KWALIFIKACJA BUD20 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 13.
Jaka jest rzeczywista długość przyłącza gazowego, jeżeli na planie zagospodarowania działki sporządzonym w skali 1:500 wynosi ona 45 mm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:500 oznacza, że 1 mm na planie odpowiada 500 mm w terenie. Dla 45 mm: 45 × 500 = 22500 mm. Po zamianie jednostek 22500 mm = 22,5 m (bo 1000 mm = 1 m). Dlatego rzeczywista długość przyłącza wynosi 22,50 m.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano długość odczytaną z planu zagospodarowania działki oraz skalę rysunku. Aby wyznaczyć długość rzeczywistą (w terenie), trzeba zastosować definicję skali:

Skala 1:500 oznacza, że 1 jednostka na rysunku odpowiada 500 takim samym jednostkom w rzeczywistości. Najwygodniej wykonać obliczenia w tych samych jednostkach co pomiar na planie (mm), a dopiero na końcu zamienić wynik na metry.

Krok 1: przeliczenie ze skali
45 mm × 500 = 22500 mm

Krok 2: zamiana jednostek
Wiemy, że 1000 mm = 1 m, więc:
22500 mm ÷ 1000 = 22,5 m

Odpowiedź "22,50 m" jest poprawna, bo dokładnie odpowiada obliczeniu w skali 1:500 oraz prawidłowej konwersji mm→m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "11,25 m" to wynik zaniżony, typowy przy pomyłce o współczynnik 2 (np. błędne przyjęcie 250 zamiast 500 albo podzielenie przez 2 bez uzasadnienia).
  • "112,50 m" pojawia się przy przesunięciu przecinka lub pominięciu konwersji jednostek (np. potraktowanie 22500 mm jako 22500 cm albo błędne dzielenie przez 200 zamiast 1000).
  • "225,00 m" to zwykle błąd jednostek: 22500 mm błędnie uznane za 225 m (dzielenie przez 100 zamiast przez 1000) albo błędne założenie, że 45 mm = 45 cm.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki przy każdym kroku (mm → mm → m). To minimalizuje ryzyko pomyłki z zerami i przecinkiem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:500 znaczy, że 1 jednostka na rysunku odpowiada 500 jednostkom w terenie. Np. 1 mm na planie to 500 mm w rzeczywistości, czyli 0,5 m. Zasada działa tak samo dla cm: 1 cm na planie to 500 cm w terenie, czyli 5 m.
Najpierw przemnóż wartość z planu przez 500, aby dostać wynik w mm w terenie, a potem zamień mm na m (dzieląc przez 1000). W skrócie: m = mm × 500 ÷ 1000, czyli m = mm × 0,5.
Bo 1:500 oznacza mnożenie mm przez 500 (daje mm w terenie), a potem zamianę mm na m przez podzielenie przez 1000. Razem: 500/1000 = 0,5. Dlatego dla tej skali możesz szybko liczyć: 1 mm na planie = 0,5 m w terenie.
Najczęstsze pułapki to: pominięcie zamiany jednostek (zostaje wynik w mm), odwrócenie skali (dzielenie zamiast mnożenia), oraz błędy z zerami/przecinkiem przy dzieleniu przez 1000. Pomaga zapisywanie jednostek przy każdym kroku rachunku.
W skali 1:500, 45 mm to 45 × 0,5 m = 22,5 m. To typowa długość krótkiego odcinka przyłącza (np. od granicy działki do budynku), ale ocena "duża/mała" zależy od konkretnej lokalizacji, uwarunkowań terenu i trasy prowadzenia przyłącza.
Zapamiętaj przelicznik: 1 mm = 0,5 m w skali 1:500. Wtedy mnożysz tylko przez 0,5. Przykład: 45 mm → 45 × 0,5 = 22,5 m. To najszybsza metoda kontrolna na egzaminie, ale nadal pilnuj jednostek.
Skala 1:100 pokazuje więcej szczegółów (np. układ pomieszczeń, przebieg instalacji wewnątrz budynku), a 1:500 jest typowa dla planów sytuacyjnych na działce (trasy przyłączy, odległości od granic). Zasada liczenia jest ta sama, zmienia się tylko mnożnik.
W praktyce długości tras przewodów na planach najczęściej odnosi się do osi przewodu (trasy). Jednak sposób wymiarowania zależy od rodzaju rysunku i oznaczeń w dokumentacji. Na egzaminie zwykle zakłada się, że podana długość to odczyt trasy, którą należy przeliczyć ze skali.
Zamianę jednostek wykonuj zawsze wtedy, gdy odpowiedź ma być w innej jednostce niż obliczenia pośrednie. Najbezpieczniej liczyć w mm (bo pomiar na planie jest w mm), a na końcu przejść na metry. Kluczowe jest, by nie mieszać jednostek w jednym kroku.
Ćwicz serię krótkich zadań dla kilku skal (np. 1:100, 1:200, 1:500, 1:1000) i zawsze zapisuj jednostki. Warto też trenować szybkie przeliczniki (np. dla 1:500: 1 mm = 0,5 m). To typowy element pracy z dokumentacją robót instalacyjnych.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Skala 1:500 oznacza, że 1 mm na planie odpowiada 500 mm w terenie."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Skala mapy" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy (dostęp: 2026-03-01)
  • OpenStax Precalculus 2e: "9.6 Similarity" (scale drawings / scaling) — https://openstax.org/books/precalculus-2e/pages/9-6-similarity (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki/lekcje z geometrii: skala i rysunki w skali
  • Materiały dydaktyczne z czytania dokumentacji technicznej i map do celów projektowych
  • Zestawy zadań z przeliczania skali (1:100, 1:200, 1:500, 1:1000)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego