W suwmiarce z noniuszem 0,05 mm wynik odczytu powstaje jako suma dwóch części: wartości z głównej skali oraz doprecyzowania z noniusza.
1) Część całkowita (mm) z głównej skali
Sprawdza się, ile pełnych milimetrów minęła kreska "0" noniusza. Na rysunku "0" noniusza znajduje się za 3 mm, ale jeszcze przed 4 mm, więc część całkowita wynosi 3,00 mm.
2) Część ułamkowa z noniusza
Wyszukuje się tę kreskę na noniuszu, która idealnie pokrywa się z dowolną kreską skali głównej. Następnie numer tej kreski mnoży się przez dokładność noniusza, czyli 0,05 mm. W pokazanym ustawieniu pokrywa się kreska odpowiadająca pozycji 17, więc część ułamkowa to 17 × 0,05 mm = 0,85 mm.
3) Zsumowanie
3,00 mm + 0,85 mm = 3,85 mm.
Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?
- 3,20 mm zwykle wynika z pomylenia liczby działek noniusza lub z przyjęcia zbyt małego doprecyzowania (np. 4×0,05 mm), bez sprawdzenia, która kreska faktycznie się pokrywa.
- 3,65 mm to typowy błąd liczenia, gdy wybierze się niewłaściwą kreskę pokrywającą się (np. 13×0,05 mm = 0,65 mm) albo pominie się kreski pośrednie między cyframi na noniuszu.
- 3,10 mm często jest skutkiem błędnego założenia, że doprecyzowanie wynosi 0,1 mm (jak w prostszych podziałkach) lub odczytu "pierwszej lepszej" kreski zamiast tej, która pokrywa się idealnie.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw odczytaj pełne mm z położenia zera noniusza, a dopiero potem szukaj pojedynczej kreski idealnie zbieżnej i mnoż ją przez 0,05 mm. To minimalizuje pomyłki.
