Koszt przewozu przy stawce za tonokilometr liczy się w trzech krokach: (1) przeliczenie masy na tony, (2) wyznaczenie liczby tonokilometrów, (3) pomnożenie przez stawkę.
Krok 1: masa
Podano 18 000 kg. Ponieważ 1 t = 1000 kg, to 18 000 kg = 18 t.
Krok 2: tonokilometry
Praca przewozowa w t·km to iloczyn masy w tonach i odległości w km:
t·km = 18 t × 200 km = 3600 t·km.
Krok 3: koszt
Stawka jednostkowa wynosi 0,30 zł za 1 t·km, więc:
koszt = 3600 × 0,30 zł = 1080 zł, czyli 1 080,00 zł.
Dlaczego pozostałe kwoty są błędne?
- 600,00 zł zwykle wynika z częściowego obliczenia (np. pomylenia masy albo przyjęcia innej stawki), ale nie odpowiada iloczynowi 3600 t·km i 0,30 zł.
- 60,00 zł to typowy błąd polegający na policzeniu tylko 200 × 0,30 i pominięciu masy (traktowanie stawki jak "zł/km").
- 10 800,00 zł często wynika z błędu jednostek: użycia 18 000 jako "ton" lub nieuwzględnienia podziału przez 1000 przy przejściu z kg na t, co zawyża wynik około 10× lub 1000×.
Wskazówka egzaminacyjna: przy stawce za t·km zawsze sprawdź, czy w obliczeniach występują oba czynniki (tona i kilometr) oraz czy masa jest w tonach, nie w kilogramach.
