Obliczanie białka w potrawie złożonej (np. makaron carbonara) wykonuje się zawsze na podstawie receptury/normatywu surowcowego oraz tabel składu żywności.
Krok 1: Odczytaj normatyw surowcowy
Ustal, jakie składniki wchodzą w skład 1 porcji i w jakich ilościach (w gramach). W carbonarze zwykle będą to m.in. makaron, elementy mięsne (np. boczek), jaja/żółtka, ser, ewentualnie śmietanka lub inne dodatki – dokładny zestaw i gramatury wynikają z normatywu.
Krok 2: Sprawdź białko w 100 g każdego składnika
Z tabel składu żywności odczytaj zawartość białka dla każdego surowca (wyrażoną na 100 g produktu). To kluczowe, bo różne produkty mają bardzo różną koncentrację białka (np. ser i jaja zwykle znacznie więcej niż makaron).
Krok 3: Przelicz na masę z normatywu
Dla każdego składnika policz wkład białka wg wzoru:
białko składnika [g] = (białko w 100 g [g]) × (masa składnika w porcji [g] / 100).
Krok 4: Zsumuj wyniki
Dodaj wkłady białka ze wszystkich składników. Zaokrąglenie najlepiej wykonać na końcu, aby ograniczyć błąd wynikający z wielokrotnego zaokrąglania częściowych rezultatów.
Dlaczego poprawny wynik to 34,20 g?
Jest to suma białka pochodzącego ze wszystkich surowców w 1 porcji, wyliczona zgodnie z normatywem i tabelami składu.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 69,20 g i 71,00 g – wartości typowe dla podwojenia porcji albo błędnego przeliczenia (np. nieuwzględnienie dzielenia przez 100 przy przeliczeniu z "na 100 g").
- 33,12 g – wynik bliski poprawnemu, co sugeruje błąd techniczny: pominięcie małego składnika, użycie innej wartości z tabel lub przedwczesne zaokrąglenia w trakcie obliczeń.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy liczysz dla 1 porcji, czy dla całej receptury, oraz czy przeliczasz poprawnie wartości "na 100 g".
