KWALIFIKACJA EKA1 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 29.
Instytucja prawna, która w razie jej zatwierdzenia przez organ administracyjny, wywiera takie same skutki jak decyzja wydana w toku postępowania administracyjnego, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ugoda administracyjna jest instytucją KPA służącą polubownemu załatwieniu sprawy między stronami.
Po zatwierdzeniu przez organ wywołuje takie same skutki jak decyzja administracyjna (staje się wykonalna i wiąże strony).
Pojęcia "umowa", "konsensus" i "porozumienie" nie są tu właściwymi nazwami instytucji KPA.

Pełne wyjaśnienie:

W postępowaniu administracyjnym sprawa co do zasady jest załatwiana władczo przez organ w formie decyzji administracyjnej. Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje jednak także tryb konsensualny, czyli ugodę administracyjną, która pozwala stronom o spornych interesach zakończyć sprawę polubownie przed organem.

Kluczowe jest to, że ugoda w tym trybie nie działa "sama z siebie" jak zwykłe porozumienie między osobami. Aby wywołała skutki prawne w postępowaniu administracyjnym, musi zostać zatwierdzona przez organ administracji publicznej. Dopiero zatwierdzona ugoda wywiera takie same skutki jak decyzja administracyjna: wiąże strony, może stać się wykonalna, a w konsekwencji może stanowić podstawę dalszych czynności organu (np. w zakresie wykonania rozstrzygnięcia).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Umowa" to typowe pojęcie prawa cywilnego. Choć ugoda bywa potocznie kojarzona z umową, w postępowaniu administracyjnym chodzi o szczególną instytucję KPA, a nie o dowolne cywilnoprawne ustalenia stron.
  • "Konsensus" oznacza zgodę/porozumienie w sensie opisowym, ale nie jest nazwą instytucji procesowej, która po zatwierdzeniu przez organ ma skutki jak decyzja.
  • "Porozumienie" jest określeniem ogólnym. W KPA skutek "taki sam jak decyzja" jest przypisany do zatwierdzonej ugody administracyjnej, a nie do każdego porozumienia między stronami.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać skojarzenie: "ugoda + zatwierdzenie organu = skutek jak decyzja". Jeżeli w treści pytania pojawia się warunek zatwierdzenia przez organ i mowa o skutkach jak decyzja, właściwym terminem jest właśnie ugoda administracyjna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ugoda administracyjna to sposób polubownego zakończenia sprawy w toku postępowania administracyjnego, gdy występuje co najmniej kilka stron o spornych interesach. Jest zawierana przed organem i wymaga jego zatwierdzenia, aby wywołała skutki prawne w sprawie.
Ponieważ KPA przewiduje, że po zatwierdzeniu przez organ ugoda staje się formalnym rozstrzygnięciem w sprawie. W praktyce oznacza to, że wiąże strony i może być wykonywana podobnie jak decyzja, a organ traktuje ją jako sposób załatwienia sprawy.
Co do zasady sprawa musi nadawać się do załatwienia w drodze ugody (charakter sprawy na to pozwala), a przepisy szczególne nie mogą tego wyłączać. Dodatkowo ugoda podlega kontroli organu, który ocenia jej zgodność z prawem i interesami stron.
Organ odmówi, gdy ugoda jest zawarta z naruszeniem prawa albo gdy narusza interes społeczny lub słuszny interes stron. To ważny element: sama zgoda stron nie wystarcza, bo organ musi sprawdzić legalność i dopuszczalność takiego zakończenia sprawy.
Nie. Umowa jest typową instytucją prawa cywilnego, a ugoda administracyjna jest instytucją proceduralną KPA. Różni je m.in. rola organu administracji: w ugodzie organ uczestniczy w postępowaniu i musi ją zatwierdzić, aby wywołała skutki jak decyzja.
Oznacza, że organ powinien dążyć do polubownego zakończenia sporu między stronami, jeśli jest to możliwe w danej sprawie. W praktyce organ może informować strony o takiej możliwości i sprzyjać rozmowom, ale nie może zmuszać do zawarcia ugody.
W kontekście KPA decyduje formalny tryb: ugoda jest zawierana w toku postępowania administracyjnego i wymaga zatwierdzenia przez organ. Zwykłe porozumienie (potoczne) nie musi spełniać tych wymogów i nie ma automatycznie skutków procesowych takich jak decyzja.
Organ wydaje postanowienie w przedmiocie zatwierdzenia ugody albo odmowy jej zatwierdzenia. Dla egzaminu kluczowe jest rozróżnienie: sama ugoda jest czynnością konsensualną stron, a zatwierdzenie następuje w formie aktu procesowego organu.
Najczęściej tam, gdzie występuje kilka stron i sporne interesy, a sprawa pozwala na kompromis, np. w konfliktach sąsiedzkich lub sprawach dotyczących współkorzystania z dobra. Warunek: ugoda musi mieścić się w granicach prawa i być akceptowalna dla organu.
Najczęstszy błąd to wybór "umowy" albo "porozumienia" z powodu skojarzeń językowych. Drugi typ pomyłki to pominięcie roli organu: w KPA liczy się ugoda zatwierdzona, bo dopiero wtedy ma skutek jak decyzja administracyjna.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Ugoda administracyjna jest instytucją KPA służącą polubownemu załatwieniu sprawy między stronami."

Źródła:

  • [ISAP] https://przepisy.gofin.pl/przepisy,3,9,9,240,388530,20230425,art-114-122-ugoda.html
  • Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 572), art. 114-122 (ugoda), w szczególności art. 121

Materiały:

  • Tekst Kodeksu postępowania administracyjnego (rozdział o ugodzie administracyjnej)
  • Zestawy pytań egzaminacyjnych z postępowania administracyjnego (instytucje KPA)
  • Notatki/diagramy porównujące: decyzja vs postanowienie vs ugoda

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego