KWALIFIKACJA ELM5 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 40.
Ile wynosi wskazanie przedstawionego amperomierza, jeśli wiadomo, że pomiaru dokonano na zakresie pomiarowym 0,3 A?
Ilustracja przedstawia analogowy amperomierz, który jest używany do pomiaru natężenia prądu elektrycznego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskazówka jest na wartości 2,3 na skali 0–3, czyli na poziomie 2,3/3 pełnego wychylenia. Dla wybranego zakresu 0,3 A prąd wynosi (2,3/3)×0,3 A = 0,23 A. Błędem jest odczyt 2,3 A bez przeskalowania do zakresu.

Pełne wyjaśnienie:

W mierniku analogowym wskazówka wychyla się proporcjonalnie do mierzonego prądu, a wybrany zakres pomiarowy określa, jakiej wartości odpowiada pełne wychylenie wskazówki.

Na tarczy widać skalę 0–3, a wskazówka jest ustawiona na 2,3 tej skali. Oznacza to, że wychylenie stanowi:

2,3 / 3 pełnego zakresu skali (czyli ok. 0,7667 pełnego wychylenia).

Skoro pomiar wykonano na zakresie 0,3 A, to pełnemu wychyleniu odpowiada 0,3 A. Zatem prąd obliczamy przez przeskalowanie:

(2,3 / 3) × 0,3 A = 0,23 A.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "0,68 A" odpowiadałoby znacznie większemu wychyleniu niż wynika z proporcji 2,3/3 przy zakresie 0,3 A; to typowy skutek błędnego przeliczenia lub pomylenia zakresu.
  • "2,3 A" to błąd polegający na przepisaniu wartości ze skali 0–3 jako amperów bez uwzględnienia, że wybrany zakres kończy się na 0,3 A.
  • "0,068 A" sugeruje odczyt w okolicach 0,68/3 skali lub pomyłkę miejsca przecinka; nie zgadza się z położeniem wskazówki blisko 2,3.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj dwa kroki: (1) odczytaj położenie wskazówki na właściwej skali, (2) przelicz proporcją do wybranego zakresu. Przy wieloskali upewnij się, którą podziałkę właśnie interpretujesz.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj położenie wskazówki na właściwej skali, a potem policz udział pełnego wychylenia. Wynik to (odczyt ze skali / maksimum skali) × zakres. To samo wychylenie odpowiada różnym wartościom prądu zależnie od ustawionego zakresu.
Skala 0–3 jest tylko podziałką odniesienia na tarczy. Jednostką (A) staje się dopiero po powiązaniu z wybranym zakresem, np. 0,3 A dla pełnego wychylenia. Bez przeliczenia można otrzymać wynik 10× lub więcej razy za duży.
Oznacza, że przy ustawieniu tego zakresu pełne wychylenie wskazówki odpowiada prądowi 0,3 A. Każdy odczyt ze skali trzeba więc przeliczyć proporcjonalnie do tego limitu, aby dostać wynik w amperach.
Najczęściej myli się skale na tarczy (górną z dolną), pomija przeliczenie na zakres (mnożnik), źle interpoluje między działkami oraz gubi jednostkę. Częsty jest też błąd "przecinka" – odczyt 2,3 A zamiast 0,23 A.
To jest 2,3/3 pełnego wychylenia, czyli ok. 0,77. Następnie mnożysz przez ustawiony zakres w amperach. Dla zakresu 0,3 A: (2,3/3)×0,3 A = 0,23 A.
Gdy spodziewasz się małego prądu i chcesz uzyskać większe wychylenie wskazówki, a więc czytelniejszy i dokładniejszy odczyt. Trzeba jednak zaczynać ostrożnie (często od większego zakresu), aby nie przeciążyć przyrządu.
Nie zmienia zasady: zawsze przeliczasz wychylenie na zakres. Dwie skale tylko ułatwiają odczyt: jedna może być 0–3, druga 0–1,0. Ważne, aby konsekwentnie użyć maksimum tej skali, z której czytasz pozycję wskazówki.
Wynik nie może przekroczyć 0,3 A, bo to wartość pełnego wychylenia na tym zakresie. Jeśli po obliczeniach wychodzi np. 2,3 A, to znak, że pominięto przeskalowanie lub pomylono zakres. To szybki test poprawności.
Przy dużym zakresie wskazówka wychyla się bardzo mało dla małego prądu. Małe wychylenie utrudnia odczyt między działkami i zwiększa błąd względny. Dlatego do małych prądów wybiera się możliwie mały zakres, ale bez ryzyka przeciążenia.
Ćwicz na przykładach z różnymi skalami i zakresami: odczyt → proporcja → mnożenie przez zakres. Zawsze zapisuj jednostkę, sprawdzaj maksimum skali (np. 3 lub 1,0) i wykonuj kontrolę: wynik musi mieścić się w ustawionym zakresie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wskazówka jest na wartości 2,3 na skali 0–3, czyli na poziomie 2,3/3 pełnego wychylenia.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii elektrycznej (dział: przyrządy analogowe i odczyt wskazań)
  • Materiały dydaktyczne z elektrotechniki: pomiary prądu i dobór zakresów
  • Zadania ćwiczeniowe z odczytu skal analogowych (różne zakresy i wieloskale)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego