Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPC4 - CZERWIEC 2021



PYTANIE NR 33.
Jaka jest wydajność, jeżeli na wyprodukowanie 242 kilogramów szynki gotowanej zużyto 220 kilogramów surowca?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydajność liczymy jako (masa wyrobu / masa surowca) × 100%. Tutaj: 242 kg / 220 kg = 1,1. Po przeliczeniu na procent: 1,1 × 100% = 110%. Wynik powyżej 100% oznacza, że masa wyrobu jest większa od masy surowca (np. przez wodę/dodatki).

Pełne wyjaśnienie:

Wydajność w zadaniach produkcyjnych najczęściej rozumie się jako stosunek masy uzyskanego wyrobu do masy zużytego surowca, wyrażony w procentach:

wydajność [%] = (masa wyrobu / masa surowca) × 100%

Dane:

  • masa wyrobu (szynka gotowana): 242 kg
  • masa surowca: 220 kg

Krok 1: oblicz iloraz mas: 242 / 220 = 1,1.

Krok 2: zamień na procenty: 1,1 × 100% = 110%.

Dlaczego odpowiedź 110% ma sens? Procent nie oznacza tu "straty", tylko relację dwóch mas. Jeśli w procesie masa produktu jest większa niż masa surowca (np. przez nastrzyk/solankę, dodatki funkcjonalne, wiązanie wody), to wydajność może przekroczyć 100%.

Dlaczego pozostałe wyniki są niepoprawne?

  • 95% i 90% odpowiadałyby sytuacji, w której produkt waży mniej niż surowiec (typowe ubytki), ale nie zgadzają się z podanymi liczbami 242 i 220.
  • 125% byłoby poprawne tylko wtedy, gdyby iloraz mas wynosił 1,25 (np. 275/220), a tutaj iloraz wynosi 1,1.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw zapisz wzór (wyrób/surowiec), a dopiero potem podstaw liczby. To ogranicza ryzyko odwrócenia ułamka i automatycznego wyboru odpowiedzi "poniżej 100%".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć wydajność w procentach z masy wyrobu i masy surowca?
Stosuj wzór: wydajność [%] = (masa wyrobu / masa surowca) × 100%. Najpierw policz iloraz mas (np. 242/220), a dopiero potem pomnóż przez 100. To standardowy rachunek procentowy stosowany w rozliczaniu produkcji.
Dlaczego w zadaniu z szynką gotowaną wydajność może być powyżej 100%?
Wydajność to relacja mas, a nie "poziom strat". Jeśli masa wyrobu jest większa od masy surowca, wynik przekroczy 100%. W praktyce może to wynikać z wchłonięcia/wiązania wody, dodatków technologicznych lub sposobu procesu (np. obróbka z udziałem solanki).
Co oznacza wydajność 110% w rozliczeniu surowca?
Oznacza, że na każde 100 kg surowca otrzymano 110 kg wyrobu, czyli masa końcowa jest o 10% większa od masy wejściowej. Matematycznie wynika to z ilorazu 1,10. W analizie produkcyjnej warto wtedy upewnić się, że dane z ważenia i ewidencji są spójne.
Jakie są najczęstsze błędy przy liczeniu wydajności na egzaminie?
Najczęściej: odwrócenie ułamka (surowiec/wyrob zamiast wyrob/surowiec), brak mnożenia przez 100 oraz automatyczne założenie, że wynik musi być poniżej 100%. Pomaga zapis wzoru przed podstawieniem liczb i szybkie sprawdzenie, czy iloraz jest >1 czy <1.
Jak sprawdzić, czy wynik wydajności jest realistyczny bez kalkulatora?
Porównaj liczby: jeśli masa wyrobu jest większa niż masa surowca (242 > 220), to wydajność musi być powyżej 100%. Różnica 22 kg to 10% z 220 kg, więc wynik 110% pasuje "na oko". Taka kontrola chroni przed błędem rachunkowym.
Czy wydajność to to samo co ubytek masy w procesie?
Nie. Ubytek opisuje zmniejszenie masy (zwykle w %), a wydajność to stosunek masy wyrobu do masy surowca. Gdy występują ubytki, wydajność bywa <100%, ale w niektórych procesach (np. z dodatkami) wydajność może być >100%.
Kiedy w produkcji wędlin używa się obliczeń wydajności?
Stosuje się je przy rozliczaniu partii produkcyjnych: planowaniu zużycia surowca, ocenie uzysku wyrobu, porównywaniu zmian technologii oraz kontroli kosztów. Wydajność pomaga szybko wykryć odchylenia: błędy ważenia, niezgodności receptury albo zmianę parametrów procesu.
Jak obliczyć masę surowca, gdy znam wydajność i masę wyrobu?
Przekształć wzór: masa surowca = masa wyrobu / (wydajność/100). Przykładowo, przy 110% i 242 kg: surowiec = 242 / 1,10. Kluczowe jest, by najpierw zamienić procent na ułamek (np. 110% → 1,10), a dopiero potem dzielić.
Jakie działania matematyczne są potrzebne w takich zadaniach egzaminacyjnych?
Wystarczy dzielenie i mnożenie oraz zamiana ułamka na procent. Typowy schemat to: 1) podziel masę wyrobu przez masę surowca, 2) wynik pomnóż przez 100, 3) ewentualnie zaokrąglij zgodnie z treścią zadania (tu wynik jest dokładny: 110%).
Czy w obliczeniach wydajności ważne są jednostki (kg, g)?
Tak, ale najważniejsza jest spójność. Możesz liczyć w kg albo w g, ale obie masy muszą być w tej samej jednostce. Jeśli jedna wartość jest w kg, a druga w g, najpierw przelicz. Wtedy iloraz ma sens, a procent wyjdzie poprawny.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Wydajność liczymy jako (masa wyrobu / masa surowca) × 100%."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent - dostęp: 2026-03-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Wydajno%C5%9B%C4%87 - dostęp: 2026-03-02

Materiały:

  • Podręcznik lub skrypt z podstaw rachunku procentowego (procenty, ilorazy, zaokrąglenia)
  • Materiały szkolne z technologii przetwórstwa mięsa dotyczące rozliczania surowca i strat/uzysków masy
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń technologicznych (wydajność, ubytek, zużycie surowca)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego