W opiece nad osobą chorą i niesamodzielną jednym z kluczowych celów jest podtrzymywanie i rozwijanie resztek samodzielności. "Samoopieka" oznacza wykonywanie przez pacjenta takich czynności, które są dla niego realnie osiągalne (np. elementy higieny, ubierania, jedzenia), przy zachowaniu bezpieczeństwa i z poszanowaniem godności.
Dlaczego poprawna odpowiedź jest właściwa?
Opiekun medyczny powinien zachęcać pacjenta do działań "w jego zasięgu" oraz wzmacniać pozytywne strony samoopieki (np. poczucie wpływu, sprawczość, utrzymanie funkcji). Takie podejście sprzyja motywacji, poprawia współpracę i może spowalniać narastanie zależności w czynnościach dnia codziennego.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- Wyręczanie we wszystkim uczy bezradności: pacjent traci okazje do ćwiczenia umiejętności i szybciej "oddaje" kolejne czynności opiekunowi. Może to też obniżać poczucie godności.
- Ignorowanie prób samodzielności osłabia motywację, bo pacjent nie otrzymuje informacji zwrotnej ani wsparcia. Może też zwiększać ryzyko, jeśli pacjent próbuje działać bez nadzoru w nowych lub trudnych czynnościach.
- Krytykowanie za brak samodzielności zwykle wywołuje wstyd i lęk przed porażką. Zamiast mobilizacji częściej prowadzi do wycofania i unikania aktywności.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy aktywizacji, szukaj odpowiedzi opartych na współpracy, małych krokach i wzmacnianiu pozytywnym, a unikaj opcji opartych na wyręczaniu, ocenianiu i ignorowaniu.
