KWALIFIKACJA HGT12 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 21.
Instytucją odpowiedzialną za opracowanie polskich tabel składu i wartości odżywczej produktów spożywczych jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Instytut Żywności i Żywienia im. prof. Aleksandra Szczygła" jest wskazywany jako instytucja opracowująca polskie tabele składu i wartości odżywczej żywności. Pozostałe odpowiedzi dotyczą organizacji międzynarodowych lub organu administracji, które nie są typowym krajowym wydawcą takich tabel.

Pełne wyjaśnienie:

Tabele składu i wartości odżywczej produktów spożywczych to podstawowe narzędzie w pracy technika żywienia: pozwalają obliczać energię i składniki odżywcze w jadłospisach, recepturach i żywieniu zbiorowym. Dlatego w pytaniu sprawdzana jest znajomość źródła/instytucji, która przygotowuje krajowe opracowania tabelaryczne.

Odpowiedź "Instytut Żywności i Żywienia im. prof. Aleksandra Szczygła" jest poprawna, ponieważ to właśnie ta instytucja jest tradycyjnie wskazywana jako podmiot odpowiedzialny za opracowanie i publikację polskich tabel składu i wartości odżywczej żywności wykorzystywanych w edukacji i praktyce żywieniowej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Światowa Organizacja Zdrowia" – organizacja międzynarodowa kojarzona z zaleceniami zdrowotnymi i polityką zdrowia publicznego. Może publikować rekomendacje, ale w tym ujęciu nie jest krajową instytucją opracowującą polskie tabele składu.
  • "Ministerstwo Zdrowia" – organ administracji publicznej. Nadzoruje i koordynuje działania w obszarze zdrowia, ale nie jest typowym zespołem naukowym opracowującym szczegółowe bazy/tabele składu żywności.
  • "Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa" – organizacja międzynarodowa (FAO) działająca globalnie. Może tworzyć zasoby i projekty żywieniowe, jednak pytanie dotyczy polskich tabel, czyli opracowania krajowego.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o polskie tabele składu żywności warto odróżnić (1) instytucje krajowe publikujące opracowania i narzędzia dla praktyki żywieniowej od (2) organizacji międzynarodowych, które częściej kojarzą się z rekomendacjami i programami globalnymi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zestawienia danych o tym, ile energii i składników odżywczych (np. białka, tłuszczu, witamin, składników mineralnych) zawierają produkty spożywcze w określonej porcji, zwykle w 100 g. Służą do obliczeń dietetycznych i planowania jadłospisów.
Najczęściej do obliczania wartości energetycznej i odżywczej potraw oraz jadłospisów. Pomagają też porównywać surowce, kontrolować realizację norm żywieniowych i oceniać, czy posiłek spełnia założenia (np. więcej błonnika, mniej soli).
WHO jest organizacją międzynarodową kojarzoną głównie z rekomendacjami zdrowotnymi i działaniami w zdrowiu publicznym. Pytanie dotyczy polskich tabel składu żywności, które są opracowaniem krajowym, a nie globalnymi wytycznymi.
Zwykle nie. Ministerstwo pełni rolę administracyjną i koordynującą, natomiast szczegółowe bazy i tabele składu żywności przygotowują instytucje naukowe i eksperckie. W pytaniach egzaminacyjnych szuka się właśnie takiej instytucji.
FAO działa globalnie i zajmuje się problematyką wyżywienia oraz rolnictwa na świecie. Pytanie dotyczy polskich tabel składu i wartości odżywczej żywności, czyli opracowania krajowego przypisanego do instytucji działającej w Polsce.
Najczęściej energię (kcal/kJ), białko, tłuszcz, węglowodany, błonnik, a także wybrane witaminy i składniki mineralne. W zależności od opracowania mogą być też podane kwasy tłuszczowe, cholesterol, cukry i sód.
Typowy błąd to wybór znanej organizacji międzynarodowej (WHO/FAO) "bo brzmi autorytatywnie" albo wskazanie ministerstwa, bo kojarzy się z ochroną zdrowia. W tym typie pytań poprawna jest zazwyczaj instytucja naukowo‑badawcza.
Gdy zadanie wymaga obliczenia wartości energetycznej lub odżywczej jadłospisu, doboru zamienników surowców albo oceny, czy racja pokarmowa spełnia założenia. Nawet bez obliczeń mogą pojawić się pytania o źródła danych i instytucje.
Tabele składu mówią, co jest w produkcie (ile składników ma 100 g). Normy żywienia mówią, ile człowiek potrzebuje (zalecane spożycie). W praktyce łączy się je: normy wyznaczają cel, a tabele pomagają policzyć realizację.
Tak, instytucje mogą przechodzić reorganizacje lub zmiany nazwy. Na egzaminie warto odpowiadać zgodnie z nazwami przyjętymi w podstawie programowej i materiałach dydaktycznych. Jeśli masz wątpliwość, sprawdź aktualne źródła wykorzystywane na zajęciach.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: ""Instytut Żywności i Żywienia im."

Materiały:

  • Podręczniki do technologii żywienia i towaroznawstwa (działy o wartości odżywczej i źródłach danych)
  • Wydania "tabel składu i wartości odżywczej żywności" używane w dydaktyce (strona tytułowa/wydawca jako wskazówka instytucji)
  • Materiały dydaktyczne z planowania żywienia i norm żywieniowych (z odniesieniem do źródeł tabelarycznych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego