Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2011



PYTANIE NR 43.
Jaka jest maksymalna dawka jednorazowa fosforanu kodeiny dla 5 letniego dziecka obliczona, ze wzoru Younga:
Ilustracja przedstawia wzór matematyczny używany do obliczania dawki leku dla dzieci, znany jako wzór Younga.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wzór Younga przelicza dawkę dla dziecka z dawki dla dorosłego: Dd = wiek/(wiek+12) × Dmax. Dla 5 lat i Dmax (jednorazowo) 0,12 g: 5/17 × 0,12 = 0,03529 g, po zaokrągleniu ≈ 0,035 g. Pozostałe wartości wynikają z pomylenia dawki lub błędów rachunkowych.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba zastosować wzór Younga, czyli klasyczny sposób obliczania dawki pediatrycznej na podstawie wieku. Zależność ma postać:

Dd = (wiek / (wiek + 12)) × Dmax dla dorosłego

Kluczowe jest, aby jako Dmax przyjąć właściwą wartość z danych: tutaj chodzi o dawkę maksymalną jednorazową (d. max j), czyli 0,12 g.

Krok 1: podstawienie wieku
Wiek dziecka = 5 lat, więc współczynnik wieku to: 5/(5+12) = 5/17.

Krok 2: mnożenie przez Dmax
5/17 ≈ 0,294117…
0,294117… × 0,12 g = 0,035294… g

Krok 3: zaokrąglenie
Wynik podany w odpowiedziach jest zaokrąglony do tysięcznych grama, więc otrzymujemy 0,035 g.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,12 to wartość dawki maksymalnej jednorazowej dla dorosłego z danych – błąd polega na braku przeliczenia na dziecko.
  • 0,35 jest wielokrotnie większe niż dawka dla dorosłego, co wskazuje na błąd skali lub rachunków (np. przestawienie przecinka lub nieprawidłowe działania na ułamku).
  • 0,012 odpowiadałoby zbyt dużej redukcji dawki (np. przez pomyłkę w mianowniku lub mnożenie przez 0,12 w złym kroku), a nie wynika ze wzoru Younga dla 5 lat.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy wynik jest logiczny: dla 5-latka współczynnik 5/17 to ok. 0,29, więc dawka dziecka powinna stanowić ok. 30% dawki dorosłego (czyli ok. 0,03–0,04 g).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak działa wzór Younga w obliczaniu dawki dla dziecka?
Wzór Younga przelicza dawkę dziecka z dawki dorosłego na podstawie wieku: Dd = wiek/(wiek+12) × Dmax. Najpierw liczysz ułamek wieku, a potem mnożysz przez dawkę maksymalną dla dorosłego. Metoda jest używana głównie edukacyjnie jako ćwiczenie rachunkowe.
Co oznacza skrót d. max j w danych z farmakopei?
d. max j to dawka maksymalna jednorazowa (maksimum na jedno podanie). W zadaniach rachunkowych trzeba dobrać tę wartość, gdy pytanie dotyczy dawki jednorazowej. Nie należy jej mylić z d. max d, czyli dawką maksymalną dobową.
Jak obliczyć dawkę z 0,12 g dla 5-latka według Younga?
Podstawiasz wiek 5 lat: 5/(5+12)=5/17≈0,294. Następnie mnożysz przez 0,12 g: 0,294×0,12=0,0353 g. Po zaokrągleniu do 0,001 g otrzymujesz 0,035 g. To typowy wynik w takich zadaniach.
Dlaczego nie wolno użyć dawki dobowej zamiast jednorazowej w tym zadaniu?
Pytanie dotyczy maksymalnej dawki jednorazowej, więc punktem wyjścia musi być d. max j. Gdy użyjesz d. max d, policzysz dawkę z innego ograniczenia (dobowego), a wynik będzie nieporównywalny z tym, o co pytano. To częsty błąd "złego parametru".
Czy wzór Younga trzeba znać na pamięć na egzaminie?
Zależy od formy zadania: czasem wzór jest podany (np. na ilustracji), a wtedy oceniane są głównie obliczenia. Warto jednak rozumieć jego konstrukcję, bo ułatwia to kontrolę sensowności wyniku (czy dawka dziecka jest mniejsza od dawki dorosłego).
Jakie są typowe błędy przy liczeniu 5/(5+12) × 0,12?
Najczęściej: (1) pomylenie kolejności i policzenie 5/12 lub 17/5, (2) dodanie 12 do wyniku zamiast do mianownika, (3) błędne mnożenie liczb dziesiętnych i przestawienie przecinka, (4) brak zaokrąglenia do formatu odpowiedzi. Każdy z nich daje "ładne", ale błędne liczby.
Czy wynik 0,12 g może być poprawny jako dawka dla 5-latka?
W tym konkretnym zadaniu nie, ponieważ 0,12 g jest dawką maksymalną jednorazową dla dorosłego, a wzór Younga redukuje dawkę dla dziecka. Jeśli po przeliczeniu wychodzi tyle samo co u dorosłego, to niemal zawsze oznacza brak przeliczenia albo użycie niewłaściwego wzoru.
Dlaczego w odpowiedziach podaje się wartości w gramach, a nie w mg?
W wielu zadaniach opartych o dane farmakopealne dawki maksymalne są zapisane w gramach (np. 0,12 g). Można przeliczyć na mg (120 mg), ale trzeba zachować spójność jednostek w całym rachunku. Najważniejsze jest, by nie pomylić skali (0,035 g = 35 mg).
Jak sprawdzić, czy obliczona dawka ma sens bez kalkulatora?
Użyj przybliżenia: 5/(5+12)=5/17≈0,3. Około 30% z 0,12 g to ok. 0,036 g. Jeśli wynik jest w tej okolicy, to rachunek jest prawdopodobnie poprawny. Jeśli wychodzi większy niż 0,12 g albo rzędu 0,001 g, to jest sygnał błędu.
Czy kodeina ma ograniczenia stosowania u dzieci i jak to wpływa na takie zadania?
W kontekście bezpieczeństwa (wg informacji w materiałach) wskazuje się ograniczenia stosowania kodeiny u dzieci. W zadaniach egzaminacyjnych tego typu zwykle sprawdzana jest jednak umiejętność obliczeniowa: zastosowanie wzoru, wybór właściwej dawki maksymalnej i poprawne rachunki.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wzór Younga przelicza dawkę dla dziecka z dawki dla dorosłego: Dd = wiek/(wiek+12) × Dmax."

Źródła:

  • Farmakopea Polska (FP) – dane o dawkach maksymalnych: fosforan kodeiny (d. max j = 0,12 g; d. max d = 0,3 g).

Materiały:

  • Podręczniki z obliczeń farmaceutycznych (dział: dawkowanie pediatryczne, wzory przeliczeniowe)
  • Farmakopea Polska – część dotycząca dawek maksymalnych (tabele/hasła z d. max j i d. max d)
  • Materiały szkolne do kwalifikacji technika farmaceutycznego: ćwiczenia z przeliczania dawek i jednostek
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego