KWALIFIKACJA OGR1 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 14.
Jaka będzie rzeczywista wysokość i szerokość kompozycji florystycznej, jeśli na rysunku projektowym w skali 1:10 wymiary wynoszą 10 cm x 5 cm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:10 oznacza, że 1 cm na rysunku odpowiada 10 cm w rzeczywistości. Dlatego każdy wymiar z projektu mnożymy przez 10: 10 cm → 100 cm oraz 5 cm → 50 cm. Rzeczywisty rozmiar kompozycji to 100 cm × 50 cm, a pozostałe propozycje wynikają z pomylenia mnożenia z dzieleniem lub błędnego "dopisania zera".

Pełne wyjaśnienie:

Skala rysunku informuje o tym, jak wymiary przedstawione na projekcie mają się do wymiarów rzeczywistych. Przy zapisie 1:10 rysunek jest dziesięć razy mniejszy od obiektu w naturze. Innymi słowy: 1 jednostka na rysunku odpowiada 10 jednostkom w rzeczywistości (tu: centymetrom).

W zadaniu podano wymiary na rysunku projektowym: 10 cm × 5 cm. Aby otrzymać wymiary rzeczywiste, dla każdego boku wykonujemy to samo przeliczenie:

  • wysokość: 10 cm × 10 = 100 cm,
  • szerokość: 5 cm × 10 = 50 cm.

Dlatego poprawny wynik to 100 cm × 50 cm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wariant z wartością "10 cm × 50 cm" sugeruje, że przeliczono tylko jeden wymiar (5 cm → 50 cm), a drugi pozostawiono bez zmiany. To częsty błąd, gdy ktoś zapomina, że skala dotyczy każdego wymiaru liniowego.
  • Wariant "1 cm × 5 cm" wynika zwykle z odwrócenia działania (dzielenie przez 10 zamiast mnożenia) albo z mylenia tego, czy rysunek jest pomniejszeniem czy powiększeniem.
  • Wariant "1000 cm × 500 cm" to skutek zastosowania zbyt dużego mnożnika (np. ×100) lub mechanicznego dopisywania zera bez kontroli sensowności wyniku.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze zrób szybki test rozsądku. Skoro rysunek ma 10 cm wysokości, a skala to 1:10, rzeczywistość powinna mieć około 10 razy więcej, czyli ~100 cm, a nie mniej (1 cm) ani 100 razy więcej (1000 cm).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:10 oznacza, że rysunek jest 10 razy mniejszy od rzeczywistej kompozycji. Czyli 1 cm na projekcie = 10 cm w naturze. Aby policzyć realne wymiary, zwykle mnożysz każdy wymiar z rysunku przez 10.
Weź każdy wymiar z rysunku i pomnóż przez 10 (bo 1:10 to pomniejszenie dziesięciokrotne). Przykład: 10 cm na projekcie daje 100 cm w rzeczywistości, a 5 cm na projekcie daje 50 cm. Zawsze przeliczaj oba wymiary.
Bo skala 1:10 mówi, że rysunek jest mniejszy od obiektu. Żeby wrócić z rysunku do rzeczywistości, musisz "odtworzyć" rozmiar, czyli zastosować odwrotność pomniejszenia: ×10. Dzielenie byłoby poprawne, gdybyś przechodził z rzeczywistości na rysunek.
Najczęstsze pomyłki to: przeliczenie tylko jednego boku, odwrócenie działania (dzielenie zamiast mnożenia), mylenie zapisu 1:10 z 10:1 oraz brak kontroli wyniku (np. akceptacja 1000 cm bez sprawdzenia, czy ma to sens dla dekoracji).
W praktyce projektowej zapis 1:10 oznacza, że rysunek jest 10 razy mniejszy od obiektu. Skale powiększające zapisuje się zwykle odwrotnie (np. 2:1). Dlatego przy 1:10, licząc wymiary realne, stosujesz mnożnik 10.
Zrób test rozsądku: jeśli wymiar na projekcie to 10 cm w skali 1:10, to realnie powinno być około 100 cm (10 razy więcej). Jeśli wyjdzie 1 cm lub 1000 cm, to sygnał, że pomyliłeś kierunek skali albo mnożnik. Warto też porównać wynik z typową wysokością dekoracji w danym miejscu.
Gdy jednostki są takie same (cm na rysunku i cm w rzeczywistości), pilnujesz tylko współczynnika skali. Dla 1:10 każdy wymiar w cm mnożysz przez 10 i nadal otrzymujesz centymetry. Dopiero potem możesz ewentualnie zamienić na metry (np. 100 cm = 1 m) dla wygody planowania.
Przydają się przy planowaniu dekoracji do konkretnej przestrzeni: ołtarza, stołu prezydialnego, recepcji, witryny czy sceny. Znając realne wymiary z projektu, łatwiej dobrać ilość materiału roślinnego, wielkość konstrukcji i ocenić, czy kompozycja nie będzie ani zbyt mała, ani zbyt dominująca.
Zasada jest identyczna: przy skali 1:n mnożysz wymiary z rysunku przez n, aby uzyskać rzeczywistość. Dla 1:5 mnożysz przez 5, dla 1:20 mnożysz przez 20. Jeśli liczysz w drugą stronę (z realu na projekt), wtedy dzielisz przez n.
Tak. Skala dotyczy przeliczenia wymiarów z projektu na rzeczywistość, a proporcje kompozycji opisują relacje między elementami (np. wysokość do szerokości, dominanta do tła). Nawet przy poprawnie przeliczonej skali można zepsuć kompozycję, jeśli proporcje elementów nie będą zachowane.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że skala 1:10 oznacza, że 1 cm na rysunku odpowiada 10 cm w rzeczywistości.

Źródła:

  • Khan Academy (PL), materiał o rysunkach w skali i przeliczaniu wymiarów: https://pl.khanacademy.org/math/cc-seventh-grade-math/cc-7th-scale-drawings - dostęp: 02.03.2026
  • Wikipedia (PL), hasło "Skala (kartografia)" – definicja skali jako stosunku odległości na mapie/rysunku do rzeczywistości: https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_(kartografia) - dostęp: 02.03.2026
  • CK-12 Foundation, temat "Scale Drawings" (zasada proporcji i mnożenia/dzielenia przez współczynnik skali): https://www.ck12.org/geometry/scale-drawings/ - dostęp: 02.03.2026

Materiały:

  • Podstawy rysunku i dokumentacji projektowej (skala, wymiary, proporcje) – materiały szkolne
  • Ćwiczenia z obliczeń skali (zadania: 1:2, 1:5, 1:10, 1:20) w kontekście projektów dekoracji
  • Poradniki florystyczne dotyczące planowania kompozycji w przestrzeni (gabaryty, proporcje, dominanty)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego