KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 28.
Jakiej rasy knura należy wybrać do pokrycia loszki polskiej białej zwisłouchej w celu podniesienia mięsności tuczników mieszańców międzyrasowych?
Ilustracja przedstawia wykres słupkowy z linią trendu, który ocenia użytkowość rzeźną różnych ras świń.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rasa Pietrain jest typowo ojcowska i selekcjonowana na bardzo wysoką mięsność, dlatego bywa używana w krzyżowaniach towarowych do poprawy udziału mięsa w tuszy mieszańców. Pozostałe rasy częściej wybiera się ze względu na inne cechy (np. mateczne lub jakość tłuszczu), a nie maksymalną mięsność.

Pełne wyjaśnienie:

W krzyżowaniu towarowym trzody chlewnej dobór knura (komponentu ojcowskiego) często ukierunkowuje się na poprawę cech rzeźnych potomstwa, w tym mięsności (czyli większego udziału mięsa w tuszy i mniejszego otłuszczenia).

Odpowiedź "Pietrain." pasuje do tego celu, ponieważ rasa ta jest powszechnie kojarzona z bardzo wysoką mięsnością i silnym ukierunkowaniem na cechy rzeźne. W praktyce oznacza to, że użycie knura tej rasy w kojarzeniu z lochami (np. typu matecznego) jest typowym sposobem na uzyskanie mieszańców o lepszym umięśnieniu.

Pozostałe odpowiedzi są mniej trafne w kontekście pytania o podniesienie mięsności:

  • "Wielkiej białej polskiej." – rasa ta bywa wykorzystywana także w kierunku matecznym (cechy rozrodcze i użytkowość macior). W tym ujęciu nie jest pierwszym wyborem, gdy celem jest maksymalizacja mięsności przez komponent ojcowski.
  • "Duroc." – często wskazywany w kontekście jakości mięsa i cech tucznych, ale nie jest klasycznym symbolem maksymalnej mięsności w takim stopniu jak Pietrain, więc może być wyborem "intuicyjnym", ale nie najlepszym do postawionego celu.
  • "Hampshire." – również może pełnić rolę ojcowską w krzyżowaniach, jednak w pytaniu nastawionym jednoznacznie na wzrost mięsności typową odpowiedzią testową jest Pietrain.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się cel "podniesienia mięsności", szukaj rasy wyraźnie kojarzonej z najwyższym umięśnieniem w krzyżowaniu towarowym, a nie rasy wybieranej głównie dla płodności, odchowu prosiąt czy innych cech produkcyjnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mięsność to udział mięsa (głównie mięsa chudego) w tuszy. W praktyce ocenia się ją m.in. na podstawie cech tuszy, takich jak umięśnienie i stopień otłuszczenia. W produkcji towarowej mięsność poprawia się przez dobór odpowiednich ras i krzyżowanie ukierunkowane na cechy rzeźne.
Krzyżowanie międzyrasowe polega na kojarzeniu osobników różnych ras, aby połączyć pożądane cechy. Zwykle lochy wybiera się pod kątem cech matecznych (rozród, odchów), a knury pod kątem cech tucznych i rzeźnych (np. mięsność). Efektem są mieszańce o lepszej użytkowości w tuczu.
Pietrain jest rasą kojarzoną z bardzo wysokim umięśnieniem i silnym ukierunkowaniem na cechy rzeźne. Dlatego w wielu schematach krzyżowania towarowego traktuje się ją jako komponent ojcowski, gdy priorytetem jest zwiększenie udziału mięsa w tuszy mieszańców.
Rasy mateczne dobiera się głównie pod cechy rozrodcze i odchowowe (liczność miotu, mleczność, opiekuńczość). Rasy ojcowskie dobiera się pod cechy tuczne i rzeźne (tempo wzrostu, umięśnienie, otłuszczenie). W pytaniach egzaminacyjnych kluczowe jest dopasowanie rasy do celu.
Nie. Duroc może być używany jako komponent ojcowski w krzyżowaniach i bywa kojarzony z cechami tucznymi oraz jakością mięsa. Jednak gdy pytanie jest ukierunkowane na typową odpowiedź testową dotyczącą najwyższego umięśnienia, częściej wskazuje się Pietrain jako rasę najbardziej "mięsną".
Najczęstsze błędy to: wybór rasy "najbardziej znanej" zamiast tej pasującej do celu, automatyczne dobieranie rasy krajowej do krajowej lochy, oraz mylenie cech matecznych z cechami ojcowskimi. Pomaga prosta zasada: najpierw określ cel (mięsność, rozród, jakość), potem dobierz rasę.
Gdy pytanie mówi o "wyborze knura" i wskazuje cel związany z tuczem lub tuszą (mięsność, otłuszczenie, przyrosty), to zazwyczaj sprawdza wiedzę o komponencie ojcowskim. Wtedy szukasz rasy kojarzonej z cechami rzeźnymi, a nie z płodnością czy odchowem prosiąt.
Loszka to młoda samica świni, która jeszcze nie miała miotu (nie prosiła się). W praktyce hodowlanej dobór knura do loszki jest ważny, bo wpływa na cechy potomstwa przeznaczonego do tuczu lub dalszej hodowli. W zadaniach często chodzi o uzyskanie mieszańców o określonych parametrach.
Potomstwo dziedziczy cechy po obu rodzicach, więc komponent ojcowski ma duży wpływ na cechy tuczne i rzeźne. Nawet dobra rasa mateczna nie zapewni maksymalnej mięsności, jeśli knur nie wnosi silnych cech umięśnienia. Dlatego w krzyżowaniu towarowym tak ważny jest dobór knura do celu produkcyjnego.
Najlepiej zrobić tabelę: rasa → główne cechy (mateczne/ojcowskie, mięsność, otłuszczenie, jakość). Ucz się przez skojarzenia z celem: "mięsność" (cechy rzeźne), "rozród" (cechy mateczne). Ćwicz na krótkich zadaniach, gdzie zmienia się tylko cel kojarzenia.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Rasa Pietrain jest typowo ojcowska i selekcjonowana na bardzo wysoką mięsność, dlatego bywa używana w krzyżowaniach towarowych do poprawy udziału mięsa w tuszy mieszańców."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z hodowli trzody chlewnej dla szkół rolniczych (dział: rasy i krzyżowanie)
  • Materiały dydaktyczne ODR dotyczące doboru ras w produkcji tuczników
  • Notatki z zajęć o komponentach matecznych i ojcowskich oraz celach krzyżowania towarowego

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego