Wałek (przedmiot walcowy) jest trudniejszy do zamocowania niż element płaski lub prostopadłościenny, ponieważ przy docisku w szczękach płaskich ma tendencję do przetaczania się, ześlizgu i ustawiania mimośrodowego. W praktyce powoduje to niestabilność podczas obróbki, ryzyko uszkodzenia powierzchni oraz błędy wymiarowe.
Dlatego do mocowania wałków stosuje się imadło pryzmatyczne (albo szczęki pryzmatyczne montowane w imadle). Jego charakterystyczną cechą są rowki w kształcie litery V w szczękach. Taki rowek:
- centruje wałek względem osi imadła,
- zapewnia kontakt w dwóch liniach, co zwiększa stabilność,
- lepiej rozkłada nacisk i zmniejsza ryzyko punktowego odkształcenia,
- ogranicza obrót wałka pod wpływem sił skrawania.
Na ilustracji tylko rysunek 2 przedstawia szczęki z wyraźnymi wycięciami pryzmatycznymi (rowkami V), więc to imadło jest przeznaczone do mocowania wałków.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Rysunek 1: imadło z podstawą obrotową i płaskimi szczękami. Podstawa obrotowa ułatwia ustawienie kąta, ale nie rozwiązuje problemu walcowego kształtu — wałek może się obracać i wysuwać.
- Rysunek 3: imadło maszynowe z szerokimi, płaskimi szczękami. Jest dobre do elementów płaskich, lecz do wałków wymagałoby dodatkowych wkładek/pryzm.
- Rysunek 4: imadło precyzyjne (np. szlifierskie) o płaskich szczękach. Zapewnia dokładność ustawienia, ale bez pryzmy nie gwarantuje stabilnego chwytu wałka.
Wskazówka egzaminacyjna: szukaj na rysunku rowka V w szczękach — to najszybszy znak, że imadło jest przystosowane do elementów walcowych.
