KWALIFIKACJA INF1 - CZERWIEC 2020 (test 3)

PYTANIE NR 5.
Jaki system wielodostępu został zastosowany w sieci PON przy transmisji danych od abonenta?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W kierunku od abonenta (upstream) wiele terminali ONU/ONT współdzieli ten sam tor do OLT, więc nadawanie musi być rozdzielane w czasie. Stosuje się więc TDMA: OLT przydziela abonentom szczeliny czasowe, aby uniknąć nakładania się transmisji w światłowodzie.

Pełne wyjaśnienie:

W sieciach PON (Passive Optical Network) wiele urządzeń abonenckich (ONU/ONT) jest dołączonych do jednego OLT przez pasywny splitter, czyli element bez aktywnego przełączania w polu. Oznacza to, że w pewnych odcinkach infrastruktury medium jest współdzielone.

Kluczowe jest rozróżnienie kierunku transmisji:

  • Downstream (od OLT do abonentów) ma charakter rozsyłowy: sygnał jest wysyłany z jednego nadajnika i dociera do wielu odbiorników. Tu naturalnie spotyka się rozwiązania typu transmisja strumieniowa z adresowaniem/enkapsulacją oraz (w zależności od technologii) rozdział na długości fali.
  • Upstream (od abonenta do OLT) jest trudniejszy, bo wiele ONU/ONT chce nadawać do jednego odbiornika po tym samym fragmencie toru. Gdyby nadawały jednocześnie, sygnały nałożyłyby się i stałyby się nie do rozdzielenia.

Dlatego w upstream typowo stosuje się TDMA (Time Division Multiple Access). Mechanizm polega na tym, że OLT steruje dostępem do medium i przydziela poszczególnym ONU/ONT szczeliny czasowe (okna transmisyjne). Terminale abonenckie nadają wtedy w trybie "burst" w swoim przydzielonym czasie, a poza nim milczą. To minimalizuje ryzyko nakładania się ramek i umożliwia wspólne korzystanie z jednego włókna.

Pozostałe odpowiedzi są typowo nieadekwatne do upstream w klasycznie rozumianym PON:

  • FDMA zakłada rozdział pasma na częstotliwości dla użytkowników; w PON tor światłowodowy i urządzenia abonenckie nie pracują wprost jak radiowy system wielokanałowy, a współdzielenie upstream realizuje się przez planowanie czasowe.
  • CDMA bazuje na kodach rozpraszających i jest kojarzony głównie z systemami radiowymi; nie jest standardowym mechanizmem dostępowym dla upstream w typowych wdrożeniach PON.
  • WDMA (rozumiane jako podział na długości fali) dotyczy rozdziału widma optycznego na kanały falowe; w praktyce może występować w niektórych odmianach PON, ale samo w sobie nie rozwiązuje problemu jednoczesnego nadawania wielu ONU w tym samym kanale upstream. W typowych rozwiązaniach nadal potrzebny jest przydział czasowy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się sformułowanie "od abonenta" lub "upstream", szukaj mechanizmu, który zapobiega równoczesnemu nadawaniu wielu końcówek do jednego OLT. Najczęściej będzie to TDMA z harmonogramowaniem po stronie OLT.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
TDMA to sposób współdzielenia medium, w którym użytkownicy nadają na zmianę w przydzielonych przedziałach czasu. W PON dotyczy to głównie kierunku upstream: OLT przydziela ONU/ONT szczeliny czasowe, aby ich transmisje nie nakładały się w tym samym włóknie.
W upstream wiele ONU/ONT wysyła dane do jednego OLT przez wspólny odcinek toru optycznego. Bez sterowania dostępem sygnały nadawane jednocześnie by się nałożyły. Podział w czasie sprawia, że w danej chwili nadaje tylko jedno urządzenie (albo ściśle kontrolowana grupa).
OLT pełni rolę "koordynatora": synchronizuje terminale ONU/ONT i przydziela im okna czasowe na nadawanie. W praktyce odbywa się to przez mechanizmy planowania i dynamicznego przydziału zasobów, dzięki czemu upstream jest uporządkowany mimo współdzielonego medium.
Upstream to transmisja od strony abonenta (ONU/ONT) do urządzenia operatora (OLT). Ten kierunek jest wrażliwy na "konflikt nadawania", bo wielu abonentów korzysta z tego samego odcinka sieci. Dlatego w upstream ważne są synchronizacja i przydział szczelin czasowych.
W niektórych wariantach PON wykorzystuje się podział na długości fali (WDM), np. do rozdzielenia torów lub zwiększenia pojemności. Jednak samo WDM nie zawsze wystarcza, by rozwiązać problem wielu nadajników w upstream w tym samym kanale, więc często współistnieje z podziałem czasowym.
Najczęstszy błąd to przenoszenie skojarzeń z sieci radiowych: wybór CDMA lub FDMA "bo to brzmi znajomo". Drugim błędem jest pominięcie kierunku transmisji i wskazanie mechanizmu kojarzonego z downstream. Warto zawsze sprawdzić, czy pytanie dotyczy upstream.
CDMA jest techniką wielodostępu mocno związaną z systemami radiowymi i rozdzielaniem użytkowników kodami. W typowych wdrożeniach PON współdzielenie upstream realizuje się przez przydział w czasie (TDMA) kontrolowany przez OLT, co jest prostsze i zgodne z praktyką standardów PON.
Szukaj sformułowań typu "od abonenta", "do OLT", "upstream", "w górę sieci". To sygnał, że wiele ONU/ONT musi współdzielić wspólne medium do jednego punktu. Wtedy zwykle testowana jest wiedza o przydziale szczelin czasowych i unikaniu nakładania transmisji.
Transmisja burstowa pojawia się w upstream, gdy ONU/ONT nadaje tylko w swoim oknie czasowym. Ponieważ okna należą do różnych urządzeń, nadajniki "włączają się" na krótko i wysyłają porcję danych. To wymaga synchronizacji i precyzyjnego planowania, ale pozwala wielu abonentom dzielić jedno włókno.
Ucz się schematu PON (OLT–splitter–ONU/ONT) i zawsze analizuj kierunek transmisji. Zapamiętaj: downstream jest rozsyłowy, a upstream wymaga kontroli dostępu. Ćwicz rozróżnianie pojęć: TDMA (czas) vs WDM (długość fali) oraz nie mieszaj ich z technikami radiowymi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "W kierunku od abonenta (upstream) wiele terminali ONU/ONT współdzieli ten sam tor do OLT, więc nadawanie musi być rozdzielane w czasie."

Źródła:

  • ITU-T Recommendation G.984.3: Gigabit-capable passive optical networks (GPON) - Transmission convergence layer specification, ITU-T (wersja opublikowana przez ITU-T, tytuł dokumentu)
  • IEEE Std 802.3ah: Ethernet in the First Mile (EFM) (część dotycząca EPON/ethernetowego dostępu optycznego i mechanizmów współdzielenia w kierunku upstream), IEEE
  • IEEE Std 802.3av: 10Gb/s Ethernet Passive Optical Network (10G-EPON) (część dotycząca współdzielenia medium i organizacji transmisji), IEEE

Materiały:

  • Dokumentacje producentów OLT/ONU opisujące mechanizmy TDMA i przydział szczelin czasowych w upstream
  • Materiały szkoleniowe z podstaw PON (GPON/EPON) dotyczące warstwy konwergencji transmisji i DBA
  • Standardy ITU-T/IEEE dla PON (rozdziały o upstream i mechanizmach współdzielenia medium)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego