KWALIFIKACJA BUD18 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 7.
Jakie są główne cele wykonywania pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych w geodezji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pomiary sytuacyjne i wysokościowe służą przede wszystkim do wyznaczania położenia obiektów w terenie (w planie i na wysokości) oraz do opracowań kartograficznych.
Dlatego poprawne jest wskazanie lokalizacji obiektów i tworzenia map, a nie badania tektoniki, chemii gleby czy ogólnego kształtu Ziemi.

Pełne wyjaśnienie:

Pomiary sytuacyjne i wysokościowe w geodezji mają praktyczny cel: opisać położenie obiektów na powierzchni Ziemi oraz ich wysokości (rzędne, przewyższenia), tak aby można było te dane wykorzystać w opracowaniach.

Odpowiedź "Określenie położenia obiektów na Ziemi i tworzenie map." jest poprawna, ponieważ dokładnie odpowiada temu, co w praktyce robi technik geodeta: mierzy elementy sytuacyjne (np. naroża budynków, krawędzie jezdni, urządzenia terenu) oraz elementy wysokościowe (np. niwelacja, rzędne punktów), a następnie przetwarza wyniki do postaci map i innych opracowań (numerycznych lub analogowych).

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo dotyczą innych dziedzin lub innego poziomu zagadnień:

  • "Określenie kształtu i rozmiarów Ziemi." – to bardziej obszar geodezji wyższej i badań referencyjnych; nie jest głównym celem typowych pomiarów sytuacyjno‑wysokościowych wykonywanych w pracach terenowych i mapowych.
  • "Określenie kierunku i prędkości ruchu płyt tektonicznych." – to zagadnienie geofizyki/tektoniki; może wykorzystywać specjalistyczne pomiary satelitarne, ale nie stanowi celu standardowych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych w geodezji praktycznej.
  • "Określenie składu chemicznego gleby." – to zadanie analiz laboratoryjnych (geochemia/gleboznawstwo), a nie pomiarów geodezyjnych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się para "sytuacyjne i wysokościowe", myśl o dwóch składowych opisu terenu: gdzie jest obiekt (sytuacja) oraz na jakiej jest wysokości (wysokość). Z tego naturalnie wynikają mapy i opracowania geodezyjno‑kartograficzne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomiary sytuacyjne to pomiary położenia obiektów w planie (najczęściej w układzie współrzędnych), czyli ich lokalizacji "na mapie". Obejmują m.in. punkty charakterystyczne obiektów terenowych. Wynik trafia do opracowań mapowych i dokumentacji pomiarowej.
Pomiary wysokościowe służą do wyznaczania wysokości punktów (rzędnych) oraz różnic wysokości między punktami. Są potrzebne m.in. przy niwelacji, projektowaniu spadków, robotach ziemnych i ocenie ukształtowania terenu. Uzupełniają pomiary sytuacyjne o trzeci wymiar.
Praktycznie chodzi o określenie położenia obiektów w terenie i przygotowanie opracowań, np. map do celów projektowych, inwentaryzacji powykonawczej czy aktualizacji danych o terenie. Dane z pomiaru muszą pozwalać jednoznacznie odtworzyć geometrię obiektów i ich wysokości.
Mapa jest uporządkowanym sposobem przedstawienia wyników pomiarów: pokazuje obiekty, ich wzajemne położenie i często informacje wysokościowe. Dzięki mapie projektant, wykonawca i inwestor mogą pracować na wspólnym, czytelnym opracowaniu zamiast na surowych obserwacjach i tabelach współrzędnych.
Nie w typowym, egzaminacyjnym rozumieniu pomiarów sytuacyjno‑wysokościowych. Badanie kształtu i rozmiarów Ziemi to zagadnienie bardziej fundamentalne (geodezja wyższa). W pracach terenowych technika geodety głównym celem jest opis położenia obiektów i opracowanie map/dokumentacji.
Ruchy płyt tektonicznych to temat geologii i geofizyki. Choć do ich badań mogą być używane techniki pomiarowe, nie jest to cel standardowych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych realizowanych w geodezji praktycznej (mapy, tyczenia, inwentaryzacje, niwelacje).
Pomiary geodezyjne opisują geometrię: położenie, odległości, kąty i wysokości. Skład chemiczny gleby ustala się metodami laboratoryjnymi (analizy chemiczne), a nie przez pomiar współrzędnych lub niwelację. Na egzaminie zwracaj uwagę, czy odpowiedź dotyczy "gdzie i jak wysoko", czy "z czego zbudowane".
Najczęściej są to współrzędne punktów, rzędne wysokościowe, szkice polowe, zestawienia punktów oraz opracowania graficzne lub numeryczne (np. mapa). Kluczowe jest, aby dane pozwalały odtworzyć obiekty w przestrzeni oraz wykorzystać je w dalszych pracach projektowych i wykonawczych.
W wielu zadaniach: przy tyczeniu obiektów (trzeba znać położenie i rzędne), przy inwentaryzacji powykonawczej, przy wyznaczaniu profili i przekrojów, a także przy robotach ziemnych (kontrola spadków i rzędnych). Połączenie sytuacji i wysokości daje kompletny opis terenu.
Najczęściej wybiera się odpowiedź "z innej dziedziny" przez skojarzenie słów (np. tektonika, chemia), albo myli się cel pomiarów terenowych z celami badań naukowych (kształt Ziemi). Pomaga zasada: pomiary sytuacyjno‑wysokościowe = lokalizacja obiektów + opracowanie map/dokumentacji.
info

Statystycznie 77% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Geodezja - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pomiary_geodezyjne - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji ogólnej (dział: pomiary sytuacyjne i wysokościowe)
  • Notatki/atlas pojęć: mapa zasadnicza, sytuacja, wysokość, niwelacja
  • Zestawy pytań egzaminacyjnych dla kwalifikacji BUD.18 (dział: pomiary i opracowania wyników)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego