KWALIFIKACJA ELM5 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 21.
Indywidualny zestaw satelitarny odbiera programy telewizyjne nadawane wyłącznie w polaryzacji "V". Napięcia zasilające i sterujące konwerterem oraz głowicą tunera satelitarnego są zgodne z dokumentacją techniczną. Uszkodzeniu uległ
Ilustracja przedstawia schematyczny diagram systemu odbioru sygnału satelitarnego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Polaryzacja w instalacji SAT jest przełączana w konwerterze LNB napięciem z tunera: ok. 13 V wybiera V, a ok. 18 V wybiera H.
Skoro napięcia zasilające i sterujące są prawidłowe, a odbiór jest tylko w V, to LNB nie przełącza na H (awaria przełącznika polaryzacji).

Pełne wyjaśnienie:

W instalacji telewizji satelitarnej kluczowe elementy toru to: antena z konwerterem LNB, przewód koncentryczny oraz tuner. Jedną z podstawowych funkcji LNB jest wybór właściwej polaryzacji sygnału: V (pionowej) albo H (poziomej). W typowych zestawach indywidualnych wybór polaryzacji odbywa się przez zmianę napięcia podawanego z tunera na LNB: około 13 V odpowiada polaryzacji V, a około 18 V odpowiada polaryzacji H.

Jeżeli zestaw odbiera programy nadawane wyłącznie w polaryzacji V, oznacza to, że przełączenie na H nie następuje lub nie działa. W treści zadania podano dodatkowo, że napięcia zasilające i sterujące są zgodne z dokumentacją techniczną. To jest bardzo silna wskazówka diagnostyczna: skoro tuner generuje poprawne napięcia sterujące, a na torze zasilania nie ma istotnych spadków, to problem nie wynika z braku zasilania LNB ani z błędnego sterowania.

W takiej sytuacji najbardziej prawdopodobną przyczyną jest uszkodzenie konwertera LNB, a dokładniej jego wewnętrznego przełącznika/układu przełączania polaryzacji. Tuner może "żądać" polaryzacji H (podając 18 V), ale jeśli LNB nie reaguje, instalacja nadal będzie zachowywać się tak, jakby pracowała tylko w V.

Pozostałe możliwości są mniej trafne:

  • Przewód koncentryczny przy uszkodzeniu często powoduje spadek napięcia lub zaniki/duże tłumienie sygnału; przy napięciach zgodnych z dokumentacją taki scenariusz jest mało zgodny z danymi pomiarowymi.
  • Moduł głowicy w.cz. tunera (część odbiorcza) w typowym rozumowaniu byłby podejrzany, gdyby nie było poprawnych napięć sterujących lub gdyby problem dotyczył szerzej odbioru; tutaj sterowanie jest potwierdzone jako prawidłowe.
  • Modulator w.cz. tunera jest torem wyjściowym (doprowadzenie sygnału do telewizora), a nie elementem odpowiedzialnym za przełączanie polaryzacji na wejściu satelitarnym, więc nie tłumaczy objawu "tylko V".

Praktyczna wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie usterki pojawia się "działa tylko V" albo "brak kanałów z H", a napięcia 13/18 V są prawidłowe, najczęściej wniosek prowadzi do wymiany LNB.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Polaryzacja V (pionowa) i H (pozioma) opisuje orientację pola elektrycznego fali radiowej. W SAT używa się obu polaryzacji, aby na tej samej częstotliwości transmitować różne transpondery bez wzajemnych zakłóceń, co zwiększa pojemność systemu.
Najczęściej tuner steruje LNB przez zmianę napięcia zasilającego podawanego na kabel koncentryczny: około 13 V wybiera polaryzację V, a około 18 V wybiera polaryzację H. Jeśli LNB nie reaguje na zmianę napięcia, jedna polaryzacja może nie działać.
Jeżeli pomiar pokazuje, że tuner wysyła poprawne napięcia sterujące, a mimo tego odbierasz tylko kanały z jednej polaryzacji, to sterowanie "dochodzi", lecz nie jest realizowane. Wtedy podejrzewa się uszkodzenie przełącznika polaryzacji lub elektroniki w samym LNB.
Może, ale zwykle wiąże się to ze spadkiem napięcia lub niestabilnym zasilaniem LNB oraz większym tłumieniem sygnału (zaniki, pikselizacja). Jeśli napięcia są zgodne z dokumentacją, uszkodzenie kabla jest mniej prawdopodobne niż awaria LNB, choć nadal możliwe w specyficznych przypadkach.
Użyj multimetru na zakresie napięcia stałego i zmierz napięcie na wyjściu tunera (na złączu F) lub na końcu przewodu przy LNB. Zmiana ustawienia polaryzacji w menu tunera powinna powodować zmianę napięcia w okolice 13 V (V) albo 18 V (H).
To układ wewnątrz LNB, który przełącza sposób pobierania sygnału z promiennika/sondy tak, aby odbierać składową pionową albo poziomą. Jest sterowany napięciem z tunera. Jego awaria skutkuje typowo odbiorem tylko jednej polaryzacji mimo prawidłowych ustawień.
Modulator w.cz. pracuje na wyjściu tunera i służy do podania sygnału audio-wideo do telewizora (w formie kanału RF). Nie uczestniczy w odbiorze z anteny ani w sterowaniu LNB. Dlatego jego usterka nie tłumaczy braku kanałów z polaryzacji H.
Typowe objawy to brak kanałów z jednej polaryzacji (tylko V albo tylko H), brak jednego pasma (np. wysokiego), niestabilny poziom sygnału lub całkowity brak odbioru mimo poprawnej anteny. W diagnozie pomaga pomiar 13/18 V oraz test na innym, sprawnym LNB.
Tuner podejrzewa się wtedy, gdy nie występuje przełączanie napięcia 13/18 V, napięcie jest wyraźnie zaniżone, pojawiają się komunikaty o zwarciu LNB, albo ten sam LNB działa poprawnie z innym tunerem. Wtedy problem dotyczy generowania/ochrony zasilania LNB w tunerze.
Naucz się schematu blokowego toru SAT oraz mapowania objawów na przyczyny: polaryzacja (13/18 V), pasma (22 kHz), zasilanie LNB i wpływ kabla. Ćwicz interpretację krótkich opisów usterek i zawsze sprawdzaj, czy w treści podano, że napięcia/sterowanie są "zgodne z dokumentacją".
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Wikipedia: "Low-noise block downconverter" (opis funkcji LNB i toru odbioru SAT) – https://en.wikipedia.org/wiki/Low-noise_block_downconverter – dostęp: 2026-03-02
  • Wikipedia: "Satellite television" (podstawy transmisji i elementy systemu odbiorczego) – https://en.wikipedia.org/wiki/Satellite_television – dostęp: 2026-03-02
  • Wikipedia: "Polarization (waves)" (pojęcie polaryzacji fali elektromagnetycznej) – https://en.wikipedia.org/wiki/Polarization_(waves) – dostęp: 2026-03-02

Materiały:

  • Instrukcje serwisowe i poradniki instalacyjne LNB/tunerów SAT (sekcje: polaryzacja, 13/18 V)
  • Podstawy techniki satelitarnej RTV/SAT w podręcznikach dla techników (LNB, pasmo IF 950–2150 MHz)
  • Schematy blokowe toru SAT oraz ćwiczenia diagnostyczne: objaw → pomiar → wniosek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego