KWALIFIKACJA PGF6 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 4.
Jakie są wymiary brutto ulotki, jeżeli zastosowano 3 mm spad z każdej strony, a format netto wynosi A5?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Format A5 netto ma 148 × 210 mm. Spad 3 mm "z każdej strony" oznacza dodanie po 3 mm do lewej i prawej krawędzi (łącznie +6 mm do szerokości) oraz do góry i dołu (łącznie +6 mm do wysokości). Dlatego format brutto wynosi 154 × 216 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W przygotowaniu do druku rozróżnia się format netto (wymiar po docięciu do linii cięcia) oraz format brutto (wymiar strony/ulotki wraz ze spadem, czyli zapasem grafiki wychodzącej poza linię cięcia). Spad jest potrzebny, aby po cięciu nie powstały białe "prześwity" na krawędzi, wynikające z tolerancji pasowania i cięcia.

Dane w zadaniu:

  • format netto: A5, czyli 148 × 210 mm,
  • spad: 3 mm z każdej strony.

Kluczowe jest zrozumienie sformułowania "z każdej strony". Oznacza ono, że spad jest dodawany osobno do każdej krawędzi: lewej, prawej, górnej i dolnej. W praktyce daje to:

  • do szerokości dodajemy 3 mm z lewej i 3 mm z prawej, więc +6 mm,
  • do wysokości dodajemy 3 mm z góry i 3 mm z dołu, więc +6 mm.

Obliczenie formatu brutto:

  • szerokość: 148 mm + 6 mm = 154 mm,
  • wysokość: 210 mm + 6 mm = 216 mm.

Zatem poprawny wynik to 154 × 216 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "148 × 210 mm" to sam format netto A5, czyli wariant bez doliczenia spadów. To częsty błąd wynikający z pominięcia informacji o spadzie.
  • "216 × 303 mm" i "216 × 306 mm" nie odpowiadają A5 ze spadem 3 mm; to wartości nieadekwatne do skali zmiany (spad 3 mm zwiększa każdy wymiar tylko o 6 mm, a nie o kilkadziesiąt milimetrów). Mogą wynikać z pomylenia formatu lub z błędnego przeniesienia liczby 216 jako jednego z wymiarów bez zachowania drugiego właściwego wymiaru A5.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze licz spad jako 2 × wartość spadu dla danego wymiaru (bo są dwie przeciwległe krawędzie). To prosta kontrola, która chroni przed pomyłką.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spad to zapas grafiki poza linię cięcia (np. 3 mm), dzięki któremu po docięciu użytku nie pojawiają się białe krawędzie. Wynika to z tolerancji cięcia i minimalnych przesunięć arkusza. Spad ustawia się w programie DTP i uwzględnia przy rozmiarze strony (format brutto).
Dodaj spad do dwóch przeciwległych krawędzi w każdym kierunku: do szerokości dodajesz 3 mm + 3 mm, a do wysokości 3 mm + 3 mm. Czyli w praktyce do każdego wymiaru netto dodajesz 6 mm. Potem zapisujesz nowy rozmiar jako format brutto.
A5 netto (po docięciu) ma wymiary 148 × 210 mm. To rozmiar wynikający z podziału formatu A4 na pół. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się standard ISO dla serii A, dlatego warto nauczyć się podstawowych formatów na pamięć.
Bo spad jest "z każdej strony", czyli występuje po obu stronach danego wymiaru. Dla szerokości masz lewą i prawą krawędź (2 × 3 mm), a dla wysokości górną i dolną (2 × 3 mm). Stąd łącznie +6 mm do szerokości i +6 mm do wysokości.
Nie. Format netto to finalny rozmiar produktu po cięciu. Format brutto jest większy, bo obejmuje spady (i czasem dodatkowe obszary technologiczne). W praktyce plik do druku przygotowuje się w formacie brutto, a linia cięcia wskazuje, gdzie będzie format netto.
Zależy od technologii i wytycznych drukarni. Dla większości standardowych prac 3 mm bywa typowe, ale przy niestandardowych uszlachetnieniach, skomplikowanym cięciu, sztancowaniu lub większych tolerancjach może być wymagany większy spad. Zawsze należy sprawdzić specyfikację produkcyjną konkretnej drukarni.
Najczęstszy błąd to dodanie 3 mm tylko raz do wymiaru (zamiast do dwóch krawędzi), co daje za mały format brutto. Inny błąd to mylenie wymiarów formatu (np. A5 z A4) albo przestawianie szerokości z wysokością. Pomaga reguła: "do każdego wymiaru dodaj 2 × spad".
W programie DTP ustaw spad w dokumencie (np. 3 mm) i eksportuj PDF z zaznaczoną opcją uwzględnienia spadów oraz znaczników cięcia (jeśli są wymagane). W PDF strona będzie miała rozmiar brutto, a grafika powinna wychodzić poza linię cięcia na cały zadany spad.
To wymiar brutto użytku: A5 (148 × 210 mm) powiększone o spad 3 mm z każdej strony. Ponieważ do szerokości i wysokości dodaje się po 6 mm, otrzymuje się 154 × 216 mm. Po docięciu do linii cięcia produkt wraca do wymiaru netto 148 × 210 mm.
Włącz podgląd linii spadu i linii cięcia oraz sprawdź, czy tła i elementy dochodzące do krawędzi wychodzą poza linię cięcia aż do linii spadu. Dodatkowo można wykonać preflight lub obejrzeć PDF w podglądzie separacji. Kluczowe: brak "białych pasków" przy krawędzi po cięciu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 82% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Format A5 netto ma 148 × 210 mm. Spad 3 mm "z każdej strony" oznacza dodanie po 3 mm do lewej i prawej krawędzi (łącznie +6 mm do szerokości) oraz do góry i dołu (łącznie +6 mm do wysokości)."

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series, and indication of machine direction", definicja formatów serii A (w tym A5)
  • ISO.org – opis normy ISO 216 (formaty A/B/C), https://www.iso.org/standard/36631.html - dostęp 2026-02-27
  • Adobe InDesign Help – informacje o spadach (bleed) i eksporcie do PDF/druk, https://helpx.adobe.com/indesign/using/printing-documents.html - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Dokumentacja programu DTP (np. InDesign) dotycząca spadów i obszaru cięcia
  • Materiały szkolne z przygotowania do druku (prepress): formaty papieru, spady, marginesy
  • Norma opisująca formaty serii A (ISO 216) – dla utrwalenia wymiarów netto

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego