KWALIFIKACJA ELM2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 32.
Jakiego pomiaru można dokonać za pomocą pirometru przedstawionego na rysunkach?
Ilustracja przedstawia pirometr, który jest urządzeniem do bezdotykowego pomiaru temperatury.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pirometr to przyrząd do bezdotykowego pomiaru temperatury (zwykle powierzchni) na podstawie promieniowania podczerwonego. Dlatego można nim zmierzyć temperaturę radiatora. Pozostałe opcje dotyczą innych wielkości (długość, zasięg radiowy, prędkość obrotowa), których pirometr nie mierzy.

Pełne wyjaśnienie:

Pirometr (najczęściej pirometr IR) służy do bezkontaktowego pomiaru temperatury obiektu. Działa na zasadzie rejestracji promieniowania cieplnego (zwykle w podczerwieni) emitowanego przez badaną powierzchnię i przeliczenia go na temperaturę.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "Temperatury radiatora"?
Radiator jest elementem, którego nagrzewanie się często kontroluje w elektronice (np. przy tranzystorach mocy, stabilizatorach, przetwornicach). Pirometr umożliwia szybki pomiar temperatury jego powierzchni bez dotykania elementu, co jest wygodne i bezpieczne podczas diagnostyki.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Długości przewodu" – do długości służą narzędzia miarowe (miarka, linijka) lub metody elektryczne/specjalistyczne, ale nie pirometr, który nie mierzy odległości ani długości.
  • "Zasięgu transmisji radiowej" – zasięg ocenia się np. pomiarami poziomu sygnału, analizą łącza radiowego lub testami komunikacji; pirometr nie mierzy parametrów radiowych.
  • "Prędkości obrotowej silnika" – do tego używa się tachometru/obrotomierza (optycznego lub stykowego) bądź czujników obrotu; pirometr nie wyznacza prędkości obrotowej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się jedna wielkość fizyczna związana z ciepłem (temperatura), a urządzenie wygląda jak "pistolet" z celownikiem, najczęściej chodzi o pirometr IR. Pamiętaj też, że dokładność zależy od emisyjności i rodzaju powierzchni (błyszczące metale mogą zaniżać/zawyżać odczyt).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pirometr to przyrząd do bezdotykowego pomiaru temperatury, zwykle temperatury powierzchni elementów. W elektronice używa się go m.in. do kontroli nagrzewania radiatorów, tranzystorów mocy i przetwornic, bez ryzyka zwarcia sondą dotykową.
Pirometr IR rejestruje promieniowanie cieplne emitowane przez obiekt w zakresie podczerwieni i przelicza je na temperaturę. Wynik zależy od właściwości powierzchni, zwłaszcza emisyjności, oraz od tego, czy w polu widzenia jest tylko mierzony element.
Radiator ma powierzchnię, która emituje promieniowanie cieplne, więc pirometr IR może odczytać jej temperaturę bez dotyku. To przydatne podczas testów układów mocy, bo pozwala szybko znaleźć przegrzewające się miejsca i ocenić skuteczność chłodzenia.
Typowy pirometr IR mierzy przede wszystkim temperaturę powierzchni. Temperatura wewnątrz obudowy może być inna (np. rdzeń tranzystora). Do pomiaru "w środku" częściej stosuje się czujniki stykowe, termopary lub czujniki wbudowane w układ.
Najczęstsze błędy to: zła ustawiona emisyjność, pomiar błyszczących metali (odbicia), zbyt duża odległość (mierzymy większy obszar niż cel), oraz celowanie w niewłaściwy punkt. W praktyce warto mierzyć matowe fragmenty lub stosować taśmę o znanej emisyjności.
Emisyjność opisuje, jak skutecznie dana powierzchnia emituje promieniowanie cieplne. Pirometr przelicza sygnał IR na temperaturę, zakładając pewną emisyjność. Gdy jest ustawiona nieprawidłowo (np. dla aluminium), odczyt może być istotnie zaniżony lub zawyżony.
Nie. Pirometr jest przeznaczony do pomiaru temperatury, a nie geometrii. Długość przewodu mierzy się narzędziami miarowymi, a odległość – dalmierzami lub metodami specjalistycznymi. W zadaniach testowych takie opcje są typowymi "zmyłkami".
Nie, ponieważ pirometr nie mierzy parametrów fal radiowych ani poziomu sygnału. Zasięg łącza radiowego ocenia się przez pomiar mocy/poziomu sygnału, testy komunikacji, analizatory widma lub narzędzia diagnostyczne systemu. Pirometr dotyczy zjawisk cieplnych.
Prędkość obrotową mierzy się tachometrem (optycznym lub stykowym) albo czujnikiem obrotu (np. Halla, enkoderem) z odpowiednim licznikiem/częstotliwościomierzem. Pirometr może co najwyżej wskazać, czy silnik się przegrzewa, ale nie poda RPM.
Najczęściej wygląda jak "pistolet" z wyświetlaczem i spustem, czasem z celownikiem laserowym. Wskazówka: pirometr jest kojarzony z temperaturą i pomiarem bezdotykowym. Jeśli odpowiedzi obejmują inne wielkości (długość, zasięg, obroty), wybór temperatury zwykle jest właściwy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pirometr to przyrząd do bezdotykowego pomiaru temperatury (zwykle powierzchni) na podstawie promieniowania podczerwonego.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Pirometr" – opis zastosowania i zasady działania, https://pl.wikipedia.org/wiki/Pirometr (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (EN): "Infrared thermometer" – ogólna zasada pomiaru temperatury bezkontaktowo, https://en.wikipedia.org/wiki/Infrared_thermometer (dostęp: 2026-02-18)
  • Fluke: "Infrared Thermometers – How do they work?" (materiał edukacyjny producenta), https://www.fluke.com/en-us/learn/blog/temperature/infrared-thermometers-how-do-they-work (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Instrukcje producentów pirometrów IR (opis zasady działania i parametrów)
  • Podręczniki z metrologii/technik pomiarowych w elektronice (rozdziały o pomiarach temperatury)
  • Materiały szkoleniowe o emisyjności i błędach pomiaru temperatury podczerwienią

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego