KWALIFIKACJA MEC9 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 31.
Ile wynosi wskazanie suwmiarki zgodnie z przedstawionym rysunkiem?
Ilustracja przedstawia suwmiarkę, narzędzie pomiarowe używane do precyzyjnego mierzenia długości.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynik odczytu suwmiarki otrzymuje się jako sumę wartości z podziałki głównej oraz części ułamkowej z noniusza. Z rysunku wynika 45 mm na skali głównej, a na noniuszu pokrywa się kreska odpowiadająca 0,55 mm. Razem daje to 45,55 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Odczyt z suwmiarki wykonuje się zawsze w dwóch krokach: najpierw ustala się część całkowitą z podziałki głównej, a następnie część ułamkową z noniusza.

  • Podziałka główna: odczytaj wartość w milimetrach znajdującą się bezpośrednio na lewo od zera noniusza. To jest baza wyniku (np. 45 mm).
  • Noniusz: znajdź kreskę noniusza, która najlepiej pokrywa się z kreską podziałki głównej. Wartość tej kreski (zależnie od działki noniusza) daje część ułamkową (np. 0,55 mm).

W tym zadaniu suma obu składników daje 45,55 mm. Taki zapis jest zgodny z typowym sposobem podawania wyniku: część całkowita z podziałki głównej + dopasowanie kreski noniusza.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe? Wartości typu 46,55 mm zwykle wynikają z błędu przesunięcia o 1 mm (odczytano niewłaściwy milimetr na skali głównej lub spojrzano nie od zera noniusza). Odpowiedzi 56,00 mm oraz 56,50 mm wskazują na błąd rzędu dziesiątek milimetrów: pomylenie położenia szczęk na skali, nieuwzględnienie właściwego miejsca "zera" lub błędne rozpoczęcie odczytu od innej działki.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw "zablokuj" w głowie część z podziałki głównej, dopiero potem szukaj zgodnej kreski noniusza. To ogranicza ryzyko dopasowania ułamka do złej liczby całkowitej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Noniusz to pomocnicza skala na suwaku suwmiarki, która pozwala odczytać część ułamkową milimetra. Odczytuje się ją przez znalezienie kreski noniusza pokrywającej się idealnie z kreską podziałki głównej. Dzięki temu wynik jest dokładniejszy niż sam odczyt w pełnych mm.
Najpierw odczytaj wartość z podziałki głównej tuż przed zerem noniusza (część całkowita). Potem znajdź kreskę noniusza, która najlepiej pokrywa się z kreską skali głównej (część ułamkowa). Na końcu dodaj obie wartości i zapisz wynik w mm.
Zero noniusza jest punktem odniesienia pokazującym aktualne "położenie" suwaka względem skali głównej. Jeśli zaczniesz od innej kreski, przesuniesz wynik o 1 mm lub więcej. To jeden z najczęstszych błędów w zadaniach egzaminacyjnych i w pomiarach warsztatowych.
Właściwa jest ta kreska noniusza, która pokrywa się z kreską podziałki głównej bez przesunięcia. W praktyce szukasz miejsca "idealnego zbiegu" linii. Jeśli dwie kreski wydają się podobne, sprawdź sąsiednie: jedna powinna pasować wyraźnie najlepiej.
Tak, bo dokładność (np. 0,1 mm lub 0,05 mm) determinuje, jaką wartość ma jedna działka noniusza. Na egzaminie zwykle wynika to z rysunku lub z liczby działek noniusza. Bez tej informacji łatwo błędnie zamienić numer kreski na część ułamkową wyniku.
Najczęstsze to: odczyt od złego milimetra na skali głównej, pomylenie zera noniusza, nieuwzględnienie części ułamkowej, oraz dopasowanie "na oko" do najbliższej odpowiedzi. Pomaga zasada: najpierw część całkowita, potem tylko ułamek z noniusza.
Suwmiarka jest wygodna do szybkich pomiarów wielu rodzajów wymiarów: zewnętrznych, wewnętrznych i głębokości. Mikrometr zwykle daje większą dokładność, ale ma mniejszy zakres i jest wolniejszy w użyciu. W kontroli międzyoperacyjnej suwmiarka często jest pierwszym wyborem.
Wynik zapisuje się w milimetrach, zgodnie z dokładnością odczytu (np. do 0,05 mm), zwykle z przecinkiem dziesiętnym w zapisie polskim. W dokumentacji produkcyjnej warto dopisać, że pomiar wykonano suwmiarką, a przy wymagających cechach także wskazać niepewność lub klasę narzędzia.
Tak. Paralaksa to błąd wynikający z patrzenia pod kątem, a nie prostopadle do skali. Może spowodować przesunięcie odczytu, szczególnie przy noniuszu. Aby temu zapobiec, ustaw oko możliwie prostopadle do skali i upewnij się, że kreski są ostro widoczne.
Najlepiej rozwiązywać seriami zadania z rysunkami suwmiarki i zawsze zapisywać dwa składniki wyniku: skala główna + noniusz. Pomaga też praca na realnej suwmiarce: ustawiaj losowe wymiary (np. na płytkach wzorcowych) i porównuj odczyt z wartością zadaną.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Wynik odczytu suwmiarki otrzymuje się jako sumę wartości z podziałki głównej oraz części ułamkowej z noniusza."

Materiały:

  • Instrukcje producentów suwmiarki (zasady odczytu i zerowania)
  • Materiały dydaktyczne z metrologii warsztatowej (ćwiczenia z noniuszem)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z pomiarów warsztatowych dla technika mechanika

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego