W geometrii kół zębatych kluczową wielkością odniesienia jest średnica podziałowa. To średnica okręgu podziałowego, po którym "toczą się" (w sensie geometrycznym) współpracujące koła. Dla uzębienia metrycznego obowiązuje podstawowa zależność:
d = m · z, gdzie d to średnica podziałowa, m to moduł, a z to liczba zębów.
Dlatego odpowiedź "średnicę podziałową koła zębatego." jest poprawna: pytanie wprost dotyczy iloczynu modułu i liczby zębów, który definiuje właśnie średnicę podziałową.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "średnicę podstaw koła zębatego." – średnica podstawowa (związana z ewolwentą i okręgiem podstawowym) nie wynika wyłącznie z m i z; zależy też od parametrów zarysu (np. kąta przyporu) i jest wielkością inną niż średnica podziałowa.
- "podziałkę koła zębatego." – podziałka jest wielkością liniową związaną z odległością między odpowiadającymi sobie punktami sąsiednich zębów na okręgu podziałowym. Nie jest równa m·z; ma inną zależność i inne jednostki interpretacyjne (dotyczy odcinka/łuku, nie średnicy).
- "średnicę wierzchołków koła zębatego." – średnica wierzchołków (na zewnętrzu zębów) jest większa od podziałowej i zależy od wysokości głowy zęba. Sama informacja o m i z nie wystarcza, by ją jednoznacznie wyznaczyć bez założeń co do zarysu i wysokości.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w zadaniu pojawia się bezpośrednio m oraz z i pytanie "co wyznacza ich iloczyn?", najczęściej chodzi o średnicę podziałową, bo jest to najprostsza i podstawowa relacja geometryczna dla koła zębatego.
