KWALIFIKACJA MED2 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 35.
Ile wynosi zębowy wskaźnik intensywności próchnicy, jeśli u 10 osób z próchnicą stwierdzono w sumie 34 chore zęby?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zębowy wskaźnik intensywności próchnicy w tym ujęciu to średnia liczba zębów dotkniętych próchnicą przypadająca na 1 osobę.
Skoro u 10 osób stwierdzono łącznie 34 chore zęby, to wskaźnik = 34 / 10 = 3,4. Odpowiedzi z symbolem % są błędne, bo dane nie opisują odsetka.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźniki intensywności próchnicy (w ujęciu "zębowym") opisują średnią liczbę zębów dotkniętych próchnicą w przeliczeniu na jedną osobę w badanej grupie. W takim zadaniu kluczowe jest rozpoznanie, że podano:

  • liczbę osób w grupie: 10,
  • sumaryczną liczbę zębów chorych: 34.

Aby wyznaczyć wskaźnik intensywności, liczymy średnią:

34 / 10 = 3,4

Wynik 3,4 oznacza, że w tej grupie statystycznie na jedną osobę przypada średnio 3,4 zęba dotknięte próchnicą (nie jest to informacja o tym, że każdy pacjent ma dokładnie tyle samo zębów chorych).

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • "34" to jedynie suma zębów chorych w całej grupie, a nie wskaźnik przeliczony na osobę.
  • "3,4%" błędnie sugeruje wartość procentową. Do procentu potrzebny byłby mianownik w postaci liczby wszystkich ocenianych zębów (lub osób), aby wyliczyć odsetek.
  • "34%" również jest wartością procentową bez podstaw w danych; dodatkowo nie wykonuje przeliczenia "na osobę", więc nie odpowiada definicji intensywności jako średniej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się sformułowanie "u X osób stwierdzono w sumie Y", bardzo często chodzi o średnią Y/X. Znak % wybieraj tylko wtedy, gdy zadanie dotyczy częstości/odsetka i podaje pełny mianownik do obliczenia procentu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To liczba opisująca, ile średnio zębów dotkniętych próchnicą (lub uwzględnianych w danym wskaźniku) przypada na 1 osobę w badanej grupie. Jest to miara nasilenia problemu, a nie odsetek.
Gdy podano sumę zębów chorych w grupie i liczbę osób, obliczasz średnią: suma zębów / liczba osób. Wynik zapisujesz jako liczbę (np. 3,4), bez znaku %.
Procent dotyczy częstości (jaki odsetek zębów/osób ma problem). Tu liczymy średnią liczbę zębów na osobę. Bez informacji o liczbie wszystkich ocenianych zębów nie da się policzyć odsetka.
Oznacza, że w badanej grupie na jednego pacjenta przypada średnio 3,4 zęba dotknięte próchnicą. To uśrednienie populacyjne: jedni mogą mieć 0, inni znacznie więcej, ale średnia wynosi 3,4.
Najczęściej myli się sumę z wynikiem (wybiera "34"), dopisuje się % bez podstaw, albo dzieli przez złą wartość (np. przez liczbę zębów zamiast liczbę osób). Pomaga sprawdzić, czy wynik ma być "na osobę".
Nie. Intensywność opisuje nasilenie (średnia liczba zębów dotkniętych problemem w grupie). Zapadalność dotyczy nowych przypadków w czasie i wymaga informacji o okresie obserwacji.
Przy małej grupie pojedyncze osoby z dużą liczbą chorych zębów mogą mocno zawyżać średnią. W praktyce warto patrzeć też na rozkład (np. ile osób ma 0 zmian), ale w zadaniach egzaminacyjnych liczy się poprawne przeliczenie.
Stosuje się je podczas przeglądów i badań przesiewowych (np. w szkołach), przy planowaniu programów profilaktycznych oraz do oceny skuteczności edukacji i fluoryzacji. Pozwalają porównywać grupy i śledzić zmiany w czasie.
Intensywność zwykle wychodzi jako liczba "na osobę" (średnia). Częstość to odsetek osób z problemem, więc wymaga danych: ile osób ma próchnicę oraz ile osób zbadano, a wynik jest w %.
Zapisz działanie i jednostkę sensu: np. "34/10 = 3,4". Nie dopisuj % bez wyraźnej prośby o odsetek. Używaj przecinka dziesiętnego zgodnie z polskim zapisem i zaokrąglaj tylko, jeśli polecenie tego wymaga.
info

Statystycznie 81% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Odpowiedzi z symbolem % są błędne, bo dane nie opisują odsetka."

Źródła:

  • World Health Organization: Oral Health Surveys: Basic Methods, 5th edition, 2013. https://iris.who.int/handle/10665/97035 (dostęp: 2026-03-02)
  • NCBI Bookshelf: "Oral Health Surveys: Basic Methods" (rekord/kontekst dot. wskaźników DMFT i badań epidemiologicznych). https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z epidemiologii stomatologicznej omawiające wskaźniki intensywności próchnicy
  • Materiały WHO dotyczące badań stanu zdrowia jamy ustnej i wskaźników (DMFT/DMFS)
  • Zestawy zadań rachunkowych z interpretacji wskaźników epidemiologicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego