Spadek przykanalika (w %) informuje, jaką część długości przewodu stanowi różnica wysokości między jego początkiem a końcem. W kanalizacji grawitacyjnej jest to parametr kluczowy, bo wpływa na możliwość samoczynnego odpływu oraz ryzyko odkładania się osadów.
Definicja obliczeniowa: spadek procentowy wyznacza się ze wzoru:
spadek [%] = (ΔH / L) × 100%
gdzie:
- ΔH to różnica rzędnych (wysokości) pomiędzy początkiem i końcem przykanalika, odczytana z rysunku,
- L to długość odcinka przewodu, którą również odczytuje się z rysunku (z podanego wymiaru lub z przeliczenia skali).
W tego typu zadaniach największe znaczenie ma poprawny odczyt danych: trzeba upewnić się, które wartości na rysunku są rzędnymi (wysokościami), a które długościami, oraz czy długość dotyczy odcinka w rzucie poziomym (najczęściej tak w zadaniach egzaminacyjnych), czy po osi przewodu.
Dlaczego odpowiedź "4,00%" jest poprawna? Ponieważ po podstawieniu odczytanej z rysunku różnicy wysokości i długości do wzoru (ΔH/L)×100% wynik daje 4,00%. Jest to rezultat bezpośredniego przeliczenia proporcji na procenty.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "0,50%" zwykle wynika z błędnej konwersji (np. potraktowania wartości 0,005 jako 0,5% bez właściwego przeliczenia) albo z odczytania zbyt dużej długości (np. z pomyłki skali).
- "2,50%" bywa skutkiem pomylenia różnicy rzędnych (ΔH) lub przyjęcia niewłaściwego punktu początkowego/końcowego na rysunku.
- "0,25%" często jest efektem podzielenia przez złą długość (np. całkowitą długość innego odcinka) lub pomyłki w zapisie procentowym.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zapisz ΔH i L z jednostkami, wykonaj dzielenie (ΔH/L), a dopiero na końcu pomnóż przez 100%. To ogranicza ryzyko pomylenia procentów z ułamkiem dziesiętnym.
