KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 31.
Ilość zużytego pyłu kamiennego do opylania przodka i strefy przyprzodkowej, w polu metanowym, na każdy otwór strzałowy wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W polu metanowym do opylania przodka i strefy przyprzodkowej pyłem kamiennym stosuje się ilość normatywną przypisaną do każdego otworu strzałowego. Wymagana wartość wynosi 3,0 kg na otwór, co ma zapewnić dostateczny udział części niepalnych i ograniczyć ryzyko wybuchu pyłu węglowego.

Pełne wyjaśnienie:

Opylanie pyłem kamiennym jest jednym z podstawowych elementów profilaktyki przeciwwybuchowej w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny. Pył kamienny (niepalny, najczęściej wapienny) rozprowadza się na obudowie i ociosach wyrobiska, aby zwiększyć udział części niepalnych w pyle kopalnianym. Dzięki temu ogranicza się możliwość zapłonu oraz propagacji wybuchu pyłu węglowego, szczególnie w warunkach współwystępowania zagrożenia metanowego.

W pytaniu wskazano dwa kluczowe warunki: opylanie dotyczy przodka i strefy przyprzodkowej oraz odbywa się w polu metanowym. Dla takich warunków przepis określa ilość pyłu kamiennego zużywanego na każdy otwór strzałowy. Poprawna wartość to "3,0 kg". Jest to wielkość normatywna, którą należy przyjąć przy planowaniu i wykonywaniu robót przygotowawczych do strzelania, tak aby opylanie było skuteczne na całym wymaganym odcinku.

Odpowiedzi z mniejszymi wartościami (np. 2,0 kg, 1,0 kg, 0,5 kg) są typowymi dystraktorami, bo mogą kojarzyć się z innymi warunkami pracy lub z intuicyjnym "oszczędzaniem" materiału. W praktyce takie zaniżenie może spowodować, że na powierzchniach wyrobiska pozostanie zbyt mało substancji niepalnej, a więc nie zostanie osiągnięty wymagany efekt zabezpieczenia. Najczęstsza pomyłka polega na przeniesieniu wartości właściwej dla pól niemetanowych na pole metanowe albo na myleniu wariantów robót strzałowych (np. inne wymagania przy odpalaniu pojedynczych otworów).

Wskazówka egzaminacyjna: ucz się wartości w parach i z warunkiem brzegowym (rodzaj pola oraz odniesienie "na otwór strzałowy"), bo to właśnie kontekst (metanowe/niemetanowe, sposób odpalania) decyduje o prawidłowej liczbie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Opylanie pyłem kamiennym to pokrywanie powierzchni wyrobiska (ociosów, spągu, obudowy) niepalnym pyłem, zwykle wapiennym. Celem jest zwiększenie udziału części niepalnych w pyle kopalnianym, aby utrudnić zapłon i ograniczyć propagację wybuchu pyłu węglowego.
W polu metanowym ryzyko inicjacji i rozwoju zjawisk wybuchowych jest wyższe, bo metan może zapalić pył węglowy lub wzmocnić skutki zapłonu. Większa ilość pyłu kamiennego ma zapewnić skuteczniejsze "zobojętnienie" mieszaniny pyłowej przez podniesienie udziału frakcji niepalnej.
Oznacza to, że zużycie pyłu kamiennego wiąże się z liczbą wykonywanych otworów strzałowych. Jeśli w przodku zaplanowano więcej otworów, rośnie minimalna wymagana ilość pyłu do opylania. To ułatwia praktyczne planowanie materiału i kontrolę zgodności robót z wymaganiami BHP.
Najczęściej myli się wartości dla różnych warunków: pole metanowe vs niemetanowe oraz warianty robót strzałowych (np. szczególne wymagania przy odpalaniu pojedynczych otworów). Pomyłki wynikają też z uczenia się "gołych liczb" bez dopasowania ich do kontekstu, którego dotyczy przepis.
Opylanie wykonuje się w ramach przygotowania przodka, najczęściej przed robotami strzałowymi, aby ograniczyć zagrożenie wybuchem pyłu węglowego. Jest traktowane jako element systemu zabezpieczeń, a w praktyce może być stosowane jako alternatywa dla zmywania lub zraszania pyłu wodą, zgodnie z ustaleniami ruchowymi.
Strefa przyprzodkowa to odcinek wyrobiska bezpośrednio za przodkiem, w którym prowadzi się intensywne prace i gdzie gromadzi się świeżo wytworzony pył. To miejsce o podwyższonym ryzyku zapłonu i rozwoju wybuchu, dlatego właśnie obejmuje się je szczególnymi wymaganiami profilaktyki pyłowej.
Nie w sensie ogólnym. Opylanie jest jednym z narzędzi profilaktyki przeciwwybuchowej, ale nie "załatwia" całej ochrony pyłowej. W praktyce metody mogą się uzupełniać, a wybór rozwiązania zależy od warunków rejonu, organizacji robót i decyzji dozoru. Na egzaminie warto pamiętać, że to element systemu, a nie jedyny środek.
W praktyce ocenia się równomierne rozprowadzenie pyłu na obwodzie wyrobiska i zgodność zużycia z wymaganiem "na otwór strzałowy" oraz z zakresem opylanej strefy. Kontrola obejmuje też jakość pyłu (niepalność, przydatność przeciwwybuchowa) i to, czy opylono obszar wskazany w instrukcjach ruchowych.
Zbyt mała ilość pyłu kamiennego może nie zapewnić wymaganego udziału części niepalnych w pyle kopalnianym. W efekcie rośnie ryzyko, że zapłon (np. od robót strzałowych) przejdzie w wybuch pyłu węglowego albo że fala wybuchu będzie się propagować na większą odległość, zwiększając zagrożenie dla załogi i wyrobisk.
Najlepiej łączyć liczbę z warunkiem: gdzie (pole metanowe/niemetanowe), czego dotyczy (przodek i strefa przyprzodkowa) oraz jednostki odniesienia (na otwór strzałowy). Pomaga też robienie fiszek "warunek → liczba" i rozwiązywanie testów z podobnymi dystraktorami.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "W polu metanowym do opylania przodka i strefy przyprzodkowej pyłem kamiennym stosuje się ilość normatywną przypisaną do każdego otworu strzałowego."

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia BHP dla podziemnych zakładów górniczych (Dz.U. 2021 poz. 1617) – paragraf dotyczący opylania
  • Podręczniki i skrypty z profilaktyki metanowej i pyłowej w górnictwie podziemnym
  • Materiały szkoleniowe kopalni (instrukcje i procedury opylania przodków)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego