Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2021



PYTANIE NR 2.
Jaki nastrój występuje u 60-letniego pacjenta, przebywającego na oddziale ortopedycznym po zabiegu amputacji kończyny dolnej, który w zaistniałej sytuacji obawia się utraty samodzielności, jest drażliwy, przygnębiony i odmawia współpracy w rehabilitacji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nastrój obniżony rozpoznaje się, gdy dominują przygnębienie, pesymizm, lęk o przyszłość i spadek motywacji. Opis pacjenta (przygnębienie, drażliwość, obawy o utratę samodzielności oraz odmowa współpracy w rehabilitacji) wskazuje na obniżenie nastroju, a nie wyrównanie czy podwyższenie.

Pełne wyjaśnienie:

W badaniu stanu psychicznego nastrój to dłużej utrzymujące się, "tło" emocjonalne, które wpływa na myślenie, zachowanie i motywację. U pacjenta po amputacji kończyny dolnej opisano: obawy o utratę samodzielności, drażliwość, przygnębienie oraz odmowę współpracy w rehabilitacji. Taki zestaw objawów jest typowy dla nastroju obniżonego, bo łączy smutek/żal, lęk o przyszłość, poczucie zagrożenia i spadek chęci do podejmowania działań.

Dlaczego inne odpowiedzi nie pasują?

  • "Labilny" sugeruje częste, wyraźne wahania nastroju (np. szybkie przechodzenie od płaczu do śmiechu) lub niestabilność emocjonalną. W opisie nie ma informacji o zmienności; przeciwnie, dominuje jednolity obraz przygnębienia i niechęci.
  • "Wyrównany" oznacza nastrój prawidłowy, adekwatny i stabilny, bez przewagi smutku lub euforii. Drażliwość, przygnębienie oraz odmowa współpracy są sygnałami, że pacjent nie funkcjonuje na "neutralnym" poziomie emocjonalnym.
  • "Podwyższony" wiąże się z nadmiernym optymizmem, euforią, wzmożoną energią i aktywnością. Tutaj obserwujemy raczej wycofanie i spadek motywacji, więc ta odpowiedź jest nieadekwatna.

Wskazówka praktyczna dla opiekuna medycznego: przy obniżonym nastroju warto komunikować się spokojnie, stosować krótkie komunikaty, wzmacniać sprawczość pacjenta (małe cele rehabilitacyjne), obserwować ryzyko pogłębienia objawów i przekazać wnioski zespołowi (np. pielęgniarce/psychologowi). To poprawia bezpieczeństwo i zwiększa szanse na współpracę w usprawnianiu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest nastrój w badaniu stanu psychicznego pacjenta?
Nastrój to utrzymujące się w czasie emocjonalne "tło", które wpływa na myślenie i zachowanie pacjenta. Opisuje się go jako np. obniżony, wyrównany, podwyższony lub labilny. W opiece ważne jest, by oceniać go na podstawie całego obrazu (słowa pacjenta, zachowanie, motywacja), a nie jednego objawu.
Jak odróżnić nastrój od afektu u pacjenta?
Nastrój jest bardziej długotrwały i stały (utrzymuje się godzinami lub dniami), a afekt to chwilowa ekspresja emocji widoczna "tu i teraz" (mimika, płacz, ton głosu). Pacjent może mieć obniżony nastrój, ale afekt może się chwilowo zmieniać w rozmowie.
Dlaczego pacjent po amputacji może mieć obniżony nastrój?
Amputacja oznacza nagłą stratę sprawności i zmianę obrazu własnego ciała, co często wywołuje żal, lęk o przyszłość i poczucie utraty kontroli. Obniżony nastrój może obniżać motywację do ćwiczeń i utrudniać adaptację. Wczesne wsparcie i jasny plan małych celów pomagają.
Co oznacza nastrój labilny i kiedy się go podejrzewa?
Nastrój labilny to wyraźna chwiejność emocjonalna: szybkie i częste zmiany (np. od płaczu do śmiechu, od spokoju do silnej złości) bez adekwatnej przyczyny lub nieproporcjonalnie do sytuacji. Podejrzewa się go, gdy w obserwacji dominują wahania, a nie stałe przygnębienie.
Czy drażliwość zawsze oznacza nastrój podwyższony?
Nie. Drażliwość może występować zarówno przy obniżonym nastroju (napięcie, frustracja, bezradność), jak i przy innych stanach (ból, brak snu, stres). O nastroju podwyższonym świadczy raczej wzmożona energia, euforia i zwiększona aktywność, a nie sama irytacja.
Jakie sygnały w zachowaniu wskazują na obniżony nastrój?
Typowe są: smutek, przygnębienie, pesymistyczne wypowiedzi, wycofanie, spowolnienie, brak wiary w poprawę, obniżona motywacja do rehabilitacji i mniejsza współpraca. Często pojawia się też lęk o przyszłość i poczucie utraty samodzielności, szczególnie po urazie lub amputacji.
Jak opiekun medyczny powinien reagować na odmowę rehabilitacji z powodu nastroju?
Warto połączyć wsparcie emocjonalne z praktycznym planem: spokojna rozmowa, uznanie emocji pacjenta, zaproponowanie małych, osiągalnych kroków oraz zachęta bez presji. Kluczowe jest przekazanie obserwacji zespołowi (pielęgniarka, fizjoterapeuta, psycholog), by dobrać odpowiednią strategię.
Kiedy obniżony nastrój u pacjenta wymaga zgłoszenia personelowi medycznemu?
Zgłoś, gdy objawy są nasilone, utrzymują się, pogłębiają się lub wyraźnie utrudniają leczenie i rehabilitację. Szczególnie ważne są sygnały beznadziejności, wycofania, brak jedzenia/picia, zaburzenia snu oraz wypowiedzi o braku sensu życia. Opiekun nie diagnozuje, ale informuje i dokumentuje obserwacje.
Jakie są najczęstsze błędy na egzaminie przy pytaniach o nastrój?
Najczęściej myli się nastrój z afektem i wybiera odpowiedź "labilny" tylko dlatego, że pacjent jest drażliwy. Drugi błąd to traktowanie "wyrównany" jako opcji bezpiecznej przy długim opisie. Pomaga zasada: szukaj dominującego tła emocjonalnego i wpływu na motywację oraz współpracę.
Jak szybko rozpoznać w treści zadania nastrój obniżony?
Szukaj słów i zachowań: "przygnębiony", "smutny", "brak chęci", "lęk o przyszłość", "poczucie utraty", "odmawia współpracy", "rezygnacja". Jeśli opis wskazuje na spadek energii i motywacji oraz negatywne przewidywania, najbardziej pasuje nastrój obniżony, nie podwyższony.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że nastrój obniżony rozpoznaje się, gdy dominują przygnębienie, pesymizm, lęk o przyszłość i spadek motywacji.

Źródła:

  • MSD Manuals Professional Edition, "Mental Status Examination" (sekcja: Mood and Affect), https://www.msdmanuals.com/professional/psychiatric-disorders/approach-to-the-patient-with-mental-symptoms/mental-status-examination - accessed 2026-03-01
  • NCBI Bookshelf, "The Mental Status Examination" (opis nastroju i afektu), https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ - accessed 2026-03-01
  • Encyklopedia PWN, hasło "nastrój" (psychologia), https://encyklopedia.pwn.pl/ - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji opiekun medyczny: obserwacja stanu psychicznego i komunikacja
  • Podręczniki i skrypty z podstaw psychiatrii/psychologii klinicznej (badanie MSE, nastrój i afekt)
  • Szkolenia z komunikacji terapeutycznej i motywowania pacjenta do rehabilitacji
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego