KWALIFIKACJA BUD21 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 34.
Jakie będzie dobowe zapotrzebowanie na wodę na terenie zamieszkiwanym przez 500 mieszkańców, jeżeli średnie zużycie wody wynosi 80 dm3/osobę · dobę?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobowe zapotrzebowanie oblicza się jako liczbę mieszkańców razy zużycie jednostkowe: 500 × 80 dm3/d = 40 000 dm3/d. Następnie przelicza się dm3 na m3: 1 m3 = 1000 dm3, więc 40 000/1000 = 40 m3/d.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z gospodarki wodnej często liczy się dobowe zapotrzebowanie na wodę na podstawie wskaźnika zużycia podanego "na osobę na dobę". Kluczowe są dwa kroki: poprawne przemnożenie danych oraz kontrola jednostek.

Krok 1: obliczenie dobowej ilości w dm3/d
Zużycie wynosi 80 dm3 na osobę na dobę, a mieszkańców jest 500, więc całkowite dobowe zużycie to:
500 × 80 = 40 000
Otrzymujemy 40 000 dm3/d.

Krok 2: przeliczenie dm3 na m3
W praktyce wodociągowej wygodnie jest podawać większe objętości w m3. Ponieważ 1 m3 = 1000 dm3, to:
40 000 dm3/d ÷ 1000 = 40 m3/d.

Dlatego poprawna odpowiedź to 40 m3/d.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Warianty z wartościami rzędu setek i tysięcy m3/d zwykle wynikają z pominięcia konwersji jednostek albo z błędu rzędu wielkości (np. potraktowania 80 dm3 jak 80 m3 lub błędnego użycia mnożnika 1000).
  • Bardzo duże wartości (dziesiątki tysięcy m3/d) odpowiadałyby raczej miastu, a nie 500 osobom, więc prosty "test realności" pomaga wychwycić pomyłkę.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze zapisz jednostkę pośrednią (tu: dm3/d) i dopiero potem wykonaj przeliczenie. Dzięki temu trudniej o pomylenie mnożenia z dzieleniem przez 1000.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomnóż liczbę mieszkańców przez zużycie jednostkowe wody (na osobę na dobę), a potem dopilnuj zgodności jednostek. Jeśli wynik jest w dm3/d, przelicz na m3/d dzieląc przez 1000.
dm3 (litr) jest wygodny dla małych objętości, ale w bilansach dla wielu osób standardowo podaje się m3/d. Przeliczenie ułatwia porównania i zapobiega błędom skali, bo 1 m3 to 1000 dm3.
To wskaźnik zużycia jednostkowego: jedna osoba zużywa średnio 80 dm3 wody w ciągu jednej doby. Aby dostać zużycie dla całej populacji, trzeba ten wskaźnik pomnożyć przez liczbę osób.
Zrób kontrolę rzędu wielkości: 80 dm3 to 0,08 m3. Dla 500 osób: 500 × 0,08 ≈ 40 m3/d. Jeśli wychodzą setki lub tysiące m3/d, to najczęściej błąd jednostek.
Najczęściej myli się jednostki (dm3 vs m3), zapomina o podziale/mnożeniu przez 1000 albo przepisuje wskaźnik bez uwzględnienia, że jest "na osobę". Pomaga zapis pośredni: najpierw dm3/d, potem m3/d.
Tak. 1 dm3 jest równy 1 litrowi (L). Dzięki temu w zadaniach wodociągowych można traktować dm3 jako litry i na końcu przeliczyć litry na metry sześcienne: 1000 L = 1 m3.
Stosuje się je m.in. do wstępnego bilansowania potrzeb wodnych osiedli i miejscowości, do szacowania wielkości dopływu/odpływu, a także jako punkt wyjścia do dalszych obliczeń (np. przepływów obliczeniowych, pojemności zbiorników, doboru urządzeń).
Najpierw policz całkowitą liczbę dm3 na dobę, a następnie podziel przez 1000. Możesz też od razu zamienić wskaźnik: 80 dm3 = 0,08 m3, więc liczysz 500 × 0,08 = 40 m3/d.
Nie, jeśli pytanie dotyczy wyłącznie dobowego zapotrzebowania wynikającego ze średniego zużycia. Współczynniki nierównomierności stosuje się zwykle przy obliczaniu przepływów chwilowych lub maksymalnych, gdy jest to wyraźnie wymagane w treści.
Ćwicz schemat: populacja × wskaźnik = ilość oraz pilnuj jednostek (dm3, L, m3). Rozwiązuj krótkie zadania na przeliczenia i zawsze wykonuj kontrolę rzędu wielkości. To najszybszy sposób na wychwycenie błędów skali.
info

Około 72% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dobowe zapotrzebowanie oblicza się jako liczbę mieszkańców razy zużycie jednostkowe: 500 × 80 dm3/d = 40 000 dm3/d.

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI) – SI Brochure, 9th edition (2019), rozdział o jednostkach pochodnych i jednostkach dopuszczonych do stosowania z SI (litr) – https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-03-02)
  • Główny Urząd Miar (GUM), materiały informacyjne o jednostkach miar (SI) i przeliczaniu jednostek objętości – https://www.gum.gov.pl/pl/ (wymaga dalszego doprecyzowania podstrony; dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z przedmiotu podstawy projektowania sieci wodociągowych (dział: wskaźniki zużycia i bilanse)
  • Tablice i zestawienia jednostek SI oraz przeliczniki objętości
  • Zadania treningowe z obliczeń zapotrzebowania na wodę (mieszkańcy × wskaźnik zużycia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego