KWALIFIKACJA ROL5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 29.
Jaka będzie wartość niedoboru, jeżeli spis z natury wykazał różnice inwentaryzacyjne w magazynach I i II w porównaniu z ewidencją księgową przedstawione w tabeli?
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi różnic inwentaryzacyjnych w magazynach.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość niedoboru ustala się przez porównanie stanu ze spisu z natury ze stanem z ewidencji, a następnie zsumowanie wartości tych pozycji, w których stan rzeczywisty jest niższy od ewidencyjnego (dla magazynów I i II). Na podstawie danych z tabeli suma niedoborów wynosi 450,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z inwentaryzacji kluczowe jest rozróżnienie dwóch pojęć: niedoboru i nadwyżki. Niedobór występuje wtedy, gdy stan rzeczywisty ustalony w spisie z natury jest mniejszy niż stan wynikający z ewidencji. Nadwyżka jest sytuacją odwrotną: stan rzeczywisty jest większy od ewidencyjnego.

Aby obliczyć wartość niedoboru na podstawie tabeli, postępuje się typowo w kilku krokach:

  • Krok 1: Dla każdego magazynu (I i II) porównuje się wartości (lub ilości przeliczone na wartości) ze spisu z natury z wartościami z ewidencji.
  • Krok 2: Wyznacza się różnicę: spis z natury minus ewidencja (albo odwrotnie – ważne, by konsekwentnie trzymać się jednego sposobu i poprawnie interpretować znak).
  • Krok 3: Do niedoboru zalicza się tylko te pozycje, w których różnica oznacza "brak" w magazynie (czyli stan rzeczywisty jest niższy). Pozycje będące nadwyżką nie są niedoborem.
  • Krok 4: Sumuje się wartości niedoborów z magazynu I i magazynu II (zgodnie z tym, co pokazuje tabela w zadaniu).

Odpowiedź "450,00 zł" jest zgodna z takim sposobem rozliczenia: po zidentyfikowaniu w tabeli ujemnych różnic (niedoborów) w obu magazynach i ich zsumowaniu otrzymuje się właśnie tę wartość.

Pozostałe propozycje wyników są typowymi efektami błędów rachunkowych lub interpretacyjnych, np.:

  • pominięcie jednego z magazynów i policzenie niedoboru tylko dla jednej części zestawienia,
  • zsumowanie różnic bez względu na to, czy są niedoborem czy nadwyżką,
  • pomylenie kierunku odejmowania (co zmienia znak różnicy),
  • błędne przepisanie wartości z tabeli.

Na egzaminie warto zawsze sprawdzić, czy liczysz niedobór (braki) a nie różnice ogółem, oraz czy uwzględniasz wszystkie wskazane miejsca (magazyny I i II).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niedobór inwentaryzacyjny to sytuacja, gdy podczas spisu z natury stwierdza się mniejszy stan rzeczywisty zapasów niż wynika z ewidencji. W praktyce oznacza to braki towaru/materiału, które trzeba wyjaśnić i rozliczyć (np. straty, błędy ewidencji).
Najpierw porównaj stan ze spisu z natury ze stanem z ewidencji dla każdej pozycji. Następnie wyodrębnij tylko te różnice, gdzie stan rzeczywisty jest niższy (to niedobory) i zsumuj ich wartości. Nadwyżki nie są niedoborem.
Nadwyżka oznacza, że realnie jest więcej zapasu niż w ewidencji, czyli nie ma "braku". Wartość niedoboru dotyczy wyłącznie braków. Mieszanie nadwyżek z niedoborami prowadzi do błędnego wyniku, bo sumuje się zjawiska o przeciwnym znaczeniu.
Najczęściej myli się kierunek porównania (spis vs ewidencja), sumuje się wszystkie różnice bez rozdzielenia na niedobory i nadwyżki, albo pomija się część danych (np. jeden magazyn). Częsty jest też błąd przepisywania liczb z tabeli.
Zwykle oblicza się różnice osobno dla każdego magazynu, a dopiero potem sumuje, jeśli pytanie dotyczy łącznej wartości niedoboru. Taki podział ułatwia kontrolę i zmniejsza ryzyko pominięcia danych z jednego miejsca składowania.
To zestawienie stanu faktycznego (policzonego lub zmierzonego w magazynie) ze stanem wynikającym z zapisów w dokumentacji. Celem jest wykrycie rozbieżności i ich rozliczenie, żeby ewidencja odzwierciedlała rzeczywisty stan zapasów.
Spis z natury wykonuje się m.in. w ramach okresowej inwentaryzacji (np. na koniec roku obrotowego) oraz przy zmianie osób odpowiedzialnych za mienie lub w sytuacjach szczególnych. Dokładny termin i tryb zależą od procedur firmy.
Ujemna różnica zwykle oznacza, że stan rzeczywisty jest niższy niż ewidencyjny (czyli niedobór), a dodatnia – że jest wyższy (nadwyżka). Trzeba jednak sprawdzić, jak w tabeli zdefiniowano sposób liczenia różnicy, aby nie pomylić znaków.
To zależy od polecenia. Jeśli pytanie brzmi o "wartość niedoboru", najczęściej sumuje się tylko braki, bez kompensowania nadwyżkami. Gdyby chodziło o "różnice ogółem" lub "saldo różnic", wtedy sposób liczenia może być inny.
Po obliczeniu upewnij się, że uwzględniasz wszystkie wskazane magazyny i tylko te pozycje, które są niedoborem. Zrób szybkie sprawdzenie: czy wynik jest sumą kilku wartości (a nie przypadkową liczbą z jednego wiersza) i czy nie doliczyłeś nadwyżek.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Na podstawie danych z tabeli suma niedoborów wynosi 450,00 zł."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do podstaw rachunkowości/ewidencji w przedsiębiorstwie (działy o zapasach i inwentaryzacji)
  • Materiały szkolne z kwalifikacji dotyczące gospodarki magazynowej w agrobiznesie
  • Przykładowe arkusze spisu z natury i ćwiczenia z rozliczania różnic inwentaryzacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego