KWALIFIKACJA SPL1 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 7.
Ile wynosi wskaźnik skanalizowania gminy liczącej 8 000 gospodarstw domowych, jeżeli w sieci kanalizacyjnej jest 7 200 miejsc odprowadzania ścieków z kanalizacji wewnętrznej do gminnej?
Ilustracja przedstawia wzór matematyczny na obliczenie wskaźnika skanalizowania.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik skanalizowania liczony jest jako udział liczby miejsc odprowadzania ścieków w ogólnej liczbie gospodarstw domowych. Obliczamy 7200/8000 = 0,9, a następnie zamieniamy na procent: 0,9·100% = 90%. Pozostałe wartości nie wynikają z tej proporcji.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik skanalizowania w takim ujęciu to po prostu procent gospodarstw (całości), które mają możliwość odprowadzania ścieków do sieci. Dlatego liczymy relację: liczba podłączonych (lub mających "miejsca odprowadzania") do liczby wszystkich gospodarstw w gminie.

Krok 1: ustalenie części i całości
Całość: 8000 gospodarstw domowych.
Część: 7200 miejsc odprowadzania ścieków (interpretowanych jako obsługiwane gospodarstwa).

Krok 2: obliczenie ułamka
7200 / 8000 = 0,9.

Krok 3: zamiana na procent
0,9 · 100% = 90%.

Odpowiedź "90%" jest poprawna, bo dokładnie wynika z obliczonego udziału.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "85%" odpowiadałoby sytuacji, w której część wynosi 0,85 całości (np. 6800 z 8000), a tu część to 7200.
  • "80%" pasowałoby do 6400 z 8000; to zaniża wynik względem danych.
  • "95%" oznaczałoby 7600 z 8000; to zawyża wynik.

Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach typu "wskaźnik/stopień/poziom" zawsze najpierw zapisz wzór część/całość · 100% i dopiero potem podstaw liczby. To ogranicza ryzyko odwrócenia proporcji i pomylenia 0,9 z 0,9%.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj schematu: wskaźnik = (część / całość) · 100%. Najpierw policz iloraz (część podziel przez całość), a potem wynik pomnóż przez 100. Na końcu sprawdź, czy wynik ma sens (nie powinien przekraczać 100% w typowych zadaniach).
Odejmowanie daje różnicę (ile brakuje), a wskaźnik ma opisywać udział w całości. Udział wyraża się przez dzielenie: część/całość. Różnica może być przydatna, ale odpowiada na inne pytanie niż "jaki jest poziom procentowy?".
Wynik 0,9 to ułamek dziesiętny opisujący udział: oznacza, że część stanowi 9/10 całości. Żeby zapisać to jako procent, mnożysz przez 100 i dostajesz 90%. Częsty błąd to pozostawienie 0,9 bez zamiany na procent.
Najprościej pomnóż przez 100 albo przesuń przecinek o dwa miejsca w prawo: 0,9 → 90%. Dla 0,85 będzie to 85%, a dla 0,095 → 9,5%. Ta umiejętność przydaje się także przy liczeniu wskaźników magazynowych i jakościowych.
Najczęstsze to: odwrócenie proporcji (całość/część), zapomnienie mnożenia przez 100, pomylenie "o ile brakuje" z "jaki jest udział", oraz zaokrąglanie zbyt wcześnie. Dobra praktyka: wynik ułamka zapisz i dopiero na końcu zamień na procent.
W typowych zadaniach typu "część z całości" nie powinien przekraczać 100%, bo część nie może być większa niż całość. Jeśli wychodzi >100%, zwykle oznacza błąd w danych lub interpretacji (np. podwójne liczenie elementów albo zły dobór mianownika).
Szukaj skracania ułamka. Przykład: 7200/8000 skraca się do 72/80, a dalej do 9/10. A 9/10 to 90%. Takie uproszczenia są szybkie i ograniczają pomyłki rachunkowe podczas rozwiązywania zadań na wskaźniki.
W magazynie często liczysz udziały: wykorzystanie pojemności (zajęte miejsca/ogółem), terminowość wysyłek (na czas/wszystkie), poziom braków (błędne/łącznie). Mechanizm jest ten sam: część/całość · 100%, więc trening na prostych liczbach przekłada się na praktykę.
Wskaźniki zamieniają surowe liczby na łatwe do porównania wartości procentowe. Dzięki nim można śledzić trendy (np. spadek błędów kompletacji), porównywać zmiany między okresami i wyznaczać cele. Ważne jest, by zawsze jasno określić licznik i mianownik.
Ćwicz: procenty, proporcje i proste wskaźniki (część/całość). Rób krótkie serie zadań, zapisuj wzór przed podstawieniem i kontroluj sens wyniku (0–100%). Warto też trenować skracanie ułamków i szybkie przeliczanie na procent bez kalkulatora.
info

Około 82% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Wskaźnik skanalizowania liczony jest jako udział liczby miejsc odprowadzania ścieków w ogólnej liczbie gospodarstw domowych."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent - dostęp: 2026-02-27
  • Wikipedia (PL): https://pl.wikipedia.org/wiki/U%C5%82amek_dziesi%C4%99tny - dostęp: 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki: procenty, proporcje, ułamki dziesiętne
  • Zadania treningowe z obliczania wskaźników i KPI (część/całość)
  • Ćwiczenia z interpretacji danych w tabelach i raportach (udziały procentowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego