W recepturze aptecznej "stężenie w %" dla maści jest standardowo rozumiane jako stężenie procentowe masowe (m/m), czyli ile gramów substancji czynnej przypada na 100 g gotowego preparatu.
Krok 1: zamiana jednostek. W treści podano 150 mg substancji czynnej w 10 g maści. Najpierw zamieniamy miligramy na gramy: 150 mg = 0,150 g.
Krok 2: obliczenie ułamka masowego. Dzielimy masę substancji przez masę całego preparatu: 0,150 g / 10 g = 0,015. To oznacza, że substancja stanowi 0,015 części masy preparatu.
Krok 3: zamiana na procent. Aby otrzymać procent, mnożymy przez 100%: 0,015 × 100% = 1,5%.
Dlatego poprawne stężenie detreomycyny w tej maści to 1,5%.
Dlaczego pozostałe wartości są błędne?
- "1%" często pojawia się, gdy ktoś zaokrągla wynik "na oko" lub błędnie przeliczy 150 mg jako 0,10 g albo pomyli 10 g z 15 g w mianowniku.
- "0,15%" jest typowym skutkiem pominięcia mnożenia przez 100% (pozostawienie 0,015 jako "0,15%") albo błędnej zamiany 150 mg na 0,015 g.
- "15%" to zwykle wynik błędu o rząd wielkości: potraktowania 150 mg jak 1,5 g lub nieuwzględnienia, że w mianowniku jest 10 g (np. liczenie 0,150/1 zamiast 0,150/10).
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj szybki "test sensowności". 150 mg w 10 g to 150 mg w 10 000 mg, czyli 150/10 000 = 0,015 = 1,5%. Takie sprawdzenie pomaga wyłapać odpowiedzi różniące się o 10× lub 100×.
