KWALIFIKACJA EKA2 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 13.
Jaki rodzaj klasyfikacji należy zastosować przy opracowaniu jednolitego rzeczowego wykazu akt?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klasyfikacja w jednolitym rzeczowym wykazie akt ma układ dziesiętny: hasła rzeczowe porządkuje się w hierarchii oznaczanej symbolami liczbowymi (np. kolejne poziomy działów i poddziałów). Dzięki temu dokumentacja jest grupowana i opisywana w sposób jednolity w całej jednostce.

Pełne wyjaśnienie:

Jednolity rzeczowy wykaz akt (JRWA) to narzędzie porządkujące dokumentację według treści (rzeczowo) oraz nadające sprawom i teczkom symbole klasyfikacyjne. W praktyce układ JRWA jest najczęściej oparty na klasyfikacji dziesiętnej, czyli takiej, w której kolejne poziomy podziału tematycznego oznacza się symbolami liczbowymi tworzącymi strukturę hierarchiczną (od działu głównego do poddziałów i haseł bardziej szczegółowych).

Odpowiedź "Dziesiętny." jest właściwa, ponieważ wskazuje na typ porządkowania i oznaczania klas w wykazie – charakterystyczny układ liczbowy pozwala łatwo rozbudowywać system, zachować logikę zależności nadrzędność–podrzędność oraz zapewnić spójne znakowanie spraw w całej organizacji.

Pozostałe propozycje nie pasują do pytania o rodzaj klasyfikacji:

  • "Rzeczowy." – odnosi się do kryterium doboru haseł (treść spraw), ale w pytaniu chodzi o typ układu klasyfikacyjnego stosowanego w wykazie (np. dziesiętny vs inny sposób budowy symboli). To częsta pułapka, bo w nazwie JRWA występuje słowo "rzeczowy".
  • "Indeksowy." – sugeruje wyszukiwanie przez indeks/alfabet, co nie oddaje hierarchicznej struktury symboli typowej dla wykazu akt; indeks może być narzędziem pomocniczym, ale nie stanowi podstawowego rodzaju klasyfikacji JRWA.
  • "Przedmiotowy." – jest potocznie podobne do "rzeczowy", jednak nie jest standardowym określeniem typu klasyfikacji wykazu akt w tym kontekście; łatwo je wybrać przez skojarzenie językowe, a nie przez znajomość zasad JRWA.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy JRWA, zwracaj uwagę, czy sprawdza kryterium podziału (rzeczowe) czy typ układu i symboli (dziesiętny). To rozróżnienie pomaga uniknąć wyboru odpowiedzi "na słowo".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
JRWA to uporządkowany spis haseł (klas) opisujących rodzaje spraw i dokumentacji w jednostce. Do haseł przypisuje się symbole, które służą do klasyfikowania spraw, zakładania teczek i utrzymania jednolitego porządku dokumentów w kancelarii oraz archiwum zakładowym.
Klasyfikacja dziesiętna tworzy hierarchię, w której symbole liczbowe wskazują poziom szczegółowości: od działów ogólnych do coraz bardziej szczegółowych poddziałów. Dzięki temu łatwo rozbudować wykaz, zachować logikę zależności i stosować jednolite oznaczenia w całej organizacji.
"Rzeczowy" opisuje, że hasła odnoszą się do treści (tematu) spraw, a nie do konstrukcji układu symboli. Pytanie o "rodzaj klasyfikacji" zwykle dotyczy sposobu budowy i porządku (np. dziesiętnego), a nie samego faktu, że wykaz jest tematyczny.
Symbol klasyfikacyjny identyfikuje, do jakiej klasy tematycznej należy sprawa lub teczka. Ułatwia rejestrowanie spraw, grupowanie dokumentów, prowadzenie akt i późniejsze wyszukiwanie w archiwum zakładowym. Jest podstawą spójnego znakowania dokumentacji w jednostce.
Nie. Układ indeksowy kojarzy się z alfabetycznym indeksem lub listą haseł do wyszukiwania, natomiast układ dziesiętny opiera się na hierarchicznych symbolach liczbowych. Indeks może wspierać korzystanie z wykazu, ale nie zastępuje dziesiętnej budowy klasyfikacji.
Najczęściej wybiera się odpowiedź na podstawie podobieństwa słów: "JRWA" zawiera "rzeczowy", więc pojawia się pokusa zaznaczenia "rzeczowy". Drugi błąd to utożsamianie wykazu z indeksem alfabetycznym. Warto pamiętać: w pytaniu chodzi o układ symboli (dziesiętny).
JRWA stosuje się na etapie prowadzenia spraw w kancelarii (klasyfikowanie i znakowanie), przy zakładaniu teczek, porządkowaniu dokumentacji oraz przy przekazywaniu akt do archiwum zakładowego. To narzędzie łączy pracę bieżącą z późniejszym archiwizowaniem.
W kontekście wykazów akt kluczowe jest rozróżnienie: "rzeczowy" odnosi się do treści spraw, a "dziesiętny" do konstrukcji układu i symboli. "Przedmiotowy" bywa używany potocznie jako synonim, ale w pytaniach egzaminacyjnych zwykle nie wskazuje typu układu klasyfikacyjnego.
Hierarchia pozwala łączyć dokumenty od ogólnych tematów do szczegółowych, co ułatwia kompletowanie teczek, kontrolę spójności i szybkie wyszukiwanie. W archiwum zakładowym porządek zgodny z hierarchią ogranicza chaos i ułatwia ocenę, czy akta są właściwie sklasyfikowane.
Ucz się na przykładach: weź fragment JRWA i przećwicz przypisywanie spraw do haseł oraz odczytywanie zależności między działem a poddziałem. Zwracaj uwagę na słowa-pułapki ("rzeczowy" w nazwie) i powtarzaj definicje: co oznacza układ dziesiętny i do czego służy symbol klasyfikacyjny.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Klasyfikacja w jednolitym rzeczowym wykazie akt ma układ dziesiętny: hasła rzeczowe porządkuje się w hierarchii oznaczanej symbolami liczbowymi (np. kolejne poziomy działów i poddziałów)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z archiwistyki zakładowej dotyczące JRWA i znakowania spraw
  • Przykładowe JRWA stosowane w jednostkach administracji (do ćwiczeń z klasyfikacji)
  • Słowniki/kompendia terminów archiwalnych (klasyfikacja, hasło, teczka, znak sprawy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego