skrypty z metrologii warsztatowej dla mechaników
  • Karty ćwiczeń z odczytu mikrometru (różne przykłady podziałek)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego