Promowanie samoopieki u osoby chorej i niesamodzielnej oznacza takie organizowanie wsparcia, aby pacjent – w granicach swoich możliwości i bezpieczeństwa – wykonywał samodzielnie część czynności pielęgnacyjnych i dnia codziennego. Głównym celem jest wzmocnienie autonomii oraz poczucia godności, czyli doświadczenia, że pacjent nadal ma wpływ na swoje funkcjonowanie i nie jest wyłącznie biernym odbiorcą opieki.
Odpowiedź "Zwiększenie poczucia godności i niezależności pacjenta" jest zgodna z ideą aktywizacji: pacjent uczestniczy w czynnościach (np. mycie twarzy, czesanie, wybór ubrania, samodzielne jedzenie w możliwym zakresie), co podtrzymuje umiejętności, zapobiega wyuczonej bezradności i sprzyja lepszemu samopoczuciu. Dodatkową korzyścią bywa lepsza współpraca w terapii i rehabilitacji, bo pacjent widzi sens własnego wysiłku.
Odpowiedź "Zwiększenie zależności pacjenta od opiekuna" jest nieprawidłowa, ponieważ nadmierne wyręczanie i budowanie zależności stoi w sprzeczności z samoopieką. Taka postawa może prowadzić do bierności, spadku motywacji oraz szybszej utraty sprawności.
Odpowiedź "Zmniejszenie poczucia godności i niezależności pacjenta" jest nieprawidłowa, bo cel jest odwrotny: wspieranie samoopieki ma chronić podmiotowość pacjenta. W praktyce dba się o to, by chory mógł decydować o drobnych sprawach i wykonywać dostępne dla siebie elementy czynności.
Odpowiedź "Zwiększenie obciążenia pacjenta" również jest nieprawidłowa. Aktywizacja nie polega na przeciążaniu, lecz na dobraniu poziomu trudności do stanu pacjenta (zasada małych kroków), z asekuracją, przerwami i obserwacją zmęczenia. Jeśli chory ma gorszy dzień, zakres samoopieki dostosowuje się tak, aby zachować bezpieczeństwo i komfort.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "samoopieka", szukaj odpowiedzi związanych z autonomią, sprawczością, podtrzymaniem funkcji oraz poszanowaniem godności, a unikaj sformułowań o zależności, bierności i celowym pogarszaniu stanu pacjenta.
