KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 35.
Jaka powinna być redukcja zawiesiny ogólnej w ściekach wprowadzanych do oczyszczalni, jeżeli początkowa zawartość tego parametru wynosi 100 mg/l, a jego dopuszczalna wartość w ściekach wprowadzanych do wód i do ziemi powinna wynosić 50 mg/l?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Redukcję liczy się jako procentowy spadek względem wartości początkowej: (100 mg/l − 50 mg/l) / 100 mg/l × 100%. Różnica wynosi 50 mg/l, a po odniesieniu do 100 mg/l daje to 50% zmniejszenia zawiesiny ogólnej, aby osiągnąć 50 mg/l.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano stężenie początkowe zawiesiny ogólnej w ściekach: 100 mg/l oraz wartość docelową (dopuszczalną): 50 mg/l. Pytanie dotyczy tego, jaka powinna być redukcja, czyli o ile procent należy zmniejszyć wartość początkową, aby osiągnąć wartość docelową.

Krok 1: oblicz spadek bezwzględny
Spadek = 100 mg/l − 50 mg/l = 50 mg/l.

Krok 2: przelicz spadek na procent wartości początkowej
Redukcja procentowa = (spadek / wartość początkowa) × 100%
Redukcja = (50 / 100) × 100% = 50%.

Odpowiedź "50%" jest poprawna, bo dokładnie oznacza zmniejszenie parametru o połowę względem stanu początkowego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "40%" oznaczałoby spadek o 40 mg/l, czyli z 100 mg/l do 60 mg/l, a to nie spełnia wymogu 50 mg/l.
  • "75%" oznaczałoby spadek o 75 mg/l, czyli do 25 mg/l. To byłaby redukcja większa niż potrzebna; nie wynika z danych zadania.
  • "85%" oznaczałoby spadek o 85 mg/l, czyli do 15 mg/l. Również jest to wartość nieadekwatna do wskazanego celu 50 mg/l.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o "redukcji" zawsze sprawdzaj, czy liczysz procent od wartości początkowej, a nie procent tego, co pozostaje po oczyszczeniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj wzoru: redukcja [%] = (C0 − C1) / C0 × 100%, gdzie C0 to stężenie początkowe, a C1 docelowe. Najpierw liczysz różnicę, potem odnosisz ją do wartości początkowej.
To zmniejszenie ilości cząstek stałych zawieszonych w ściekach wyrażone jako spadek stężenia (np. mg/l) lub spadek procentowy. W praktyce porównuje się wyniki na dopływie i na odpływie albo stan "przed" i "po" danym etapie oczyszczania.
Bo redukcja opisuje, jaką część początkowego zanieczyszczenia usunięto. Odniesienie do wartości docelowej zniekształca wynik (zmienia punkt odniesienia). Na egzaminie zawsze sprawdzaj, od której wartości jest liczony procent.
Tak, jeśli mówimy o spadku z 100 do 50 mg/l, to ubytek wynosi 50 mg/l, czyli połowę wartości początkowej. To daje 50%. Uwaga: gdyby pytano o "ile procent pozostało", wtedy odpowiedź też wyniosłaby 50%, ale to inne sformułowanie.
Najczęstsze pomyłki to: liczenie samej różnicy bez przeliczenia na %, dzielenie w złą stronę (C0/C1), mylenie redukcji z "wartością końcową w procentach" oraz nieuwzględnianie, że procent zawsze odnosi się do wybranego punktu odniesienia.
Oceń relację "ile ubyło" do "ile było". Jeśli wartość spadła z 100 do 50, to jest to spadek o połowę, więc 50%. Przy spadku z 100 do 25 byłoby 75%. Taka kontrola rozsądku pomaga wyłapać błędy rachunkowe.
Nie, pod warunkiem że obie wartości są w tej samej jednostce. W ilorazie (C0 − C1)/C0 jednostki się skracają, więc wynik jest bezwymiarowy i można go zapisać w procentach.
Redukcję procentową liczy się, gdy porównujesz same stężenia lub efektywność procesu. Ładunek (np. kg/d) jest ważny, gdy uwzględniasz także przepływ i rzeczywistą masę zanieczyszczeń. Na egzaminie zwróć uwagę, czy podano przepływ.
W wielu zadaniach pojęcia są używane podobnie: sprawność usuwania to zwykle ta sama relacja (C0 − C1)/C0 × 100%. Jeśli jednak pojawia się ładunek, sprawność można liczyć na podstawie ładunków, a nie samych stężeń.
Ćwicz trzy typy rachunków: procentowy spadek/wzrost, przeliczenia jednostek oraz zadania na ładunek (stężenie × przepływ). Rób krótką kontrolę sensu wyniku (czy redukcja nie przekracza 100% i czy wartość końcowa zgadza się z celem).
info

Około 71% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Redukcję liczy się jako procentowy spadek względem wartości początkowej: (100 mg/l − 50 mg/l) / 100 mg/l × 100%."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Procent", https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent - dostęp: 2026-02-27
  • Wikipedia (PL) – "Zmiana procentowa", https://pl.wikipedia.org/wiki/Zmiana_procentowa - dostęp: 2026-02-27
  • Khan Academy (PL) – materiały o procentowym wzroście i spadku (dział Procenty), https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percent - dostęp: 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki: procentowy wzrost i spadek
  • Podręczniki/opracowania z analizy ścieków: wskaźniki jakości (w tym zawiesina ogólna) i interpretacja wyników
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń w ochronie środowiska (stężenia, ładunki, redukcje)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego