KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2010

PYTANIE NR 11.
Jaki jest wymiar długości powierzchni stożkowej śruby przedstawionej na rysunku?
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny elementu mechanicznego, prawdopodobnie śruby stożkowej, co jest zgodne z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wymiar długości powierzchni stożkowej należy odczytać bezpośrednio z rysunku technicznego, z właściwej linii wymiarowej przypisanej do tej powierzchni.
Na rysunku wskazano wartość 38 mm dla długości powierzchni stożkowej śruby, dlatego jest to odpowiedź prawidłowa; pozostałe wartości nie odpowiadają temu oznaczeniu.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu nie wykonuje się obliczeń — kluczowa jest umiejętność poprawnego odczytania wymiaru z rysunku technicznego. "Długość powierzchni stożkowej" oznacza długość odcinka tworzącego stożka (powierzchni pochyłej), a nie średnicę, promień czy fazę.

Aby wybrać poprawną wartość, należy:

  • zidentyfikować na rysunku fragment śruby będący powierzchnią stożkową,
  • odszukać odpowiadającą mu linię wymiarową (ze strzałkami wskazującymi granice mierzonego odcinka),
  • odczytać wartość liczbową wraz z jednostką (w rysunkach maszynowych standardowo w milimetrach).

Odpowiedź "38 mm" jest poprawna, ponieważ odpowiada wymiarowi przypisanemu na rysunku do długości powierzchni stożkowej.

Wartości "2 mm" i "5 mm" są typowymi rozmiarami dla drobnych elementów (np. faz, zaokrągleń, podcięć) i często pojawiają się na rysunkach, co sprzyja wyborowi intuicyjnemu zamiast odczytu. Wartość "15 mm" może odpowiadać innemu odcinkowi (np. długości części walcowej, odległości od czoła), ale nie temu, o który pyta zadanie.

W praktyce BHP umiejętność czytania dokumentacji technicznej pomaga m.in. w ocenie ryzyka przy montażu i serwisie (dobór narzędzi, osłon, procedur), bo zastosowanie niewłaściwego elementu złącznego lub jego niezgodność z dokumentacją może zwiększać ryzyko awarii i urazu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Powierzchnia stożkowa to część elementu o kształcie stożka (pochyła, zwężająca się), np. stożkowe zakończenie lub stożkowy odcinek trzpienia. Na rysunku rozpoznasz ją po zarysie pod kątem oraz wymiarowaniu przypisanym do tej pochyłej powierzchni.
Znajdź na rysunku linię wymiarową, której strzałki wskazują początek i koniec odcinka na powierzchni stożkowej. Następnie odczytaj wartość liczbową przy tej linii (zwykle w mm). Upewnij się, że nie mylisz jej z wymiarem średnicy lub długością części walcowej.
W rysunku technicznym do celów wykonawczych i kontrolnych obowiązuje zasada odczytu z wymiarowania, a nie z pomiaru na wydruku. Wydruk może być w innej skali, a pomiar linijką wprowadza błąd. Liczy się wartość podana przy linii wymiarowej.
Strzałki pokazują, między jakimi punktami/kreślonymi liniami mierzony jest dany wymiar. Jeśli strzałki "obejmują" odcinek na powierzchni stożkowej, to właśnie ten odcinek jest długością stożkowego fragmentu. To pomaga odróżnić długość od średnicy czy odległości osiowej.
Najczęstsze pomyłki to: odczyt wymiaru z niewłaściwej linii (dotyczy innego fragmentu), mylenie długości z średnicą, nieuwzględnienie, że chodzi o powierzchnię stożkową (pochyłą), oraz "zgadywanie" po typowych małych wartościach (np. fazach) zamiast sprawdzenia oznaczenia.
Nie. Długość dotyczy odcinka wzdłuż stożkowego fragmentu (najczęściej w kierunku osi elementu lub po tworzącej – zależnie od oznaczenia). Średnica opisuje szerokość stożka w danym przekroju. Na rysunku średnice są zwykle oznaczane symbolem średnicy, a długości — zwykłą liczbą przy linii wymiarowej.
Przy analizie bezpieczeństwa maszyn i stanowisk: ocenie zgodności osłon, doborze narzędzi i elementów złącznych, planowaniu prac serwisowych oraz przy wyjaśnianiu przyczyn awarii. Umiejętność interpretacji dokumentacji technicznej wspiera ocenę ryzyka i dobór środków zapobiegawczych.
Bo na rysunkach maszynowych często występują drobne wymiary (fazy, promienie, zaokrąglenia) i łatwo je zauważyć jako pierwsze. To uruchamia automatyczne "zgadywanie". W zadaniu o długość powierzchni stożkowej trzeba świadomie sprawdzić, do jakiego fragmentu odnosi się linia wymiarowa.
Sformułowanie "powierzchnia stożkowa" zawęża obszar do jednego, pochyłego fragmentu elementu. W praktyce należy wskazać stożkowy odcinek na zarysie i dopasować do niego wymiarowanie. Jeśli na rysunku jest kilka stożków, trzeba szukać jednoznacznego oznaczenia.
Ćwicz na prostych rysunkach wykonawczych: odczyt długości, średnic i kątów oraz przypisanie wymiaru do konkretnego fragmentu. Zwracaj uwagę na linie wymiarowe i ich strzałki. W kontekście BHP łącz to z praktyką: co oznacza dany wymiar dla montażu, osłon i bezpiecznej obsługi.
info

Statystycznie 81% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do rysunku technicznego (działy: wymiarowanie, tolerancje, oznaczenia)
  • Materiały szkoleniowe z czytania dokumentacji technicznej dla służb BHP w zakładach produkcyjnych
  • Zestawy ćwiczeń z interpretacji rysunków wykonawczych (odczyt długości/średnic/kątów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego