KWALIFIKACJA HGT12 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 32.
Jaki będzie koszt studniówki dla 400 uczestników, jeżeli w ofercie restauracji wyznaczono stawkę 100,00 zł od osoby, a rabat dla szkół wynosi 5%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicza się kwotę bez rabatu: 400 × 100,00 zł = 40 000,00 zł.
Następnie stosuje się rabat 5%, czyli płaci się 95% ceny: 40 000,00 zł × 0,95 = 38 000,00 zł. Dlatego prawidłowy koszt studniówki wynosi 38 000,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano liczbę uczestników, cenę "od osoby" oraz rabat procentowy. Taki typ obliczeń jest typowy w kalkulacji kosztów przyjęć zbiorowych (np. studniówki), gdzie najpierw liczy się koszt bazowy, a potem koryguje go o upust.

Krok 1: koszt bez rabatu
Skoro stawka wynosi 100,00 zł na osobę, to koszt dla 400 osób to:
400 × 100,00 zł = 40 000,00 zł.

Krok 2: zastosowanie rabatu 5%
Rabat 5% oznacza obniżkę o 5% wartości początkowej. Można to policzyć na dwa równoważne sposoby:

  • Odjąć 5% od całości: 5% z 40 000,00 zł to 0,05 × 40 000,00 zł = 2 000,00 zł, więc 40 000,00 zł − 2 000,00 zł = 38 000,00 zł.
  • Pomnożyć przez 95%: po rabacie płaci się 100% − 5% = 95%, czyli 0,95. Zatem 40 000,00 zł × 0,95 = 38 000,00 zł.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wynik 44 000,00 zł sugeruje doliczenie 10% lub inny narzut zamiast rabatu; to typowa pomyłka "rabat vs podwyżka".
  • Wynik 42 000,00 zł nie odpowiada rabatowi 5% (ani żadnemu prostemu przeliczeniu z danych). Często bierze się z błędnego przeliczenia procentów lub pomylenia 0,05 z 0,5.
  • Wynik 36 000,00 zł odpowiadałby rabatowi 10% (40 000,00 × 0,90), więc jest to błąd w odczytaniu lub zastosowaniu wielkości rabatu.

Na egzaminie warto zapamiętać skrót: "rabat x% = mnożenie przez (1 − x/100)". Dzięki temu szybko sprawdzisz, czy wynik jest realistyczny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomnóż liczbę uczestników przez stawkę jednostkową. Jeśli jest 400 osób i 100 zł/os., to koszt bazowy to 400 × 100 = 40 000 zł. Dopiero potem uwzględnia się rabaty, dopłaty lub inne pozycje (np. napoje, dekoracje).
Rabat 5% oznacza, że od ceny początkowej odejmuje się 5% jej wartości. Równoważnie można policzyć cenę po rabacie jako 95% ceny, czyli pomnożyć kwotę przez 0,95. To najszybsza metoda na egzaminie.
Najprościej: 10% z 40 000 zł to 4 000 zł, więc 5% to połowa tej kwoty, czyli 2 000 zł. Następnie odejmujesz rabat: 40 000 zł − 2 000 zł = 38 000 zł. To szybki sposób kontroli wyniku.
Bo 0,95 to zapis 95% w postaci ułamka dziesiętnego. Po rabacie 5% zostaje do zapłaty 100% − 5% = 95%. Zatem "cena po rabacie" = "cena przed rabatem" × 0,95. To uniwersalny wzór dla rabatów.
Matematycznie wyjdzie to samo, jeśli rabat dotyczy tej samej pozycji w ofercie. Możesz policzyć rabat od stawki (100 zł × 0,95 = 95 zł/os.) i potem pomnożyć przez 400, albo najpierw policzyć 40 000 zł i dopiero zastosować 0,95.
Najczęściej: dodanie procentu zamiast odjęcia (rabat mylony z narzutem), użycie 0,5 zamiast 0,05, pominięcie rabatu i zostawienie kwoty bazowej oraz błędne odczytanie procentu (np. 10% zamiast 5%). Pomaga zapis: 1 − 0,05 = 0,95.
Po rabacie wynik musi być mniejszy niż kwota wyjściowa. Jeśli koszt bez rabatu to 40 000 zł, to po rabacie 5% wynik powinien być nieco niższy, o 2 000 zł. Kwoty typu 42 000 zł lub 44 000 zł od razu wyglądają podejrzanie, bo rosną.
Najpierw aktualizujesz koszt bazowy: liczba uczestników × stawka. Następnie stosujesz rabat: mnożysz przez (1 − rabat/100). Przykładowo dla N osób: koszt = N × 100 zł × 0,95. To wzór, który łatwo dopasować do zmian.
Rabaty grupowe stosuje się przy dużych zamówieniach (bankiety, studniówki, konferencje), by zachęcić do wyboru oferty i zapewnić obłożenie sali. W praktyce rabat bywa elementem negocjacji, ale w zadaniach egzaminacyjnych jest podany wprost do obliczeń.
Ćwicz schemat: (1) koszt bazowy = uczestnicy × stawka, (2) korekty procentowe: rabat = × (1 − p/100), narzut = × (1 + p/100), (3) kontrola sensowności wyniku. Warto też umieć liczyć 1%, 5% i 10% "w pamięci".
info

Około 82% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Procent", sekcje dot. zapisu procentów i przeliczeń na ułamki dziesiętne: https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-04)
  • Khan Academy (PL) – "Procenty": materiały o obliczaniu procentu z liczby i zastosowaniach: https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percent (dostęp: 2026-03-04)
  • CKP/epodreczniki – e-podręcznik: matematyka, dział "Procenty" (obliczenia procentowe w zadaniach tekstowych): https://zpe.gov.pl/a/procenty/D1gkq4o5l (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki: procenty i obliczenia w zadaniach tekstowych
  • Notatki z przedmiotu: kalkulacja kosztów usług gastronomicznych (stawka, rabat, koszt całkowity)
  • Arkusze ćwiczeń: rabaty, upusty, marża/narzut (dla odróżnienia pojęć)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego